Roztwór nasycony w danej temperaturze to taki, który zawiera maksymalną ilość substancji rozpuszczonej, jaką może utrzymać dana ilość rozpuszczalnika (tu: wody) przy zachowaniu równowagi z fazą stałą.
W praktyce szkolnej i laboratoryjnej tę "maksymalną ilość" odczytuje się z tablic lub wykresu rozpuszczalności, najczęściej podawaną jako: g substancji na 100 g wody w określonej temperaturze.
Jeżeli w 25°C rozpuszczalność CuSO4 wynosi 21,95 g na 100 g wody, to dla 250 g wody wykonujemy proste przeliczenie proporcją:
- 100 g wody odpowiada 21,95 g CuSO4,
- 250 g wody to 2,5·100 g,
- zatem masa soli potrzebna do nasycenia: 21,95·2,5 = 54,875 g.
Odpowiedź 54,875 g jest więc wynikiem bezpośredniego przeskalowania rozpuszczalności na większą masę wody.
Dlaczego pozostałe wartości są błędne? 43,90 g i 50,125 g odpowiadają sytuacji, w której przyjęto inną (zaniżoną) rozpuszczalność lub popełniono błąd w mnożeniu przez 2,5. Z kolei 21,95 g to typowy błąd polegający na przepisaniu rozpuszczalności dla 100 g wody bez przeliczenia na 250 g.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, do jakiej masy wody odnosi się rozpuszczalność (zwykle 100 g) i od razu policz współczynnik skali (tu 250/100 = 2,5), a dopiero potem mnoż.
