KWALIFIKACJA MED9 - STYCZEŃ 2008

PYTANIE NR 46.
Ile dni można przechowywać roztwór antybiotyku Chloramfenicol w temperaturze 5°C?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W temperaturze chłodniczej (około 2–8°C, czyli także 5°C) roztwory chloramfenikolu mają w literaturze recepturowej określony maksymalny czas przechowywania do 42 dni. Krótsze okresy (np. 2–20 dni) są typowe dla wielu innych roztworów antybiotyków i łatwo je błędnie przenieść na chloramfenikol.

Pełne wyjaśnienie:

Temperatura 5°C odpowiada warunkom chłodniczym (lodówkowym). Dla roztworów chloramfenikolu (detreomycyny) literatura recepturowa podaje maksymalny czas przechowywania do 42 dni w temperaturze lodówkowej. Dlatego odpowiedź "42 dni" jest prawidłowa.

Dlaczego nie są poprawne pozostałe wartości?

  • "14 dni" – taki okres bywa spotykany jako typowa trwałość dla niektórych antybiotyków w roztworach lub zawiesinach, ale nie jest wartością maksymalną dla chloramfenikolu w warunkach chłodniczych. To częsty efekt uogólniania zasad z innych substancji.
  • "20 dni" – podobnie jak 14 dni, jest to wartość "pośrednia", która może wydawać się rozsądna, gdy ktoś zakłada, że antybiotyki w roztworach zawsze mają krótką trwałość. Dla chloramfenikolu w lodówce maksymalny okres jest dłuższy.
  • "2 dni" – to skrajnie krótki termin, pasujący raczej do preparatów bardzo nietrwałych lub wymagających szczególnych ograniczeń; nie odpowiada danym dotyczącym chloramfenikolu.

W praktyce ważne jest też, że roztwory chloramfenikolu są wrażliwe na światło: pod wpływem światła mogą ulegać rozkładowi, a objawem może być brunatnienie. Dlatego poza samą temperaturą istotne jest przechowywanie w ciemnym miejscu. Prawidłowe zapamiętanie "42 dni w lodówce" pomaga odróżnić chloramfenikol od wielu innych antybiotyków recepturowych, które mają zdecydowanie krótszą trwałość.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza to warunki chłodnicze, czyli typową temperaturę lodówki (zwykle w zakresie kilku stopni C). W takich warunkach spowalnia się rozkład substancji czynnej i można przyjąć dłuższy, literaturowo określony czas przechowywania roztworu.
Dla roztworów chloramfenikolu literatura recepturowa podaje maksymalny czas przechowywania do 42 dni w warunkach lodówkowych. W praktyce zawsze trzeba dodatkowo przestrzegać ochrony przed światłem i zasad aseptyki przygotowania.
Chloramfenikol jest względnie trwały chemicznie, a w niskiej temperaturze procesy rozkładu zachodzą wolniej. Wiele innych antybiotyków w roztworach wodnych rozkłada się szybciej, dlatego typowe "krótkie terminy" nie powinny być automatycznie przenoszone na chloramfenikol.
Tak. Roztwory wodne chloramfenikolu mogą ulegać rozkładowi pod wpływem światła, a jednym z objawów bywa brunatnienie. Dlatego oprócz przechowywania w lodówce istotne jest trzymanie preparatu w ciemnym miejscu i w odpowiednim opakowaniu.
Najczęściej myli się chloramfenikol z innymi antybiotykami i wybiera "standardowe" krótsze okresy (np. kilkanaście dni). Drugim błędem jest nieuwzględnienie warunków przechowywania: lodówka i ochrona przed światłem mogą znacząco zmieniać dopuszczalny czas.
To wartość podawana jako maksymalny czas przechowywania w warunkach chłodniczych. W praktyce roztwór może wymagać wcześniejszej utylizacji, jeśli doszło do niewłaściwego przechowywania, zanieczyszczenia lub pojawiły się objawy pogorszenia jakości (np. zmiana barwy).
Należy przekazać zalecenie przechowywania w lodówce oraz ochrony przed światłem (ciemne miejsce, właściwe opakowanie). Warto też podkreślić, aby nie pozostawiać leku na słońcu ani w ciepłym miejscu, bo przyspiesza to rozkład i może powodować zmianę zabarwienia.
Takie sformułowanie jest zbyt szerokie i nie wskazuje jednoznacznej granicy. W pytaniach egzaminacyjnych preferuje się konkretną, weryfikowalną wartość (np. "do 42 dni"), bo ogranicza to interpretacje i zapewnia, że istnieje dokładnie jedna poprawna odpowiedź.
Pytanie egzaminacyjne dotyczy 5°C, czyli lodówki. W temperaturze pokojowej trwałość może być inna i zwykle wymaga osobnych zaleceń z literatury oraz oceny ryzyka (światło, temperatura, pH). Na egzaminie kluczowe jest rozróżnienie warunków: lodówka vs. pokój.
W kontekście podanym w materiałach jednym z sygnałów jest brunatnienie, szczególnie po ekspozycji na światło. Każda wyraźna zmiana wyglądu preparatu lub podejrzenie niewłaściwego przechowywania powinny skłonić do wstrzymania stosowania i konsultacji w aptece.
info

Około 46% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że w temperaturze chłodniczej (około 2–8°C, czyli także 5°C) roztwory chloramfenikolu mają w literaturze recepturowej określony maksymalny czas przechowywania do 42 dni.

Źródła:

  • FarmacjaPraktyczna.pl – artykuł o trwałości roztworów chloramfenikolu (informacja: maksymalnie 42 dni w temperaturze lodówkowej), https://farmacjapraktyczna.pl/ (dostęp: 2026-03-13)
  • Receptura.pl – opracowanie "Receptura antybiotyków" (informacja: chloramfenikol – do 42 dni), https://receptura.pl/ (dostęp: 2026-03-13)

Materiały:

  • Materiały szkolne z receptury aptecznej (dział: antybiotyki w recepturze)
  • Artykuły i opracowania o trwałości leków recepturowych (BUD) oraz wpływie temperatury i światła
  • Ćwiczenia praktyczne: sporządzanie i etykietowanie roztworów/kropli oraz zasady przechowywania

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego