KWALIFIKACJA ROL11 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 6.
Hormony - insulina i glukagon, są wytwarzane przez
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Insulina i glukagon to hormony regulujące stężenie glukozy we krwi. Wydziela je część wewnątrzwydzielnicza trzustki (wysepki trzustkowe). Wątroba odpowiada głównie za magazynowanie i uwalnianie glukozy, śledziona pełni funkcje immunologiczne, a nadnercza wydzielają inne hormony (np. stresowe).

Pełne wyjaśnienie:

Insulina i glukagon są kluczowymi hormonami utrzymującymi homeostazę glukozy (prawidłową glikemię). W organizmach zwierząt wytwarzane są w trzustce, a dokładniej w jej części wewnątrzwydzielniczej, czyli w wysepkach trzustkowych.

Dlaczego "trzustkę"?
Trzustka pełni podwójną funkcję: zewnątrzwydzielniczą (enzymy trawienne) oraz wewnątrzwydzielniczą (hormony). Insulina obniża stężenie glukozy we krwi, ułatwiając jej wykorzystanie i magazynowanie, natomiast glukagon działa przeciwnie – sprzyja podwyższaniu glukozy (m.in. przez uruchamianie zapasów energetycznych). Tę parę hormonów rozpatruje się wspólnie właśnie jako typowe hormony trzustkowe.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "wątrobę" – wątroba jest narządem centralnym dla metabolizmu węglowodanów (magazyn glikogenu, glukoneogeneza), ale nie jest miejscem wytwarzania insuliny i glukagonu. To częsty błąd, bo wątroba "kojarzy się" z glukozą, jednak pełni inną rolę niż gruczoł dokrewny wydzielający te hormony.
  • "śledzionę" – śledziona uczestniczy głównie w funkcjach odpornościowych i związanych z krwią, a nie w regulacji glikemii poprzez insulinę i glukagon.
  • "nadnercze" – nadnercza wydzielają hormony takie jak glikokortykosteroidy czy katecholaminy, które mogą wpływać na metabolizm i reakcję stresową, ale nie są źródłem insuliny ani glukagonu.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawiają się wspólnie "insulina i glukagon", najczęściej sprawdzana jest znajomość narządu: trzustka. Gdyby pytanie dotyczyło tylko metabolizmu glukozy lub magazynowania glikogenu, wtedy częściej pojawia się wątroba jako poprawna odpowiedź.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Insulina to hormon obniżający stężenie glukozy we krwi. Ułatwia wnikanie glukozy do komórek i sprzyja jej magazynowaniu (np. w postaci glikogenu). W praktyce weterynaryjnej jej niedobór lub oporność tkanek na insulinę są kluczowe w rozwoju zaburzeń gospodarki węglowodanowej.
Glukagon to hormon, który zwykle działa przeciwnie do insuliny: sprzyja podwyższaniu stężenia glukozy we krwi, zwłaszcza gdy glukozy jest za mało. Jest wydzielany m.in. w stanach głodu i między posiłkami, aby utrzymać dopływ energii do narządów wrażliwych na niedobór glukozy.
Trzustka wytwarza hormony w części wewnątrzwydzielniczej (wysepki trzustkowe). Najczęściej na egzaminach wymienia się insulinę i glukagon, ponieważ wspólnie regulują glikemię. Pytanie o te dwa hormony niemal zawsze prowadzi do odpowiedzi: trzustka.
Wątroba jest bardzo ważna dla metabolizmu glukozy (magazynowanie glikogenu, wytwarzanie glukozy), ale to nie ona produkuje insulinę i glukagon. To typowa pułapka testowa: narząd "związany z glukozą" nie musi być narządem wydzielającym hormony regulujące glikemię.
Tak, ale pośrednio. Nadnercza wydzielają hormony stresowe, które mogą zwiększać dostępność energii i wpływać na metabolizm, jednak nie są źródłem insuliny ani glukagonu. Na pytanie o "insulinę i glukagon" poprawna odpowiedź dotyczy trzustki, nie nadnerczy.
Najczęściej myli się funkcję narządu z funkcją wydzielniczą: wybiera się wątrobę, bo "robi coś z glukozą", albo nadnercza, bo "to gruczoł dokrewny". Pomaga zapamiętać parę: insulina + glukagon = trzustka, a wątroba to głównie magazyn i "centrum przeróbki" glukozy.
Hipoglikemia (zbyt niska glukoza) może objawiać się osłabieniem, drżeniem, zaburzeniami koordynacji, a w ciężkich przypadkach drgawkami. Może mieć związek z zaburzeniami regulacji glikemii, błędami żywieniowymi lub innymi problemami metabolicznymi. Zrozumienie roli insuliny i glukagonu ułatwia interpretację.
Hiperglikemia (podwyższona glukoza) może wiązać się m.in. ze wzmożonym pragnieniem i oddawaniem moczu oraz spadkiem masy ciała mimo apetytu. W praktyce rozważa się zaburzenia dotyczące insuliny (niedobór lub oporność). To temat powiązany z pytaniami o trzustkę i hormony regulujące glikemię.
Wysepki trzustkowe to skupiska komórek wewnątrzwydzielniczych w trzustce. Są ważne, ponieważ produkują hormony regulujące stężenie glukozy we krwi, w tym insulinę i glukagon. W pytaniach testowych mogą pojawić się jako doprecyzowanie, że chodzi o funkcję dokrewną trzustki.
Skuteczna metoda to skojarzenie "para od glukozy": insulina i glukagon działają przeciwstawnie, ale pochodzą z jednego narządu – trzustki. Na egzaminie, gdy w treści występują oba hormony jednocześnie, zwykle nie trzeba szukać "narządu metabolizmu", tylko "gruczołu dokrewnego" – trzustki.
info

Około 74% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że insulina i glukagon to hormony regulujące stężenie glukozy we krwi.

Źródła:

  • Merck Veterinary Manual (MSD), "Overview of the Endocrine System" oraz hasła powiązane z insuliną i glukagonem (sekcje o trzustce) – https://www.merckvetmanual.com/ (dostęp: 2026-02-27)
  • NCBI Bookshelf, rozdziały dotyczące "Endocrine Pancreas" oraz regulacji glukozy (insulina/glukagon) – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/ (dostęp: 2026-02-27)
  • OpenStax, Anatomy & Physiology, dział o trzustce i hormonach regulujących glikemię (insulin, glucagon) – https://openstax.org/details/books/anatomy-and-physiology (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki z anatomii i fizjologii zwierząt (dział: układ dokrewny, trzustka)
  • Materiały dydaktyczne z endokrynologii weterynaryjnej (rozdziały o insulinie i glukagonie)
  • Wiarygodne kompendia weterynaryjne online omawiające funkcje trzustki

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego