KWALIFIKACJA EKA7 - STYCZEŃ 2025

PYTANIE NR 29.
Hurtownia zakupiła towary od dostawcy. Do końca okresu sprawozdawczego faktury od dostawcy towarów nie otrzymano. Konto Rozliczenie zakupu towarów wykazuje saldo
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Jeżeli towary zostały już dostarczone, ale do końca okresu nie otrzymano faktury, jednostka ma zobowiązanie wobec dostawcy. Na koncie "Rozliczenie zakupu towarów" typowo ujmuje się wtedy saldo kredytowe, które wskazuje na dostawy niefakturowane (zrealizowane, lecz nierozliczone fakturą).

Pełne wyjaśnienie:

Konto "Rozliczenie zakupu towarów" bywa kontem technicznym używanym do rozdzielenia dwóch momentów: otrzymania towaru oraz otrzymania dokumentu (faktury). Na koniec okresu sprawozdawczego szczególnie ważne jest, aby ująć skutki zdarzeń gospodarczych zgodnie z ich treścią ekonomiczną, nawet jeśli dokument dotrze później.

W opisanej sytuacji towary zostały zakupione i (z treści pytania wynika) dostawa nastąpiła, natomiast faktura nie została otrzymana do końca okresu. To oznacza, że jednostka ma już obowiązek rozliczenia się z dostawcą, czyli powstaje zobowiązanie za dostawę. W praktyce ewidencyjnej saldo na "Rozliczeniu zakupu" przy takim stanie rzeczy przyjmuje charakter kredytowy i jest interpretowane jako dostawy niefakturowane (towar jest, a faktury jeszcze nie ma).

Odpowiedzi z saldem debetowym opisują inną logikę: saldo debetowe na koncie rozliczenia zakupu wiąże się zwykle z sytuacją, gdy jednostka poniosła już wydatek lub ma ujętą wartość w rozliczeniu, ale towar nie został jeszcze przyjęty do magazynu, co bywa łączone z pojęciem "towary w drodze". Dlatego warianty "debetowe, oznaczające dostawy niefakturowane" są niespójne: dostawy niefakturowane dotyczą raczej zobowiązania (strona Ma), a nie aktywa w rozliczeniu (strona Wn).

Warianty z "towarami w drodze" są błędne w tej konkretnej sytuacji, ponieważ pytanie akcentuje brak faktury od dostawcy, a nie brak fizycznej dostawy. Klucz do rozwiązania to rozróżnienie: dostawa bez faktury vs faktura/rozliczenie bez dostawy.

  • Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, czy towar jest już w jednostce. Jeśli tak, a brakuje faktury, myśl o "dostawach niefakturowanych" i stronie zobowiązań.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
"Dostawy niefakturowane" to sytuacja, gdy jednostka otrzymała towar lub usługę, ale do dnia bilansowego nie ma jeszcze faktury od dostawcy. Trzeba wtedy ująć zdarzenie zgodnie z jego treścią (towar jest), a brak faktury nie zwalnia z pokazania zobowiązania.
Saldo kredytowe na koncie "Rozliczenie zakupu" zwykle wskazuje, że po stronie rozliczeń dominuje zobowiązanie wobec dostawców wynikające z dostaw już otrzymanych, ale jeszcze nieudokumentowanych fakturą. W praktyce jest to typowy sygnał "dostaw niefakturowanych".
Towary w drodze dotyczą sytuacji, gdy jednostka ma już ujętą wartość zakupu (np. dokument, rozliczenie, zapłatę), ale towar fizycznie nie dotarł do magazynu. Dostawy niefakturowane to odwrotnie: towar dotarł, a faktury jeszcze nie ma. To dwa różne stany na koniec okresu.
Bo w rachunkowości liczy się treść ekonomiczna zdarzenia. Jeśli jednostka otrzymała towar, to powstał obowiązek zapłaty, nawet gdy dokument zostanie dostarczony później. Na dzień bilansowy trzeba wykazać zobowiązanie i odpowiednio rozliczyć zakup.
Szukaj informacji: "towary otrzymano/dostawa była", ale "faktury nie otrzymano do końca okresu". Ten zestaw przesłanek kieruje do dostaw niefakturowanych. Gdy zadanie mówi odwrotnie (jest dokument/rozliczenie, a towar nie dotarł), wtedy pasują towary w drodze.
Nie. To konto zależy od przyjętego planu kont i polityki rachunkowości jednostki. W zadaniach egzaminacyjnych często zakłada się typowy szkolny układ ewidencji zakupu, gdzie "Rozliczenie zakupu" pełni rolę konta przejściowego między dostawą, fakturą i przyjęciem do magazynu.
Najczęściej uczniowie automatycznie kojarzą "brak faktury" z brakiem księgowań i wybierają saldo debetowe bez analizy, czy towar już jest. Drugi błąd to zlanie pojęć "towary w drodze" i "dostawy niefakturowane", bo oba dotyczą rozbieżności czasowych na przełomie okresu.
Towary w drodze występują wtedy, gdy jednostka ma podstawę do ujęcia zakupu lub poniesienia kosztu, ale fizycznie towar nie został jeszcze przyjęty do magazynu (np. jest w transporcie). W zadaniach kluczowe jest rozróżnienie, czy dostawa już dotarła.
W sensie ekonomicznym przeciwwagą jest zobowiązanie wobec dostawcy (rozrachunki) oraz ujęcie zapasu/zakupu, tak aby sprawozdanie pokazało stan majątku i zobowiązań na koniec okresu. Konkretne konta zależą od przyjętego planu kont w jednostce.
Ćwicz rozpoznawanie czterech stanów: (1) towar jest i faktura jest, (2) towar jest, faktury nie ma, (3) towaru nie ma, faktura jest, (4) towaru nie ma i faktury nie ma. Do każdego dopasuj, czy powstaje zapas, zobowiązanie lub "towary w drodze". To ogranicza pomyłki na egzaminie.
info

Statystycznie 37% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: "Jeżeli towary zostały już dostarczone, ale do końca okresu nie otrzymano faktury, jednostka ma zobowiązanie wobec dostawcy."

Źródła:

  • Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (tekst jednolity – akt prawny regulujący zasady ujęcia zdarzeń i zamknięcia okresu sprawozdawczego)
  • Międzynarodowy Standard Rachunkowości (MSR) 2 "Zapasy" (IAS 2 Inventories) – zasady ujmowania zapasów i kosztu własnego (odniesienie ogólne do zagadnienia zapasów)

Materiały:

  • Podręczniki i zbiory zadań z rachunkowości finansowej dla technika rachunkowości (działy: zapasy, rozliczenie zakupu)
  • Przykładowe plany kont i opisy funkcjonowania kont zespołu 3/4/6 (w zależności od przyjętego wariantu ewidencji)
  • Ćwiczenia z identyfikacji: towary w drodze vs dostawy niefakturowane na podstawie opisów operacji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego