KWALIFIKACJA TWO7 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 11.
Ile będzie wynosić wartość kursu rzeczywistego (KR) w 2021 roku, jeżeli statek płynie kursem kompasowym KK=290°? Informacje o dewiacji i deklinacji magnetycznej przedstawione są w ramce i tabeli.
Ilustracja przedstawia tabelę dewiacji oraz ramkę z informacją o deklinacji magnetycznej, co jest istotne w kontekście
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
KR liczymy ze wzoru KR = KK + δ + d. Z tabeli dla KK=290° odczytujemy dewiację δ=+4°. Z ramki: 5°20' W w 2005 r. oraz zmiana roczna 5' E, więc na 2021 r.: d = -5°20' + 16×5' = -4°. Po zsumowaniu: 290° + 4° − 4° = 290°.

Pełne wyjaśnienie:

Kurs rzeczywisty (KR) to kurs odniesiony do północy geograficznej. Gdy dysponujemy kursem kompasowym (KK), musimy uwzględnić poprawki magnetyczne:

KR = KK + δ + d, gdzie δ to dewiacja kompasu (błąd od magnetyzmu statku), a d to deklinacja magnetyczna (różnica między północą magnetyczną i geograficzną).

1) Dewiacja δ
Z tabeli dewiacji dla KK=290° odczytujemy δ=+4,0°. Brak minusa przy wartości oznacza, że jest to odchylenie "na wschód", czyli dodatnie.

2) Deklinacja d na rok 2021
W ramce podano: 5° 20' W 2005 (5' E). Oznacza to, że w 2005 r. deklinacja wynosiła 5°20' W, czyli przyjmujemy znak ujemny: -5°20'. Zmiana roczna 5' E oznacza przyrost o +5 minut kątowych rocznie (kierunek E traktujemy jako dodatni). Od 2005 do 2021 mamy 16 lat, więc zmiana wynosi 16×5' = 80' = 1°20'. Zatem:
d(2021) = -5°20' + 1°20' = -4°00'.

3) Obliczenie KR
Podstawiamy do wzoru: KR = 290° + 4° + (-4°). Poprawki znoszą się, więc KR = 290°.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Wartości typu 286° lub 282° zwykle wynikają z pomylenia znaków (np. potraktowania W jako dodatnie) albo z pominięcia rocznej zmiany. Odpowiedź 298° bywa skutkiem dodania 4° bez uwzględnienia ujemnej deklinacji albo błędnego odczytu dewiacji dla innego kursu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kurs rzeczywisty (KR) to kierunek ruchu statku odniesiony do północy geograficznej. Otrzymuje się go po uwzględnieniu poprawek związanych z kompasem i polem magnetycznym Ziemi, dlatego KR jest kluczowy przy pracy na mapie i planowaniu drogi.
Stosuje się zależność KR = KK + δ + d, gdzie δ to dewiacja z tabeli dewiacyjnej, a d to deklinacja magnetyczna (z mapy, zwykle po aktualizacji na dany rok). Najważniejsze jest poprawne przyjęcie znaków E/W.
Dewiacja δ to błąd wskazań kompasu wynikający z magnetyzmu statku i wyposażenia. Zależy od kursu, więc odczytuje się ją z tabeli dla konkretnego KK. Wartości dodatnie oznaczają odchylenie na wschód, a ujemne na zachód.
To standardowy zapis deklinacji: w roku 2005 deklinacja wynosiła 5°20' na zachód (W), a w nawiasie podano zmianę roczną 5' na wschód (E). Aby użyć tego w zadaniu, trzeba przeliczyć deklinację na wskazany rok, dodając zmianę roczną.
Najpierw ustalasz liczbę lat między rokiem mapy a rokiem obliczeń, potem mnożysz ją przez zmianę roczną (w minutach) i dodajesz do wartości bazowej z zachowaniem znaków. Na końcu zamieniasz minuty na stopnie, pamiętając że 60' to 1°.
W praktyce rachunkowej często przyjmuje się konwencję: E jako "plus", W jako "minus". Dzięki temu można stosować proste dodawanie algebraiczne w wzorze KR = KK + δ + d. Kluczowe jest, aby konsekwentnie trzymać się jednej konwencji w całym zadaniu.
Najczęściej tak: jeśli w tabeli część wartości ma "-", a część nie ma żadnego znaku, to brak minusa oznacza dodatnią dewiację. W zadaniach egzaminacyjnych jest to typowa konwencja zapisu. Zawsze warto porównać kilka wierszy tabeli, aby potwierdzić sposób oznaczania.
Najczęstsze pomyłki to: zły znak deklinacji (W/E), pominięcie zmiany rocznej z nawiasu, pomylenie minut i stopni przy przeliczeniach oraz odczytanie dewiacji dla sąsiedniego kursu. Pomaga zapisanie danych z ich znakami przed wykonaniem działań.
Gdy jedna poprawka jest dodatnia, a druga ujemna i mają tę samą wartość bezwzględną (np. +4° i -4°). Wtedy w sumie δ + d = 0 i KR wychodzi taki sam jak KK. To nie jest "sztuczka", tylko normalna sytuacja zależna od danych z tabeli i mapy.
Oceń znaki poprawek: jeśli δ jest dodatnia, kurs powinien rosnąć, a jeśli d jest ujemna, kurs powinien maleć. Gdy wartości są podobne, wynik powinien być bliski KK. Taka kontrola "rzędu wielkości" wyłapuje większość błędów znaków i przeliczeń.
info

Około 54% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "KR liczymy ze wzoru KR = KK + δ + d."

Źródła:

  • The American Practical Navigator (Bowditch), rozdziały o variation (declination), deviation i przeliczaniu kursów, National Geospatial-Intelligence Agency, aktualne wydania (publikacja referencyjna)
  • Admiralty Manual of Navigation, tom dotyczący kompasów i magnetyzmu (variation/deviation) oraz obliczeń kursowych, UK Hydrographic Office, wydania referencyjne

Materiały:

  • Podręczniki z nawigacji morskiej (działy: kompas, dewiacja, deklinacja, kursy)
  • Instrukcje/kompendia szkoleniowe STCW dotyczące prowadzenia nawigacji i pracy na mapie
  • Zestawy zadań rachunkowych: przeliczenia kursów (KK/KM/KR) i aktualizacja deklinacji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego