KWALIFIKACJA PGF6 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 7.
Ile czasu należy przeznaczyć na wykrojenie 100 000 etykiet z wykrojnika przedstawionego na rysunku, jeżeli wydajność maszyny jest równa 1 000 ark./h?
Ilustracja przedstawia matrycę wykrojnika używaną w procesach introligatorskich do wycinania etykiet.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Na wykrojniku widocznych jest 10 użytków (2 kolumny × 5 rzędów), więc z 1 arkusza otrzymuje się 10 etykiet. Aby wykroić 100 000 etykiet, trzeba przerobić 100 000/10 = 10 000 arkuszy. Przy wydajności 1 000 ark./h czas wynosi 10 000/1 000 = 10 h.

Pełne wyjaśnienie:

Wykrojnik płaski pozwala wyciąć z jednego arkusza wiele identycznych użytków jednocześnie. Kluczowe jest więc ustalenie, ile etykiet powstaje z jednego arkusza – jest to równe liczbie użytków rozmieszczonych na wykrojniku.

Z rysunku wynika, że wykrojnik ma układ 2×5, czyli łącznie 10 użytków. Oznacza to, że z jednego arkusza po wykrojeniu otrzymujemy 10 etykiet.

Krok 1: oblicz liczbę arkuszy
Docelowo ma powstać 100 000 etykiet, a z 1 arkusza powstaje 10 etykiet, więc liczba potrzebnych arkuszy to:
100 000 ÷ 10 = 10 000 arkuszy.

Krok 2: oblicz czas przy danej wydajności
Wydajność maszyny wynosi 1 000 arkuszy na godzinę. Skoro do przerobienia jest 10 000 arkuszy, to czas czystej pracy wynosi:
10 000 ÷ 1 000 = 10 godzin.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne? Wartości krótsze (np. 4 h, 5 h, 8 h) wynikają zwykle z jednego z dwóch błędów: pominięcia części użytków (np. policzenia tylko 5 zamiast 10) albo wykonania niepełnego przeliczenia między liczbą etykiet a liczbą arkuszy. W praktyce planistycznej do czasu teoretycznego często dodaje się czasy pomocnicze (nastawy, próby, kontrola), ale w tym zadaniu liczy się czas wynikający wyłącznie z podanej wydajności w ark./h.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Policz wszystkie identyczne obrysy etykiety (użytki) rozmieszczone na desce wykrojnika. Nie licz elementów składowych jednego kształtu osobno. W tym typie zadań liczba użytków z rysunku oznacza, ile etykiet powstaje z jednego arkusza.
Użytek to pojedynczy, powtarzalny element produktu (np. jedna etykieta) rozmieszczony w impozycji na arkuszu lub na wykrojniku. Jeśli na arkuszu jest 10 użytków, to po jednym cyklu obróbki arkusza uzyskuje się 10 sztuk wyrobu.
Bo nakład (np. 100 000 etykiet) jest w sztukach, a wydajność maszyny podano w arkuszach na godzinę. Najpierw trzeba przeliczyć sztuki na arkusze: arkusze = sztuki ÷ użytki. Dopiero potem można policzyć czas z wydajności ark./h.
Najprościej: czas = (nakład ÷ użytki) ÷ wydajność.
Gdzie: nakład jest w sztukach, użytki w szt./arkusz, a wydajność w ark./h. Wynik dostaniesz w godzinach czystej pracy, bez uwzględniania przygotowalni i przestojów.
Zwykle nie, jeśli w treści jest tylko "wydajność maszyny" i brak danych o przygotowaniu. Wtedy liczy się czas teoretyczny wynikający z przerobu arkuszy. W planowaniu produkcji rzeczywistej dodaje się czasy pomocnicze (nastawy, kontrola, przestoje) jako osobną pozycję.
Najczęściej: (1) pomylenie arkuszy ze sztukami i policzenie 100 000 ÷ 1 000, (2) błędne policzenie użytków z rysunku (np. 5 zamiast 10), (3) odwrócenie działania i mnożenie przez użytki zamiast dzielenia, (4) pomieszanie jednostek czasu.
Jeśli wynik wychodzi w godzinach, a potrzebujesz minut, pomnóż przez 60: np. 2,5 h = 150 min. W tym konkretnym typie zadań odpowiedzi często są podane w pełnych godzinach, bo liczby arkuszy i wydajność są dobrane tak, by dzielenie wyszło "na czysto".
W zadaniach szkolnych najczęściej tak się zakłada: jeden arkusz trafia na wykrojnik i z niego powstaje tyle użytków, ile widać na wykrojniku. W praktyce mogą dojść straty, marginesy, odpady i inne ograniczenia, ale wtedy muszą być podane dodatkowe dane.
Gdy planujesz rzeczywisty harmonogram i wiesz, że będą przestoje, kontrola jakości, wymiany materiału lub krótkie postoje techniczne. Wtedy przyjmuje się współczynnik wykorzystania czasu pracy i wylicza wydajność efektywną. W zadaniach egzaminacyjnych bez takich danych używa się wartości podanej w treści.
Oceń rząd wielkości: jeśli z arkusza wychodzi 10 etykiet, to 100 000 etykiet to około 10 000 arkuszy. Przy 1 000 ark./h będzie to około 10 godzin. Taka kontrola "na szybko" pomaga wyłapać pomyłki o czynnik 10 lub 100.
info

Około 65% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Na wykrojniku widocznych jest 10 użytków (2 kolumny × 5 rzędów), więc z 1 arkusza otrzymuje się 10 etykiet."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii introligatorstwa i wykańczania druków (dział: wykrawanie/sztancowanie, wykrojniki)
  • Materiały dydaktyczne z planowania produkcji poligraficznej (wydajność, czasy technologiczne, użytki)
  • Zadania rachunkowe z przeliczeń nakładu, liczby arkuszy i czasu pracy maszyn w poligrafii

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego