KWALIFIKACJA PGF5 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 12.
Ile arkuszy netto papieru formatu A4SR należy przygotować, aby wydrukować 240 sztuk ulotek formatu A6?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Format A6 to 105×148 mm, a A4 to 210×297 mm.
Na arkuszu A4 mieszczą się 2 użytki A6 w poprzek (210/105) i 2 wzdłuż (297/148 ≈ 2), czyli łącznie 4 użytki. Dla 240 ulotek potrzeba więc 240/4 = 60 arkuszy netto.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie dotyczy obliczenia liczby arkuszy netto, czyli takiej liczby arkuszy, która wystarczy wyłącznie na uzyskanie wymaganej liczby użytków (bez doliczania strat, makulatury, prób czy odpadów). Kluczem jest ustalenie, ile ulotek formatu A6 da się uzyskać z jednego arkusza A4.

Krok 1: sprawdzenie, ile A6 mieści się na A4
Wymiary formatów serii A są znormalizowane: A4 ma 210×297 mm, a A6 ma 105×148 mm. Liczymy ułożenie w obu kierunkach:

  • w poprzek arkusza: 210 mm / 105 mm = 2 (dokładnie),
  • wzdłuż arkusza: 297 mm / 148 mm = 2 (bo 148×2 = 296, więc jeszcze pozostaje 1 mm luzu).

To oznacza, że na jednym arkuszu A4 można ułożyć 2×2 = 4 użytki A6 (układ 2 na 2).

Krok 2: przeliczenie nakładu na arkusze
Skoro 1 arkusz daje 4 ulotki, to liczba arkuszy netto wynosi:

240 / 4 = 60

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 20 arkuszy oznaczałoby 20×4 = 80 ulotek, czyli zdecydowanie za mało.
  • 30 arkuszy daje 30×4 = 120 ulotek, nadal za mało o połowę.
  • 15 arkuszy daje 15×4 = 60 ulotek, czyli czterokrotnie mniej niż potrzebny nakład.

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu zawsze zrób kontrolę wsteczną (liczba arkuszy × liczba użytków na arkuszu). To szybko ujawnia pomyłki i pomaga uniknąć odpowiedzi "zbyt małych".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Policz, ile razy format A6 "wejdzie" w A4 w obu kierunkach. A4 ma 210×297 mm, A6 ma 105×148 mm. W poprzek zmieścisz 210/105=2, a wzdłuż 297/148=2, więc łącznie 2×2=4 użytki na arkuszu.
"Netto" oznacza liczbę arkuszy potrzebną wyłącznie do uzyskania wymaganego nakładu użytków, bez doliczania strat technologicznych. Nie uwzględnia się tu makulatury na rozruch, prób kolorystycznych, błędów cięcia ani zapasu.
Bo z jednego arkusza A4 uzyskasz 4 ulotki A6. Dla 240 ulotek: 240/4=60. Odpowiedź 30 oznaczałaby tylko 30×4=120 ulotek, czyli połowę potrzebnego nakładu.
Zrób kontrolę wsteczną: liczba arkuszy × liczba użytków na arkuszu = nakład. Jeśli wyjdzie 240, rachunek jest spójny. W tym zadaniu 60×4=240, więc wynik jest zgodny z wymaganiem.
Najczęściej przyjmuje się wymiary z serii A: A4 to 210×297 mm, a A6 to 105×148 mm. Te wartości pozwalają policzyć ułożenie użytków na arkuszu i zaplanować zużycie papieru przy druku cyfrowym.
Tak, bo liczy się, ile sztuk zmieści się w obu wymiarach arkusza. W tym przypadku zarówno typowe ułożenie, jak i obrót o 90° prowadzą do układu 2×2, czyli 4 użytków, ale przy innych formatach obrót może zmienić wynik.
Gdy trzeba doliczyć arkusze brutto: na próby, korekty, rozruch, kontrolę jakości oraz ewentualne błędy produkcyjne. W pracy zawodowej zwykle dodaje się zapas, ale w zadaniach "netto" liczy się tylko idealne minimum.
Ponieważ 148 mm × 2 = 296 mm, a długość boku A4 to 297 mm. Zostaje więc 1 mm zapasu, co potwierdza, że układ 2 wzdłuż jest możliwy bez "wychodzenia" poza format arkusza.
Typowe pomyłki to liczenie tylko w jednym kierunku (np. tylko 210/105) oraz mylenie "połowy formatu" z "ćwiartką formatu". Warto zawsze policzyć oba wymiary i dopiero potem wymnożyć wyniki.
W praktyce poligraficznej częściej spotyka się zapis "SRA4" dla arkuszy powiększonych względem A4. Skrót "A4SR" bywa używany potocznie lub handlowo, ale na egzaminie najważniejsze jest rozumienie idei: ile użytków A6 mieści się na arkuszu A4.
info

Statystycznie 55% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Format A6 to 105×148 mm, a A4 to 210×297 mm.Na arkuszu A4 mieszczą się 2 użytki A6 w poprzek (210/105) i 2 wzdłuż (297/148 ≈ 2), czyli łącznie 4 użytki."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Format_papieru - (hasło: formaty serii A, wymiary A4 i A6) - dostęp 2026-03-01
  • https://en.wikipedia.org/wiki/ISO_216 - (tabela wymiarów serii A, definicja relacji formatów) - dostęp 2026-03-01
  • https://en.wikipedia.org/wiki/ISO_217 - (informacje o formatach RA i SRA stosowanych w poligrafii) - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Podręczniki do podstaw poligrafii: formaty papieru, użytki i impozycja
  • Instrukcje/poradniki do narzędzi impozycyjnych w RIP (układanie użytków na arkuszu)
  • Tabele formatów papieru (A, RA/SRA) używane w poligrafii

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego