KWALIFIKACJA PGF1 + PGF2 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 27.
Ile arkuszy kartonu B3 potrzeba przygotować jako naddatek technologiczny wynoszący 10%, do zadrukowania 20 000 certyfikatów A4.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby policzyć naddatek, najpierw przelicz nakład na liczbę arkuszy B3. Przy typowym założeniu 2 użytków A4 na arkuszu B3: 20 000 / 2 = 10 000 arkuszy. Naddatek technologiczny 10% to 0,10 × 10 000 = 1 000 arkuszy do przygotowania.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach poligraficznych kluczowe jest rozróżnienie między liczbą wyrobów (tu: certyfikatów A4) a liczbą arkuszy drukarskich (tu: karton B3). Naddatek technologiczny liczy się zawsze od wielkości, którą realnie zużywa maszyna, czyli od liczby arkuszy przeznaczonych do druku.

Krok 1: ustalenie liczby użytków na arkuszu B3. W typowym ujęciu egzaminacyjnym przyjmuje się, że na arkuszu B3 mieszczą się 2 użytki A4. Wtedy liczba arkuszy potrzebnych na sam nakład wynosi: 20 000 / 2 = 10 000 arkuszy.

Krok 2: naddatek technologiczny 10%. Naddatek to dodatkowe arkusze na rozruch, ustawienia, kontrolę jakości oraz potencjalne braki. Liczymy: 10% z 10 000, czyli 0,10 × 10 000 = 1 000 arkuszy. Tę wartość należy dodać jako zapas do produkcji.

  • Odpowiedź "1 000 arkuszy." jest właściwa, bo wynika bezpośrednio z 10% naddatku od 10 000 arkuszy bazowych.
  • Odpowiedź "200 arkuszy." odpowiada 10% od 2 000, czyli sugeruje błędne przeliczenie użytków lub pomylenie jednostek.
  • Odpowiedź "100 arkuszy." to typowy skutek pominięcia przeliczenia na arkusze i/lub zaniżenia naddatku przez błędne obliczenia procentowe.
  • Odpowiedź "2 000 arkuszy." odpowiada 20% od 10 000 albo 10% od 20 000; w obu przypadkach wskazuje na dodanie procentu do niewłaściwej wielkości.

W praktyce produkcyjnej wynik zależy od impozycji (spady, margines chwytowy, kierunek włókien, uszlachetnienia). Na egzaminie należy trzymać się założeń wynikających z formatów i standardowych ułożeń użytków.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Naddatek 10% liczysz jako 0,10 × liczba arkuszy bazowych. Najpierw przelicz nakład wyrobów na arkusze drukarskie (zależnie od liczby użytków na arkuszu), a dopiero potem wyznacz 10% tej wartości i dodaj jako zapas produkcyjny.
Naddatek technologiczny to dodatkowa liczba arkuszy przygotowana na rozruch maszyny, ustawienie pasowania, regulację farby, kontrolę jakości i ewentualne braki. Stosuje się go, aby mimo strat w procesie dostarczyć klientowi pełny nakład zgodny ze zleceniem.
Maszyna drukuje na arkuszach (tu B3), a klient zamawia wyrób w formacie końcowym (A4). Jeśli na jednym arkuszu B3 mieści się kilka użytków A4, to zużyjesz mniej arkuszy niż wynosi liczba certyfikatów. Bez tego przeliczenia naddatek wyjdzie błędny.
Najczęstsze błędy to: liczenie 10% od liczby certyfikatów zamiast od arkuszy, pomijanie użytków (impozycji), mylenie formatu arkusza z formatem wyrobu oraz błędne zaokrąglanie. Pomaga zapisanie kolejności: nakład → arkusze → naddatek.
Nie zawsze. W praktyce zależy to m.in. od spadów, marginesu chwytowego, kierunku włókien oraz wymagań uszlachetnień. W zadaniach egzaminacyjnych często przyjmuje się standardowe ułożenie, ale jeśli w poleceniu nie ma doprecyzowania, może pojawić się niejednoznaczność.
Większy naddatek bywa potrzebny przy trudnych podłożach (np. kartony), wymagających kolorach, dużej liczbie operacji (np. druk + lakier + sztancowanie) albo wysokich wymaganiach jakościowych. Im więcej etapów i ryzyk, tym większy zapas zwykle planuje się na straty.
Najpierw dzielisz nakład wyrobów przez liczbę użytków: np. 20 000 / 4 = 5 000 arkuszy bazowych. Potem liczysz naddatek: 10% z 5 000 to 500 arkuszy. Na końcu dodajesz zapas do planu produkcji i zamówienia materiału.
Zależy od organizacji produkcji. Jeśli drukujesz dwustronnie w dwóch przebiegach, straty mogą wystąpić na obu stronach i w praktyce planuje się zapas uwzględniający cały proces. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle liczy się naddatek od liczby arkuszy przeznaczonych do druku.
B3 to jeden z formatów szeregu B (ISO 216) stosowanych jako formaty arkuszy. W kalkulacjach oznacza rozmiar podłoża, na którym wykonuje się impozycję użytków. Dzięki większemu arkuszowi można drukować kilka użytków jednocześnie i obniżyć zużycie arkuszy.
Warto zrobić kontrolę "rzędu wielkości": 10% to 1/10, więc naddatek powinien być wyraźnie mniejszy od liczby arkuszy bazowych. Jeśli wychodzi prawie tyle samo co nakład albo zaledwie promil, to zwykle znak, że pomylono jednostki albo policzono procent od złej wartości.
info

Statystycznie 40% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Aby policzyć naddatek, najpierw przelicz nakład na liczbę arkuszy B3."

Źródła:

  • ISO 216:2007, "Writing paper and certain classes of printed matter — Trimmed sizes — A and B series", opis szeregów A i B
  • Wikipedia (EN): https://en.wikipedia.org/wiki/ISO_216 - accessed 2026-03-02

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z technologii druku arkuszowego (impozycja, użytki, formaty)
  • Norma ISO 216 – zasady formatów papieru
  • Ćwiczenia z kalkulacji poligraficznych (nakład, użytki, naddatki, odpady)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego