KWALIFIKACJA SPL4 - CZERWIEC 2024

PYTANIE NR 14.
Ile kilometrów pokona pojazd jadący 3 godziny i 18 minut, jeżeli porusza się ze średnią prędkością 70 km/h?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć drogę, stosuje się zależność s = v × t.
Czas 3 h 18 min trzeba zamienić na godziny: 18 min = 18/60 h = 0,3 h, więc t = 3,3 h.
Droga: 70 km/h × 3,3 h = 231,0 km. Pozostałe wyniki wynikają z błędnego przeliczenia 18 minut.

Pełne wyjaśnienie:

W ruchu jednostajnym droga jest iloczynem prędkości średniej i czasu:

s = v × t

Kluczowym krokiem jest poprawne przeliczenie czasu na te same jednostki, w których podano prędkość. Skoro prędkość wynosi 70 km/h, to czas powinien być w godzinach.

  • 3 godziny pozostają bez zmian: 3 h.
  • 18 minut zamieniamy na godziny: 18/60 h = 0,3 h.

Zatem łączny czas przejazdu to t = 3 + 0,3 = 3,3 h.

Obliczamy drogę:

s = 70 × 3,3 = 231,0 km

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "222,6 km" to typowy skutek potraktowania zapisu 3 h 18 min jak liczby dziesiętnej 3,18 h (co jest niepoprawne, bo "18" oznacza minuty, a nie setne części godziny). Wtedy ktoś liczy 70 × 3,18 = 222,6.
  • "198,0 km" może wynikać z zaokrąglenia czasu do 2,8 h lub innego błędnego przeliczenia minut (np. niepoprawne skróty myślowe w trakcie rachunków).
  • "138,6 km" wskazuje na poważne zaniżenie czasu lub podzielenie/mnożenie przez niewłaściwy przelicznik, co bywa efektem pośpiechu albo pomylenia wzoru.

W zadaniach transportowych warto zapamiętać praktyczną regułę: minuty zawsze dzielimy przez 60, aby otrzymać część godziny. To ogranicza pomyłki przy planowaniu trasy i czasu dojazdu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Minuty przeliczasz na godziny, dzieląc przez 60. Dla 18 minut: 18/60 = 0,3 h. To ważne, bo prędkość 70 km/h jest "na godzinę", więc czas też musi być w godzinach, aby poprawnie policzyć drogę.
Prędkość średnia 70 km/h oznacza, że w uśrednieniu (z uwzględnieniem warunków ruchu) pojazd pokonuje 70 km w 1 godzinę. W logistyce używa się jej do szacowania dystansu, czasu dojazdu i realności harmonogramu dostaw.
Stosujesz wzór s = v × t, gdzie s to droga, v to prędkość, t to czas. Warunek: jednostki muszą być spójne (np. km/h i godziny). W praktyce najpierw zamień minuty na część godziny, potem wykonaj mnożenie.
Bo zapis "3,18" oznacza 3 godziny i 0,18 godziny, czyli 10,8 minuty. Tymczasem 18 minut to 0,3 godziny. To częsty błąd wynikający z mylenia minut z setnymi częściami godziny.
Najczęstsze to: (1) błędne przeliczenie minut (dzielenie przez 100 zamiast 60), (2) mieszanie jednostek (minuty zostają w minutach, a prędkość w km/h), (3) zbyt wczesne zaokrąglanie czasu, (4) pomylenie wzoru i dzielenie zamiast mnożenia.
Gdy planujesz trasę i harmonogram: obliczasz, jaki dystans można realnie pokonać w danym oknie czasowym, szacujesz ETA, porównujesz warianty tras i weryfikujesz, czy założenia czasowe w zleceniu przewozowym są wykonalne.
W tym przypadku nie, bo czas 18 minut to dokładnie 0,3 godziny, a 70 × 3,3 daje dokładnie 231,0. Zaokrąglenia są potrzebne częściej, gdy minuty nie dzielą się "ładnie" przez 60 (np. 17 min = 0,2833…).
Zrób oszacowanie: w 3 godziny przy 70 km/h byłoby 210 km. Dodatkowe 18 minut to około 1/3 godziny, czyli około 70/3 ≈ 23 km. Razem około 233 km. Wynik 231 km jest blisko, więc wygląda wiarygodnie.
Zasada jest taka sama: godziny + minuty/60. Dla 3 h 18 min: 3 + 18/60. W Excelu możesz też pracować na formacie czasu, ale do wzoru s = v × t zwykle i tak sprowadza się to do postaci liczbowej w godzinach.
Gdy chcesz policzyć czas, potrzebujesz drogi i prędkości średniej. Używasz wtedy przekształconego wzoru: t = s / v. To przydaje się w planowaniu dostaw, gdy znasz długość trasy i chcesz sprawdzić, ile potrwa przejazd.
info

Statystycznie 77% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Źródła:

  • Wikipedia (pl): "Prędkość" – definicje i zależności w ruchu, https://pl.wikipedia.org/wiki/Pr%C4%99dko%C5%9B%C4%87 (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (pl): "Ruch jednostajny" – zależność s = v·t, https://pl.wikipedia.org/wiki/Ruch_jednostajny (dostęp: 2026-03-01)
  • Khan Academy (en): "Distance, rate, and time word problems" (zależność d = rt), https://www.khanacademy.org/math/algebra/x2f8bb11595b61c86:linear-equations-inequalities/x2f8bb11595b61c86:interpreting-linear-functions/a/distance-rate-time-word-problems (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki szkolne z matematyki: przeliczanie jednostek i działania na ułamkach dziesiętnych
  • Materiały dydaktyczne z podstaw fizyki/kinematyki: ruch jednostajny (s = v × t)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z obszaru obliczeń transportowych (czas–prędkość–droga)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego