KWALIFIKACJA BUD1 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 19.
Ile cementu należy dodać do 300 kg piasku, jeżeli proporcje składników przygotowywanej mieszanki betonowej mają wynosić 1:1,5:3?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Proporcja 1:1,5:3 oznacza, że piasek to 1,5 części. Skoro 1,5 części = 300 kg, to 1 część = 300/1,5 = 200 kg. Cement stanowi 1 część, więc trzeba dodać 200 kg cementu.

Pełne wyjaśnienie:

W zapisie proporcji składników mieszanki 1:1,5:3 liczby nie oznaczają kilogramów, tylko umowne części (udziały) poszczególnych składników. Standardowo taki zapis czyta się jako stosunek: cement : piasek : kruszywo, ale do obliczenia ilości cementu wystarczy informacja, że piasek odpowiada 1,5 części.

W zadaniu podano, że piasku jest 300 kg. To znaczy:

1,5 części = 300 kg

Aby obliczyć masę jednej części, dzielimy masę piasku przez 1,5:

1 część = 300 / 1,5 = 200 kg

Cement w tej proporcji to 1 część, więc ilość cementu wynosi:

cement = 1 część = 200 kg

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 150 kg – to wynik typowego błędu dzielenia 300 przez 2 (lub intuicyjnego "zmniejszenia" wartości), bez użycia 1,5 z proporcji.
  • 100 kg – może wynikać z podzielenia 300 przez 3 (mylenie z liczbą składników w proporcji), ale 3 to udział kruszywa, nie piasku.
  • 300 kg – to skutek założenia, że cementu jest tyle co piasku, mimo że w proporcji cement ma mniejszy udział (1 część vs 1,5 części piasku).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw zamień znaną masę na "jedną część" proporcji (masa / udział), a dopiero potem wylicz masę szukanego składnika (udział * masa jednej części).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To zapis stosunku części składników, a nie kilogramów. Oznacza, że na 1 część cementu przypada 1,5 części piasku i 3 części kruszywa. Najpierw wyznaczasz masę jednej części z podanej masy jednego składnika, potem przeliczasz resztę.
Gdy znasz masę składnika i jego udział w proporcji, liczysz: masa jednej części = masa składnika / jego liczba części. Przykład: jeśli piasek to 1,5 części i waży 300 kg, to 1 część = 300/1,5 = 200 kg.
Bo piasek (1,5 części) waży 300 kg, więc 1 część to 200 kg. Cement ma udział 1 część, czyli tyle co masa jednej części. Stąd cement = 200 kg. To typowe zadanie na proporcje w recepturach mieszanki.
Nie zawsze. W praktyce receptury mogą być podawane jako proporcje masowe lub objętościowe. W zadaniach egzaminacyjnych, jeśli operujesz na kg (np. 300 kg piasku), zwykle zakłada się przeliczenia masowe. Warto czytać polecenie i dane.
Najczęściej: (1) mylenie "części" z kilogramami, (2) dzielenie przez złą liczbę (np. przez 3 zamiast przez 1,5), (3) przyjęcie, że cementu ma być tyle co piasku. Pomaga zapisanie równania: udział × masa części = masa składnika.
Najpierw liczysz 1 część: 300/1,5 = 200 kg. Kruszywo ma udział 3 części, więc kruszywo = 3 × 200 = 600 kg. Ta sama metoda działa dla każdego składnika, jeśli znasz masę jednego z nich.
Oznacza ułamek części w stosunku. To normalne w recepturach: nie wszystkie udziały muszą być całkowite. Liczba 1,5 mówi, że piasku ma być o połowę więcej niż cementu (bo cement to 1 część).
Tak, metodą "na część": znajdź masę 1 części (masa znanego składnika / jego udział), potem pomnóż przez udział szukanego składnika. To szybkie i bezpieczne na egzaminie, bo zmniejsza ryzyko pomylenia liczb w proporcji.
Porównaj udziały: cement ma 1 część, piasek 1,5 części. Cementu powinno być mniej niż piasku. Jeśli wyszło Ci więcej lub tyle samo (np. 300 kg), to sygnał, że źle zinterpretowałeś proporcje albo podzieliłeś przez złą wartość.
Ćwicz przeliczanie proporcji na masy i odwrotnie: wyznaczanie masy jednej części, liczenie pozostałych składników, kontrola wyniku "na zdrowy rozsądek". Pomaga też powtarzanie pojęć: cement, piasek, kruszywo, woda, dozowanie, konsystencja.
info

Statystycznie 69% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Proporcja 1:1,5:3 oznacza, że piasek to 1,5 części."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z technologii betonu dla kwalifikacji BUD.1 (receptury, składniki, dozowanie)
  • Zadania rachunkowe z proporcji i przeliczania receptur roboczych
  • Instrukcje stanowiskowe BHP i organizacji robót przy przygotowaniu mieszanki betonowej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego