KWALIFIKACJA HAN1 + HAN2 - PRÓBNY

PYTANIE NR 9.
Hurtownia DOMUS Sp. z o.o. zajmuje się handlem meblami. Przy ewidencji obrotu towarowego stosuje ceny zakupu.
Dnia 05.05.2005 r. przeprowadzono w hurtowni inwentaryzację. Jej częściowe wyniki podano w tabeli 1.
Dnia 06.05.2005 r. rozpoczęto rozliczać wyniki inwentaryzacji, porównując dane uzyskane podczas inwentaryzacji z danymi księgowymi - stanami kartotekowymi), które są podane w tabeli 2.
Wnioskiem z przeprowadzonej inwentaryzacji jest stwierdzenie, że w hurtowni
Ilustracja przedstawia dwie tabele z danymi dotyczącymi towarów w hurtowni.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Różnice inwentaryzacyjne liczy się jako: spis z natury − stan kartotekowy. Gdy wynik jest dodatni, występuje nadwyżka, a gdy ujemny – niedobór. W zestawieniach widać co najmniej jedną pozycję z wynikiem "+" oraz co najmniej jedną z wynikiem "−", więc w hurtowni wystąpiły oba rodzaje różnic.

Pełne wyjaśnienie:

Inwentaryzacja polega na ustaleniu stanu faktycznego (ze spisu z natury) i porównaniu go ze stanem ewidencyjnym (kartotekowym/księgowym). W rozliczeniu kluczowa jest prosta zasada: różnica = stan ze spisu − stan kartotekowy.

Interpretacja wyniku jest jednoznaczna:

  • różnica dodatnia oznacza nadwyżkę (fizycznie jest więcej sztuk niż w ewidencji),
  • różnica ujemna oznacza niedobór (fizycznie jest mniej sztuk niż wynika z kartotek),
  • różnica równa zero oznacza zgodność stanu faktycznego z ewidencją.

W tym zadaniu należy porównać ilości w sztukach dla tych samych towarów w obu tabelach. Występuje pozycja, w której spis wykazuje więcej niż kartoteka (co daje nadwyżkę), oraz pozycje, w których spis wykazuje mniej niż kartoteka (co daje niedobór). To oznacza, że prawidłowy wniosek ogólny brzmi: powstała nadwyżka i niedobór towarów.

Dlaczego pozostałe stwierdzenia są błędne? Twierdzenie "powstała tylko nadwyżka towarów" pomija fakt, że dla części asortymentu stan faktyczny jest niższy od ewidencyjnego. Twierdzenie "powstał tylko niedobór towarów" pomija sytuację odwrotną – gdzie spis jest wyższy niż kartoteka. Z kolei "nie stwierdzono niedoborów ani nadwyżek" byłoby prawdziwe tylko wtedy, gdyby dla każdej pozycji różnica wynosiła zero, czyli wszystkie ilości w obu tabelach były identyczne.

W praktyce magazynowej to bardzo częsta sytuacja, że w jednej inwentaryzacji jednocześnie wykrywa się nadwyżki jednych towarów i niedobory innych. Każdy indeks towarowy analizuje się oddzielnie, a dopiero potem formułuje się wniosek zbiorczy dla całej inwentaryzacji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Różnice inwentaryzacyjne to rozbieżności między stanem faktycznym ustalonym w spisie z natury a stanem ewidencyjnym z kartotek/ksiąg. Mogą mieć postać nadwyżek (więcej w spisie) lub niedoborów (mniej w spisie). Każdy towar analizuje się osobno.
Najpierw dopasuj ten sam towar w obu tabelach, potem policz: różnica = spis z natury − stan kartotekowy. Wynik dodatni oznacza nadwyżkę, ujemny niedobór, a zero zgodność. Wniosek ogólny zależy od tego, czy pojawiają się wyniki "+", "−" lub tylko zera.
Ponieważ różnice liczy się dla każdego indeksu towarowego oddzielnie. Część towarów może być wydana bez dokumentu (niedobór), a inne mogły zostać przyjęte lub błędnie zaewidencjonowane (nadwyżka). W efekcie w tym samym spisie pojawiają się oba typy rozbieżności.
To oznacza nadwyżkę: fizycznie w magazynie jest więcej sztuk niż wynika z ewidencji. W rozliczeniu inwentaryzacji nadwyżkę trzeba wyjaśnić (np. błąd ewidencji, nieujęte przyjęcie) i prawidłowo ująć w dokumentacji, aby stan księgowy odpowiadał rzeczywistości.
To oznacza niedobór: fizycznie jest mniej sztuk niż pokazuje kartoteka. Niedobór wymaga wyjaśnienia przyczyn (np. pomyłki w wydaniach, uszkodzenia, kradzież, błędy przyjęć/wydań) i decyzji co do sposobu rozliczenia oraz ewentualnej odpowiedzialności materialnej.
Najczęściej myli się kolejność pozycji w tabelach i porównuje nie ten sam towar, pomija jednostkę (sztuki) lub źle interpretuje znak różnicy. Częsty błąd to też uogólnienie: zauważenie jednej nadwyżki i wniosek, że "były tylko nadwyżki", bez sprawdzenia pozostałych pozycji.
Nie jest to konieczne do samego wniosku o rodzaju różnic, bo wystarczy porównać ilości. Wartości w zł są przydatne przy dalszym rozliczaniu (wycena skutków nadwyżek/niedoborów), ale typ różnicy (nadwyżka vs niedobór) wynika już z porównania liczby sztuk.
Niedobór oznacza konieczność skorygowania ewidencji do stanu rzeczywistego oraz wyjaśnienia przyczyny. W praktyce przygotowuje się dokumenty rozliczeniowe, a w zależności od okoliczności niedobór może zostać uznany za zawiniony (z odpowiedzialnością) lub niezawiniony (np. naturalne ubytki, uszkodzenia).
Inwentaryzację wykonuje się okresowo, co najmniej raz w roku dla wielu składników zapasów, aby potwierdzić rzeczywisty stan magazynu i zgodność z ewidencją. Dokładna częstotliwość i terminy zależą od zasad rachunkowości jednostki oraz wymogów prawnych, ale celem zawsze jest kontrola i rzetelność danych.
Wystarczy znaleźć przynajmniej jedną pozycję, gdzie spis > kartoteka (nadwyżka), oraz przynajmniej jedną, gdzie spis < kartoteka (niedobór). Jeśli oba przypadki występują, wniosek zbiorczy brzmi: "powstała nadwyżka i niedobór towarów", nawet gdy część pozycji jest zgodna.
info

Statystycznie 62% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że różnice inwentaryzacyjne liczy się jako: spis z natury − stan kartotekowy.

Źródła:

  • Ustawa o rachunkowości z dnia 29 września 1994 r., tekst jednolity: Dz.U. 2023 poz. 120

Materiały:

  • Ustawa o rachunkowości (działy dotyczące inwentaryzacji i obowiązków jednostki)
  • Podręczniki do rachunkowości/ewidencji zapasów w przedsiębiorstwie handlowym (rozdziały: inwentaryzacja, różnice inwentaryzacyjne)
  • Przykładowe arkusze spisu z natury i przykłady rozliczenia różnic (materiały edukacyjne szkół branżowych/technikum)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego