Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA MED9 - CZERWIEC 2011



PYTANIE NR 24.
Ile gramów 30% (m/m) perhydrolu należy użyć, aby otrzymać 120,0 g 3% (m/m) wody utlenionej?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W 120,0 g roztworu 3% masa H2O2 wynosi 0,03×120,0 = 3,6 g. Perhydrol ma 30% (m/m), więc ta ilość stanowi 30% jego masy: m = 3,6/0,30 = 12,0 g. Używamy % masowego, bo w zadaniu podano masy roztworów w gramach.

Pełne wyjaśnienie:

Stężenia 30% i 3% traktujemy jako procent masowy (m/m), więc cały rachunek wykonujemy na masach roztworów.

Krok 1. Masa czystego H2O2 w roztworze docelowym
W 120,0 g wody utlenionej 3% masa nadtlenku wodoru wynosi:
m(H2O2) = 0,03 · 120,0 g = 3,6 g.

Krok 2. Ile perhydrolu 30% dostarczy 3,6 g H2O2?
Perhydrol 30% (m/m) oznacza, że ułamek masowy H2O2 wynosi 0,30. Szukamy masy perhydrolu m takiej, aby:
0,30 · m = 3,6 g
m = 3,6/0,30 = 12,0 g.

Krok 3. (Kontrola) Ile wody trzeba dodać?
Aby otrzymać łącznie 120,0 g roztworu, brakująca masa to 120,0 − 12,0 = 108,0 g wody. W zadaniach tego typu zwykle pomija się ewentualną zmianę objętości po zmieszaniu, bo liczy się bilans masy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "3,6 g" to masa czystego H2O2 potrzebna w roztworze 3%, a nie masa roztworu 30%.
  • "6,0 g" wynika najczęściej z pomylenia 30% z 60% albo z błędnego przekształcenia proporcji (np. dzielenia przez 0,60 zamiast 0,30).
  • "24,0 g" odpowiadałoby sytuacji, w której nieprawidłowo "podwaja się" wynik (błędny współczynnik w obliczeniach) lub przyjmuje inne stężenie roztworu wyjściowego.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw zawsze policz, ile gramów substancji ma być w roztworze docelowym, a dopiero potem przelicz tę masę na roztwór stężony. Pomaga zapis: 0,03·mdoc = 0,30·mstęż.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jak obliczyć masę H2O2 w 120 g roztworu 3%?
Użyj procentu masowego: m(substancji) = 0,03 × 120 g = 3,6 g. To jest masa czystego H2O2, która ma znaleźć się w roztworze końcowym.
Co oznacza zapis 30% (m/m) przy perhydrolu?
Oznacza, że w 100 g roztworu jest 30 g H2O2. To stężenie procentowe masowe (wagowe), więc do obliczeń porównujesz masy roztworów i substancji.
Dlaczego dzielimy 3,6 g przez 0,30?
Bo 0,30 to ułamek masowy H2O2 w perhydrolu. Skoro 3,6 g ma stanowić 30% masy pobranego roztworu, to masa roztworu musi wynosić 3,6/0,30.
Jakie są najczęstsze błędy w zadaniach na rozcieńczanie roztworów?
Najczęściej myli się masę substancji z masą roztworu, zamienia 30% na 0,03 zamiast 0,30 oraz miesza % masowe z objętościowymi. Pomaga bilans: ułamek×masa = masa substancji.
Czy do tego zadania trzeba znać gęstość perhydrolu?
Nie, bo wszystkie dane podano w gramach, a stężenia są w % (m/m). Gęstość byłaby potrzebna dopiero wtedy, gdyby roztwory odmierzano w mililitrach zamiast ważyć.
Kiedy stosuje się bilans masy substancji przy roztworach?
Zawsze, gdy mieszasz roztwory i znasz ich stężenia oraz masy. Masa substancji rozpuszczonej przed i po zmieszaniu ma się zgadzać (pomijając reakcje chemiczne).
Jakie równanie najszybciej rozwiązuje to zadanie?
Najkrócej: 0,03×120,0 = 0,30×m. Lewa strona to masa H2O2 w roztworze 3%, prawa to masa H2O2 wniesiona przez perhydrol.
Dlaczego odpowiedź 3,6 g wygląda kusząco, ale jest błędna?
Bo 3,6 g to poprawnie policzona masa czystego H2O2 w 120 g roztworu 3%. Pytanie dotyczy jednak masy roztworu 30%, który zawiera także wodę.
Co zrobić, gdy stężenia są podane w % (m/v) zamiast (m/m)?
Wtedy % odnosi się do gramów substancji w 100 ml roztworu, więc trzeba uważać na objętości i często skorzystać z gęstości. W tym zadaniu podano masy, więc używa się (m/m).
Jakie informacje muszą być w zadaniu, by miało jedną odpowiedź?
Musi być jasno podane, jakie są stężenia (np. 30% i 3%) oraz czy chodzi o % masowe czy objętościowe. Przy nazwach handlowych (np. perhydrol) warto doprecyzować stężenie liczbowo.
info

Około 64% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "W 120,0 g roztworu 3% masa H2O2 wynosi 0,03×120,0 = 3,6 g."

Źródła:

  • OpenStax Chemistry 2e, "Concentrations of Solutions" (mass percent) – https://openstax.org/books/chemistry-2e/pages/11-3-expressing-concentrations-of-solutions (dostęp: 2026-04-09)
  • Merck (Sigma-Aldrich), Hydrogen peroxide solution ~30% (informacje/SDS produktu) – https://www.sigmaaldrich.com/ (wyszukaj: "hydrogen peroxide solution 30%"; dostęp: 2026-04-09)
  • Zintegrowana Platforma Edukacyjna (zpe.gov.pl), materiał o stężeniu procentowym roztworu – https://zpe.gov.pl/ (wyszukaj: "stężenie procentowe roztworu"; dostęp: 2026-04-09)

Materiały:

  • Tablice/ściąga: wzory na stężenie procentowe i przeliczenia ułamków
  • Zestaw zadań maturalnych/technicznych: rozcieńczanie roztworów (% m/m)
  • Notatka: różnica między % (m/m), % (m/v) i % (v/v)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 09.04.2026



Aktualizacja pytania: 09.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego