KWALIFIKACJA FRK4 - PAŹDZIERNIK 2013 (test 2)

PYTANIE NR 34.
Ile gramów proszku należy odważyć, aby przygotować 1 litr roztworu preparatu do dezynfekcji o stężeniu 20% (m/v), tzn. 20 g substancji w 100 ml roztworu końcowego?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stężenie 20% (m/v) oznacza 20 g substancji w 100 ml roztworu końcowego. Dla 1 litra (1000 ml) roztworu mnożymy 20 g × 10 = 200 g. Pozostałe wartości wynikają z błędnej skali (np. 20 g/1 l) albo z innej definicji procentu (m/m).

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano, że chodzi o 20% (m/v), czyli stężenie wagowo‑objętościowe (w praktyce zapisywane też jako w/v). Taka definicja mówi wprost: 20 g substancji na 100 ml roztworu końcowego. Kluczowe jest słowo "roztworu końcowego", czyli po rozpuszczeniu proszku i ewentualnym dopełnieniu wodą do wymaganej objętości.

Krok 1: przeliczenie na 1 litr
1 litr = 1000 ml, a 1000 ml to 10 × 100 ml.

Krok 2: proporcja
Skoro na 100 ml przypada 20 g, to na 1000 ml przypada:
20 g × 10 = 200 g.

Dlatego poprawna jest odpowiedź: "200 g proszku preparatu do dezynfekcji."

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "120 g…" – to zaniżona ilość, odpowiadałaby stężeniu 12% (m/v) w 1 litrze, czyli zbyt słabemu roztworowi w stosunku do wymaganego 20%.
  • "250 g…" – taki wynik pojawia się przy innym rozumieniu procentów: gdy liczy się m/m (wagowo‑wagowo) i przyjmuje 1 litr wody jako ok. 1000 g, a potem rozwiązuje równanie dla 20% masowych. Ponieważ w zadaniu wskazano m/v, ta interpretacja nie ma tu zastosowania.
  • "20 g…" – to typowy błąd skali (przeniesienie wartości z 100 ml na 1000 ml bez przeliczenia). 20 g w 1 litrze daje tylko 2% (m/v).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy procent jest opisany jako m/v (w/v) czy m/m (w/w). W kosmetyce i dezynfekcji często spotyka się m/v, bo łatwiej odmierzać objętość roztworu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stężenie 20% (m/v) oznacza, że w 100 ml roztworu końcowego znajduje się 20 g substancji. To nie jest 20 g na 100 ml wody, tylko na 100 ml gotowego roztworu po rozpuszczeniu i ewentualnym dopełnieniu objętości.
Najprościej użyć proporcji: 20 g przypada na 100 ml roztworu. 1 litr to 1000 ml, czyli 10 razy więcej. Mnożysz 20 g × 10 = 200 g. To działa zawsze, gdy zadanie dotyczy procentów m/v (w/v).
Bo te dwa zapisy oznaczają różne definicje "20%". m/v liczy gramy na 100 ml roztworu, a m/m liczy gramy na 100 g roztworu. Bez doprecyzowania można dostać dwa różne, a matematycznie poprawne wyniki.
Nie. Dla 20% (m/v) jest to 20 g na 100 ml roztworu końcowego, a nie wody. Jeśli wsypiesz proszek do wody, objętość może się zmienić. Dlatego w obliczeniach szkolnych zwykle zakłada się dopełnienie wodą do wymaganej objętości roztworu.
Wynik 250 g pojawia się przy interpretacji m/m (w/w), gdy przyjmujesz 1 litr wody jako ok. 1000 g i liczysz udział masowy: x/(1000+x)=0,20. Wtedy x=250 g. To jednak inna definicja procentów niż m/v.
Najczęściej: pomylenie m/v z m/m, brak przeliczenia 100 ml na 1000 ml, oraz założenie, że 1 litr wody to automatycznie 1 litr roztworu. Warto zawsze wypisać definicję (na 100 ml czy na 100 g) i dopiero potem liczyć.
Najczęściej odmierza się wodę w naczyniu miarowym, dodaje odważoną ilość preparatu, miesza i w razie potrzeby dopełnia wodą do 1,0 l. W praktyce zawsze trzeba też stosować się do instrukcji producenta preparatu, bo może podawać inne jednostki.
Nie. m/v dotyczy masy substancji (g) na objętość roztworu (ml). v/v dotyczy objętości składnika na objętość roztworu (np. ml na 100 ml) i stosuje się je głównie dla mieszanin cieczy, np. alkoholu z wodą.
Możesz użyć kontroli rzędu wielkości: 20% to około 1/5 roztworu. Dla 1 litra roztworu m/v spodziewasz się około 200 g substancji (bo 20 g na 100 ml). Jeśli wychodzi 20 g lub 120 g, to prawdopodobnie zgubiłeś skalę.
Opanuj definicje: m/v, m/m, v/v oraz szybkie przeliczenia 100 ml ↔ 1 l. Ćwicz proporcje na krótkich przykładach i zwracaj uwagę na słowa "roztworu końcowego" oraz "dopełnij do objętości". To najczęściej rozstrzyga sposób liczenia.
info

Statystycznie 64% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że stężenie 20% (m/v) oznacza 20 g substancji w 100 ml roztworu końcowego.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Stężenie procentowe" – definicje stężeń procentowych (m/m, m/v), https://pl.wikipedia.org/wiki/St%C4%99%C5%BCenie_procentowe (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (EN): "Concentration" – section on mass/volume percent and related concentration units, https://en.wikipedia.org/wiki/Concentration (accessed 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia z podstaw chemii roztworów (dział: stężenia roztworów)
  • Materiały szkolne z higieny i dezynfekcji w kosmetyce (procedury przygotowania roztworów roboczych)
  • Karty charakterystyki i instrukcje producenta preparatów dezynfekcyjnych (sekcja: sporządzanie roztworów)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego