KWALIFIKACJA MEP3 - PAŹDZIERNIK 2013

PYTANIE NR 6.
Hipermetropia korygowana jest soczewkami
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Hipermetropia (nadwzroczność) oznacza, że bez korekcji ognisko układu optycznego oka wypada "za" siatkówką. Aby przesunąć ognisko do przodu, stosuje się soczewki o mocy dodatniej, czyli skupiające. Soczewki rozpraszające korygują krótkowzroczność, a pryzmatyczne i toryczne służą innym problemom.

Pełne wyjaśnienie:

W hipermetropii (nadwzroczności) układ optyczny oka ma zbyt małą zdolność skupiającą w stosunku do długości gałki ocznej (lub gałka jest "za krótka"). W efekcie, gdy oko jest w spoczynku akomodacyjnym, obraz przedmiotów odległych tworzy się w ognisku położonym za siatkówką. To powoduje nieostre widzenie, a część osób "ratuje się" napinaniem akomodacji, co może dawać objawy zmęczenia oczu.

Dlatego poprawna jest odpowiedź "skupiającymi": soczewka skupiająca (o mocy dodatniej, potocznie "plus") zwiększa zdolność skupiającą układu i przesuwa ognisko do przodu, tak aby obraz wypadł na siatkówce. Jest to podstawowa zasada korekcji wad sferycznych.

  • "rozpraszającymi" – soczewki rozpraszające (moc ujemna, "minus") przesuwają ognisko do tyłu. Stosuje się je typowo w krótkowzroczności, gdzie ognisko wypada przed siatkówką, więc trzeba je "cofnąć". W hipermetropii pogorszyłyby sytuację.
  • "pryzmatycznymi" – pryzmaty w okularach służą do modyfikacji kierunku biegu promieni i mogą być wykorzystywane m.in. przy zaburzeniach ustawienia oczu lub problemach z widzeniem obuocznym. Nie są standardową korekcją wady sferycznej, jaką jest hipermetropia.
  • "torycznymi" – soczewki toryczne korygują astygmatyzm, czyli różną moc w dwóch głównych przekrojach (zwykle komponent cylindryczny). Sama hipermetropia jest wadą "sferyczną" i nie wymaga toru, chyba że współistnieje astygmatyzm.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać parę: hipermetropia → plus → soczewka skupiająca, a krótkowzroczność → minus → soczewka rozpraszająca. To pozwala szybko eliminować odpowiedzi o pryzmatach i toryczności, które dotyczą innych wskazań optycznych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Hipermetropia (nadwzroczność) to wada refrakcji, w której przy rozluźnionej akomodacji ognisko wypada za siatkówką. Skutkuje to gorszą ostrością, zwłaszcza z bliska, i często większym wysiłkiem akomodacyjnym.
Hipermetropię koryguje się soczewkami skupiającymi (o mocy dodatniej, "plus"). Taka soczewka zwiększa zdolność skupiającą układu optycznego i przesuwa ognisko do przodu, aby obraz powstał na siatkówce.
Soczewka rozpraszająca (moc ujemna) przesuwa ognisko do tyłu. W hipermetropii ognisko już jest "za" siatkówką, więc rozpraszanie pogłębiłoby nieostrość. Rozpraszające są typowe dla krótkowzroczności.
Soczewka skupiająca ma dodatnią moc i powoduje zbieganie promieni świetlnych. W okularach najczęściej kojarzy się z zapisem "+" w recepcie. Jej celem jest przesunięcie ogniska tak, by obraz trafił na siatkówkę.
Najprościej zapamiętać parę: hipermetropia = plus = soczewka skupiająca, a krótkowzroczność = minus = soczewka rozpraszająca. Jeśli w pytaniu jest hipermetropia, odpowiedź z "rozpraszaniem" zwykle jest pułapką.
Soczewki toryczne są przeznaczone głównie do korekcji astygmatyzmu (składnik cylindryczny). Sama hipermetropia jest wadą sferyczną i koryguje się ją "plusem". Toryczność ma sens, gdy hipermetropii towarzyszy astygmatyzm.
Soczewki pryzmatyczne stosuje się, gdy trzeba zmienić kierunek biegu promieni, np. w wybranych problemach widzenia obuocznego i ustawienia oczu. Nie są standardową metodą korekcji wady refrakcji typu hipermetropia czy krótkowzroczność.
Częste są: szybkie męczenie się oczu przy czytaniu, bóle głowy po pracy z bliska, uczucie "ciągnięcia" w oczach oraz pogorszenie ostrości z bliska. U części osób obraz w dal może być długo akceptowalny dzięki kompensacji akomodacją.
Nie zawsze. U młodszych osób niewielka hipermetropia może być kompensowana akomodacją, ale kosztem komfortu. Korekcję rozważa się, gdy są objawy, gorsza ostrość, wymagania wzrokowe lub współistniejące problemy (np. z widzeniem obuocznym).
Najczęstsza pomyłka to odwrócenie reguły plus/minus i wybór soczewki rozpraszającej "bo poprawia ostrość". Druga pułapka to wybór torycznych lub pryzmatycznych, bo brzmią "bardziej specjalistycznie", choć dotyczą innych wskazań.
info

Statystycznie 81% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Hipermetropia (nadwzroczność) oznacza, że bez korekcji ognisko układu optycznego oka wypada "za" siatkówką."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Nadwzroczność" – opis korekcji soczewkami dodatnimi (skupiającymi), https://pl.wikipedia.org/wiki/Nadwzroczno%C5%9B%C4%87 (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (EN): "Hyperopia" – correction with converging (plus) lenses, https://en.wikipedia.org/wiki/Hyperopia (accessed: 2026-02-27)
  • Merck Manual Professional Edition: "Refractive Errors" – overview of hyperopia and optical correction, https://www.merckmanuals.com/professional/eye-disorders/refractive-error/refractive-errors (accessed: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia z optyki okularowej i refrakcji (rozdziały: wady refrakcji, korekcja sferyczna)
  • Materiały dydaktyczne do zawodu technik optyk: soczewki dodatnie/ujemne, zastosowania
  • Merck Manual (dział o wadach refrakcji) jako powtórka pojęć

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego