KWALIFIKACJA HGT7 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 5.
Ile kilometrów w terenie ma odcinek, który na planie miasta w skali 1:17 000 wynosi 8 cm?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skala 1:17 000 oznacza, że 1 cm na planie to 17 000 cm w terenie.
Liczymy: 8 cm × 17 000 = 136 000 cm. To jest 1 360 m, czyli 1,36 km. Dlatego poprawny wynik to 1,36 km, a pozostałe wartości wynikają z błędnego przeliczenia jednostek lub rzędu wielkości.

Pełne wyjaśnienie:

Skala 1:17 000 informuje, że 1 jednostka na planie odpowiada 17 000 takich samych jednostek w terenie. Najwygodniej zachować te same jednostki na początku obliczeń, czyli centymetry.

Krok 1: przeliczenie długości z planu na teren
Odcinek na planie ma 8 cm, więc w terenie ma: 8 × 17 000 = 136 000 cm.

Krok 2: zamiana centymetrów na metry
1 m = 100 cm, więc: 136 000 cm ÷ 100 = 1 360 m.

Krok 3: zamiana metrów na kilometry
1 km = 1 000 m, więc: 1 360 m ÷ 1 000 = 1,36 km.

Odpowiedź "1,36 km" jest więc zgodna zarówno ze skalą, jak i z poprawną konwersją jednostek.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "0,14 km" zwykle wynika z pominięcia jednego z etapów zamiany jednostek albo z błędnego przesunięcia przecinka (zaniżenie o rząd wielkości).
  • "14 km" to częsty efekt mylenia 1360 m z 13 600 m lub 136 000 cm z 1 360 000 cm (błąd rzędu wielkości).
  • "136 km" oznaczałoby 136 000 m, co odpowiadałoby 13 600 000 cm; to błąd o dwa rzędy wielkości, zwykle przez niewłaściwe przejście cm→km.

Wskazówka egzaminacyjna: po otrzymaniu wyniku zrób szybkie "sprawdzenie sensu". Skoro 1 cm to 170 m, to 8 cm to około 8 × 170 m ≈ 1360 m, czyli ok. 1,36 km. Taka kontrola chroni przed wyborem 14 km lub 136 km.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skala 1:17 000 oznacza, że 1 cm na planie odpowiada 17 000 cm w terenie, czyli 170 m. Zawsze porównujesz te same jednostki (cm do cm), a dopiero na końcu zamieniasz wynik na metry lub kilometry.
Pomnóż długość z planu przez mianownik skali: 8 × 17 000 = 136 000 cm. Potem zamień jednostki: 136 000 cm = 1 360 m = 1,36 km. Kluczowe jest poprawne przejście cm → m → km.
Bo skala 1:n jest zapisana bezpośrednio jako stosunek tych samych jednostek. Gdy liczysz w cm, unikasz błędu mieszania jednostek. Dopiero po obliczeniu odległości w cm wykonujesz spokojnie konwersję na m i km.
Zrób kontrolę "na oko": przy skali 1:17 000, 1 cm ≈ 170 m. Dla 8 cm otrzymasz około 8 × 170 m ≈ 1360 m ≈ 1,36 km. Jeśli wychodzą dziesiątki lub setki km, to znak błędu rzędu wielkości.
Tak. 17 000 cm to 170 m, a 170 m to 0,17 km. Czyli 1 cm na planie = 0,17 km w terenie. Wtedy 8 cm = 8 × 0,17 km = 1,36 km. Ta metoda jest szybka, ale wymaga pewności w zamianie jednostek.
Najczęściej: pomylenie 100 cm z 1 000 cm, pominięcie jednego dzielenia (np. cm→m), albo błędne przesunięcie przecinka w km. Pomaga zapis etapów: cm → m (÷100) → km (÷1000).
Przy planowaniu programu zwiedzania, ocenie czasu dojścia między punktami, wyborze transportu (pieszo/komunikacja), i przy informowaniu klienta o realnej odległości hotel–atrakcje. To także ułatwia rozliczenia czasu pracy pilota/przewodnika.
Możesz robić to etapami: cm → m (dzielisz przez 100), potem m → km (dzielisz przez 1000). Alternatywnie cm → km wprost: dzielisz przez 100 000, bo 1 km = 100 000 cm. Metoda etapowa jest mniej podatna na pomyłki.
To raczej skala "duża" (szczegółowy plan miasta), ale dla obliczeń nie ma to znaczenia: zawsze stosujesz tę samą zasadę proporcji. Znaczenie praktyczne jest takie, że na planie miasta łatwiej odczytać krótkie odcinki i szczegóły ulic.
Trenuj serię krótkich zadań: różne skale (np. 1:10 000, 1:25 000), różne długości (cm, mm) i różne jednostki wyniku (m, km). Zawsze zapisuj 3 kroki: przeliczenie ze skali, zmiana jednostek, kontrola sensu wyniku.
info

Około 60% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • Wikipedia (pl): "Skala mapy" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Skala_mapy (dostęp: 2026-02-27)
  • Encyklopedia PWN: hasło "skala (kartografia)" — https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/skala;3974955.html (dostęp: 2026-02-27)
  • Khan Academy (PL): "Skala na mapie" (zadania z przeliczania skali) — https://pl.khanacademy.org/math (dział: proporcje/skala; dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki/zeszyty ćwiczeń z matematyki: dział "proporcje i skala"
  • Materiały dydaktyczne z geografii/kartografii: skala liczbowa i mianowana
  • Zadania treningowe OKE z obliczeń praktycznych (skala, odległość, jednostki)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego