KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 14.
Ile arkuszy netto formatu BI potrzeba do wydrukowania 8 000 sztuk 64-stronicowych książek formatu A5?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Arkusze netto liczymy z liczby stron przypadających na jeden arkusz.
Standardowo na arkuszu B1 mieści się 16 stron A5 na jednej stronie arkusza, czyli 32 strony przy druku dwustronnym. Zatem: 8000×64=512000 stron, a 512000÷32=16000 arkuszy netto.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie dotyczy kalkulacji zużycia papieru dla publikacji wielostronicowej. Kluczowe jest powiązanie formatu arkusza drukowego B1 z formatem wyrobu A5 oraz uwzględnienie druku dwustronnego.

1) Ustalenie liczby stron A5 na 1 arkuszu B1
W typowym układzie impozycyjnym na jednej stronie arkusza B1 można rozmieścić 16 stron formatu A5 (układ 4×4). Jeśli arkusz jest zadrukowany z obu stron, to jeden arkusz "niesie" łącznie 32 strony A5.

2) Obliczenie łącznej liczby stron do wydrukowania
Mamy 8000 egzemplarzy książki po 64 strony, więc łącznie: 8000×64 = 512000 stron.

3) Przeliczenie stron na arkusze netto
Skoro 1 arkusz B1 (druk dwustronny) odpowiada 32 stronom A5, to liczba potrzebnych arkuszy netto wynosi: 512000 ÷ 32 = 16000.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Wynik 8000 szt. odpowiada typowemu błędowi "1 arkusz na 1 książkę", czyli pominięciu impozycji i faktu, że na arkuszu mieści się wiele stron.
  • Wynik 12000 szt. sugeruje zastosowanie niewłaściwego przelicznika stron na arkusz (np. błędne założenie 40+ stron na arkusz lub pomyłkę rachunkową przy dzieleniu).
  • Wynik 20000 szt. często wynika z pominięcia druku dwustronnego (liczenie tylko 16 stron na arkusz), albo z niepoprawnego podziału nakładu.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj "łańcuch jednostek": egzemplarze → strony → strony/arkusz → arkusze. To ogranicza ryzyko pomylenia stron z kartkami i przeoczenia zadruku dwustronnego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
"Arkusze netto" to liczba arkuszy potrzebnych teoretycznie do druku, bez doliczania naddatku na rozruch, odpady, pasowanie czy kontrolę jakości. W praktyce do zamówienia papieru często wylicza się też arkusze brutto, czyli netto powiększone o makulaturę technologiczną.
W typowych zadaniach egzaminacyjnych przyjmuje się standardowy układ: na jednej stronie arkusza B1 można ułożyć 16 stron A5 (np. 4×4). Gdy druk jest dwustronny, arkusz daje 32 strony A5. Potem dzielisz łączną liczbę stron przez 32.
Ponieważ arkusz ma dwie strony zadruku. Jeśli na jednej stronie arkusza mieści się 16 stron A5, to po zadrukowaniu rewersu otrzymujesz łącznie 32 strony A5 na jeden arkusz. Pominięcie dwustronności zwykle zawyża wynik zapotrzebowania na papier dwukrotnie.
Najczęściej myli się pojęcia: strony, kartki i arkusze, albo zapomina o impozycji. Uczeń liczy 8000 egzemplarzy i przyjmuje "8000 arkuszy", jakby 1 arkusz odpowiadał 1 książce. Poprawnie trzeba policzyć łączną liczbę stron i podzielić przez strony przypadające na arkusz.
Wykonaj szybki test: 16000 arkuszy × 32 strony/arkusz = 512000 stron. Następnie 512000 stron ÷ 8000 książek = 64 strony na książkę. Jeśli wraca dokładnie 64, to znaczy, że przelicznik stron na arkusz i rachunek są spójne i wynik jest wiarygodny.
ISO 216 opisuje m.in. serie A i B (oraz C dla kopert). W poligrafii formatu A używa się często dla wyrobów (np. A5), a formaty z serii B bywają traktowane jako arkusze drukowe lub pośrednie. Znajomość relacji A/B pomaga w kalkulacji użytków na arkuszu.
Arkusze brutto liczy się, gdy planujesz zamówienie papieru lub pełną kalkulację produkcyjną. Do netto dodaje się wtedy naddatek technologiczny zależny od procesu (rozruch, ustawienia, odpady, kontrola). W zadaniach, gdzie pada słowo "netto", naddatku nie dolicza się.
Najbezpieczniejszy schemat to: egzemplarze × strony = łączna liczba stron, potem ustal strony na arkusz (z obu stron arkusza), a na końcu dzielisz. Zapisanie jednostek przy każdym kroku zmniejsza ryzyko pomyłki i ułatwia kontrolę wyniku.
W praktyce impozycja zależy od technologii oprawy, maszyn i spadów, ale w zadaniach testowych stosuje się standardowe założenia (np. 16 stron A5 na stronie arkusza B1). Egzamin sprawdza podstawową umiejętność kalkulacji, a nie projektowanie niestandardowych układów.
Bo wpływają bezpośrednio na koszt zlecenia, zamówienie materiału i termin realizacji. Zaniżenie arkuszy grozi przestojem i domówieniem papieru, a zawyżenie podnosi koszt i generuje odpady. Technik musi umieć szybko przeliczyć nakład na zużycie arkuszy.
info

Statystycznie 54% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Arkusze netto liczymy z liczby stron przypadających na jeden arkusz.Standardowo na arkuszu B1 mieści się 16 stron A5 na jednej stronie arkusza, czyli 32 strony przy druku dwustronnym."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "ISO 216" – opis formatów serii A i B oraz zależności wymiarów, https://pl.wikipedia.org/wiki/ISO_216 (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): "Format papieru" – informacje o formatach arkuszy i praktyce poligraficznej, https://pl.wikipedia.org/wiki/Format_papieru (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki/notesy z technologii poligrafii: formaty papieru, impozycja, kalkulacja papieru
  • Materiały dydaktyczne dotyczące formatów ISO 216 oraz relacji A/B w poligrafii
  • Ćwiczenia z kalkulacji produkcyjnej (nakład, strony, arkusze netto/brutto)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego