KWALIFIKACJA BUD13 - CZERWIEC 2019 (test 2)

PYTANIE NR 9.
Ile cylindrów ma silnik, którego elementem jest przedstawiony na rysunku wał korbowy?
Ilustracja przedstawia wał korbowy, który jest kluczowym elementem silnika spalinowego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Liczbę cylindrów silnika można wywnioskować z budowy wału korbowego: w silniku tłokowym z reguły każdy cylinder odpowiada jednemu czopowi korbowemu (jednemu wykorbieniu). Zliczając czopy korbowe widoczne na rysunku, otrzymuje się 4, więc silnik ma 4 cylindry.

Pełne wyjaśnienie:

W silniku tłokowym wał korbowy zamienia ruch posuwisto-zwrotny tłoków (przez korbowody) na ruch obrotowy. Kluczową informacją diagnostyczną jest to, że liczba wykorbień/czopów korbowych na wale jest powiązana z liczbą cylindrów (w typowych rozwiązaniach: jeden cylinder → jeden czop korbowy, do którego pracuje korbowód).

Dlatego w tego typu zadaniach należy:

  • odróżnić czopy główne (podparcie wału w bloku silnika) od czopów korbowych (miejsca pracy korbowodu),
  • zliczyć czopy korbowe/wykorbienia widoczne na rysunku,
  • powiązać wynik z liczbą cylindrów.

Odpowiedź "4 cylindry" jest poprawna, ponieważ na rysunku wału korbowego odpowiadającego temu silnikowi liczba czopów korbowych (wykorbień) wskazuje na układ czterocylindrowy.

Pozostałe odpowiedzi są błędne, bo oznaczają inną liczbę wykorbień, a więc inny typ silnika:

  • "3 cylindry" pasowałoby do wału z trzema czopami korbowymi (typowy silnik trzycylindrowy),
  • "5 cylindrów" wymagałoby pięciu czopów korbowych (rzadziej spotykany układ, ale konstrukcyjnie inny),
  • "6 cylindrów" odpowiada wałowi z sześcioma czopami korbowymi (częsty układ R6, wyraźnie różny gabarytowo i konstrukcyjnie).

Wskazówka egzaminacyjna: nie licz przeciwwag ani "ramion" wału. Szukaj miejsc, gdzie pracuje korbowód (czop korbowy) – to one są najbardziej bezpośrednią wskazówką liczby cylindrów w takich zadaniach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wał korbowy to element mechanizmu korbowego, który zamienia ruch posuwisto-zwrotny tłoków (przez korbowody) na ruch obrotowy. Dzięki temu moment obrotowy może być przekazany dalej na układ napędowy maszyny.
Najczęściej liczbę cylindrów określa się przez policzenie czopów korbowych (wykorbień), czyli miejsc pracy korbowodów. W typowym silniku każdy cylinder ma "swój" czop korbowy, więc ich liczba wskazuje liczbę cylindrów.
Czopy główne leżą w osi wału i służą do łożyskowania wału w bloku silnika. Czopy korbowe są przesunięte względem osi (tworzą wykorbienia) i to na nich pracuje korbowód. W zadaniach o cylindrach liczy się czopy korbowe.
W klasycznym silniku tłokowym każdy cylinder napędza wał przez jeden korbowód, a korbowód musi pracować na własnym czopie korbowym. Stąd typowa zależność: 1 cylinder → 1 czop korbowy. Wyjątki istnieją, ale są rzadkie w praktyce egzaminacyjnej.
Nie zawsze. Układ wykorbień i przeciwwag zależy m.in. od typu silnika (rzędowy, widlasty), kolejności zapłonu i konstrukcji producenta. Jednak w zadaniach szkolnych najczęściej wystarcza poprawne rozpoznanie i zliczenie czopów korbowych.
Najczęstsze pomyłki to liczenie czopów głównych zamiast korbowych, liczenie przeciwwag lub "wybrzuszeń" wału, a także zgadywanie "4", bo to popularny silnik. Najlepiej zawsze wrócić do definicji: cylinder ↔ praca korbowodu na czopie.
Zwykle nie wprost, bo zadanie opiera się na informacji z ilustracji. Bez rysunku można jedynie opisać zasadę (liczba czopów korbowych), ale nie da się wskazać konkretnej liczby cylindrów dla "tego" wału bez danych wejściowych.
Silniki 4-cylindrowe są często stosowane m.in. w mniejszych koparko-ładowarkach, ładowarkach i walcach, ponieważ zapewniają dobry kompromis między mocą, zużyciem paliwa i masą. W praktyce serwisowej ważna jest poprawna identyfikacja jednostki napędowej.
Z wałem korbowym współpracują m.in. korbowody (na czopach korbowych), łożyska główne (na czopach głównych), koło zamachowe oraz elementy rozrządu/napędu osprzętu (koła pasowe, koła zębate). Razem tworzą układ przeniesienia sił z tłoków.
Ćwicz na rysunkach i zdjęciach: nazywaj elementy i wskazuj ich funkcję (np. czop korbowy vs główny). Ucz się "po cechach" (co jest w osi, co jest mimośrodowe, gdzie pracuje korbowód). To szybciej działa na egzaminie niż pamięciówka.
info

Około 67% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Liczbę cylindrów silnika można wywnioskować z budowy wału korbowego: w silniku tłokowym z reguły każdy cylinder odpowiada jednemu czopowi korbowemu (jednemu wykorbieniu)."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Wał korbowy" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Wa%C5%82_korbowy (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia (PL): "Silnik spalinowy tłokowy" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Silnik_spalinowy_t%C5%82okowy (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Podręcznik do podstaw budowy silników spalinowych (układ korbowo-tłokowy)
  • Atlas/rysunki techniczne wałów korbowych dla silników R3, R4, R6
  • Instrukcje serwisowe (DTR) maszyn roboczych – rozdział o silniku i osprzęcie

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego