KWALIFIKACJA PGF3 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 33.
Ile arkuszy papieru o wymiarach 610 mm x 860 mm należy przygotować na wyklejki do 200 wkładów książkowych o wymiarach 147 mm x 205 mm?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wyklejki liczy się na wkład książkowy (zwykle komplet na przód i tył), więc dla 200 wkładów potrzeba odpowiednio większej liczby użytków.
Po ustaleniu, ile wyklejek da się uzyskać z jednego arkusza 610×860, dzieli się łączną liczbę potrzebnych wyklejek przez wydajność arkusza. Wynik zaokrągla się w górę do pełnych arkuszy.

Pełne wyjaśnienie:

W tym typie zadania kluczowe są dwa kroki: (1) ustalenie zapotrzebowania na wyklejki dla całego nakładu oraz (2) obliczenie, ile wyklejek (użytków) można uzyskać z jednego arkusza 610 mm × 860 mm przy danym formacie wyklejki 147 mm × 205 mm.

1) Zapotrzebowanie na wyklejki
W praktyce introligatorskiej wyklejki są elementem oprawy i zwykle występują jako komplet na początek i koniec wkładu (przód i tył). Dlatego dla 200 wkładów liczba potrzebnych pojedynczych wyklejek jest większa niż 200.

2) Wydajność arkusza (ile użytków z arkusza)
Należy sprawdzić, ile razy można "ułożyć" format 147×205 na arkuszu 610×860 w układzie siatkowym, uwzględniając, że w realnej produkcji mogą wystąpić ograniczenia (marginesy na rozkrój, pasery, a także wymogi dotyczące kierunku włókien). W zadaniach egzaminacyjnych przyjmuje się typowy układ, z którego wynika konkretna liczba użytków na arkuszu.

3) Przeliczenie na arkusze
Gdy znasz liczbę użytków z jednego arkusza, obliczasz liczbę arkuszy jako: łączna liczba wyklejek / liczba wyklejek z arkusza, a następnie zaokrąglasz w górę do pełnych arkuszy (nie można przygotować ułamka arkusza jako jednostki magazynowej).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "25 arkuszy." – typowo wynika z pomylenia zapotrzebowania (np. policzenia zbyt małej liczby wyklejek na wkład) albo z założenia zbyt dużej wydajności arkusza bez sprawdzenia realnego ułożenia formatów.
  • "65 arkuszy." – zwykle efekt zaniżenia liczby użytków możliwych do uzyskania z arkusza (np. przyjęcie zbyt "luźnego" rozkroju) lub błędu w zaokrągleniach.
  • "70 arkuszy." – często wynika z dodania nadmiernego zapasu lub z błędnego przeliczenia liczby potrzebnych wyklejek dla 200 wkładów.

Na egzaminie warto zawsze zapisać pośrednie wyniki: ile wyklejek przypada na 1 wkład oraz ile użytków daje 1 arkusz. To ogranicza ryzyko pomyłki rachunkowej i pozwala szybko zweryfikować, czy wynik jest realistyczny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw ustal, ile wyklejek przypada na 1 wkład (w praktyce często komplet: przód i tył). Potem pomnóż tę liczbę przez liczbę wkładów (nakład). To daje łączną liczbę wyklejek, którą następnie przeliczasz na arkusze przez podział przez wydajność arkusza.
Wyklejka to element oprawy łączący blok książki z okładką. Zwykle znajduje się na początku i na końcu książki, dlatego często mówi się o komplecie wyklejek. W zadaniach egzaminacyjnych ważne jest, czy liczymy pojedyncze wyklejki, czy komplet na wkład.
Porównaj oba wymiary i wykonaj dzielenie "na boki": ile razy 147 lub 205 mieści się w 610 oraz w 860. Sprawdź też układ po obróceniu formatu o 90°. Wybierasz realny układ siatkowy, który daje największą liczbę pełnych użytków.
Dzielenie pól może dać wynik teoretyczny, ale nie gwarantuje, że prostokąty da się ułożyć bez strat. W praktyce liczy się układ na siatce (ile mieści się wzdłuż i wszerz), a dodatkowo mogą dochodzić marginesy na rozkrój oraz ograniczenia technologiczne.
W produkcji często tak, bo kierunek włókien wpływa na zachowanie papieru (falowanie, pękanie na bigu, otwieranie oprawy). W zadaniach egzaminacyjnych bywa to pomijane, ale gdy jest istotne, powinno być doprecyzowane w treści. Brak informacji może zwiększać ryzyko niejednoznaczności.
Najczęściej: pomylenie liczby elementów na wyrób (np. 1 zamiast kompletu), błędne dzielenie wymiarów (zamiana stron), nieuwzględnienie obrotu użytku o 90° oraz brak zaokrąglenia wyniku w górę do pełnych arkuszy. Częsty jest też błąd jednostek.
Zawsze wtedy, gdy obliczenie daje ułamek arkusza, np. 49,2 arkusza. W praktyce nie zamówisz i nie przygotujesz "0,2 arkusza" jako osobnej jednostki, więc musisz przyjąć kolejny pełny arkusz. To typowa zasada w kalkulacjach materiałowych.
Powinno być jasno podane: ile wyklejek przypada na 1 wkład (pojedyncza czy komplet), czy przewiduje się odpady/naddatki oraz czy obowiązuje kierunek włókien. Dodatkowo pomocne jest wskazanie, czy wyklejki są wycinane pojedynczo, czy złożone (np. podwójne).
W realnej produkcji zwykle dolicza się zapas (na ustawienia, odpady, uszkodzenia). Jednak w zadaniach egzaminacyjnych zapas uwzględnia się tylko wtedy, gdy jest wyraźnie wskazany w treści. Jeśli nie ma takiej informacji, standardowo liczy się zapotrzebowanie "na czysto".
Zrób kontrolę w dwóch punktach: (1) policz łączną liczbę wyklejek dla całego nakładu i sprawdź, czy nie pomyliłeś "na wkład" z "na książkę", (2) sprawdź wydajność arkusza przez mnożenie: liczba użytków × format użytku nie może przekroczyć wymiarów arkusza w obu kierunkach.
info

Statystycznie 31% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: "Wynik zaokrągla się w górę do pełnych arkuszy."

Materiały:

  • Brak możliwości weryfikacji źródła - wiedza ogólna z dziedziny impozycji i kalkulacji materiałowej w poligrafii
  • Zestawy ćwiczeń z rozkroju arkuszy i obliczania liczby użytków (materiały szkolne/pracownia introligatorska)
  • Instrukcje technologiczne zakładowe dotyczące przygotowania wyklejek i rozkroju papieru

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego