KWALIFIKACJA MEC9 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 35.
Ile kół zębatych wykona operator frezarki obwiedniowej w czasie 5 dni roboczych, jeżeli wytworzenie pakietu składającego się z 10 otoczek zajmuje mu 2,5 godziny? Uwaga: dzienny czas pracy wynosi 8 godzin, w tym wliczona jest 30 minutowa przerwa.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Czas pracy netto w 1 dniu to 8 h − 0,5 h = 7,5 h. W 5 dni daje to 5 × 7,5 h = 37,5 h. Jeden pakiet 10 sztuk trwa 2,5 h, więc operator wykona 37,5 h / 2,5 h = 15 pakietów. Łącznie: 15 × 10 = 150 sztuk.

Pełne wyjaśnienie:

Najpierw trzeba policzyć czas pracy netto, czyli czas dostępny na produkcję po odjęciu przerwy.

W zadaniu podano, że dzienny czas pracy wynosi 8 godzin i zawiera 30-minutową przerwę. To oznacza:

  • 30 minut = 0,5 godziny
  • czas produkcyjny w 1 dniu: 8 h − 0,5 h = 7,5 h

Następnie wyznaczamy czas produkcyjny w 5 dni roboczych:

  • 5 × 7,5 h = 37,5 h

Kolejny krok to przeliczenie, ile "pakietów" da się wykonać w tym czasie. Skoro wykonanie pakietu (10 sztuk) trwa 2,5 h, to liczba pakietów wynosi:

  • 37,5 h / 2,5 h = 15 pakietów

Na końcu przeliczamy pakiety na liczbę kół zębatych (sztuk). Jeden pakiet to 10 sztuk, więc:

  • 15 × 10 = 150 sztuk

Pozostałe odpowiedzi wynikają zwykle z typowych pomyłek rachunkowych: nieuwzględnienia przerwy (zawyżenie wyniku), błędnej zamiany 30 minut na godziny albo pomylenia dzielenia z mnożeniem przy przeliczaniu wydajności. Na egzaminie warto zawsze sprawdzić, czy w treści nie ma informacji o przerwach, przezbrojeniach lub innych odliczeniach od czasu zmiany.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Czas pracy netto to czas zmiany pomniejszony o przerwy niewykorzystywane na produkcję. Najpierw zamień przerwę na godziny (np. 30 min = 0,5 h), potem odejmij ją od czasu zmiany. Dopiero na tym czasie liczysz wydajność i liczbę wykonanych sztuk.
Bo w zadaniu podano, że 8 godzin obejmuje przerwę. Skoro przerwa nie jest czasem wytwarzania, to realny czas na wykonanie pakietów jest krótszy. Nieuwzględnienie przerwy daje zawyżoną produkcję i jest jedną z najczęstszych pułapek w zadaniach wydajnościowych.
Oznacza to, że proces zorganizowano w partii (pakiecie) po 10 sztuk. Podany czas 2,5 h dotyczy całego pakietu, a nie jednej sztuki. Dlatego po obliczeniu liczby pakietów trzeba jeszcze pomnożyć wynik przez 10, aby otrzymać liczbę wykonanych kół zębatych.
Najprościej podzielić minuty przez 60: 30/60 = 0,5 h. Uważaj na częsty błąd zapisu "0,30 h" — to nie jest 30 minut. W zadaniach na wydajność zawsze wykonuj zamianę jednostek przed działaniami, żeby uniknąć rozjechania wyniku.
Stosujesz zależność: liczba pakietów = czas dostępny / czas na 1 pakiet. To typowe zadanie na wydajność. Jeśli czas dostępny to 37,5 h, a pakiet trwa 2,5 h, to wykonasz 37,5/2,5 = 15 pakietów. Dopiero potem przeliczasz na sztuki.
Zaokrąglanie ma sens tylko, gdy wynik nie jest liczbą całkowitą. W praktyce nie da się wykonać "części pakietu" w tej samej definicji partii, więc zwykle zaokrągla się w dół do pełnych pakietów. W tym konkretnym układzie danych wynik wychodzi całkowity, więc zaokrąglanie nie jest potrzebne.
Najczęstsze to: pominięcie przerwy, zła zamiana minut na godziny, pomylenie czasu pakietu z czasem sztuki oraz wykonanie złego działania (mnożenie zamiast dzielenia). Pomaga schemat: 1) czas netto, 2) liczba pakietów, 3) liczba sztuk.
Ujednolić jednostki przed liczeniem. Albo wszystko zamieniasz na godziny (min/60), albo wszystko na minuty (h×60). W obliczeniach produkcyjnych ważna jest spójność jednostek, bo inaczej łatwo o błąd rzędu kilkudziesięciu procent w planie wykonania.
Takie rachunki wykorzystuje się przy planowaniu obciążenia maszyn, ustalaniu realnego planu dziennego/tygodniowego i weryfikacji norm czasu. Pozwala to ocenić, czy zlecenie da się wykonać w terminie jedną maszyną, czy trzeba dodatkowe zasoby lub zmianę organizacji partii.
Można zrobić kontrolę "z grubsza": dzień netto to ok. 7,5 h, pakiet 2,5 h, więc ok. 3 pakiety/dzień, czyli 30 sztuk/dzień. W 5 dni to ok. 150 sztuk. Taka estymacja pomaga wychwycić pomyłki typu 130 lub 160, zanim zaznaczysz odpowiedź.
info

Statystycznie 60% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Czas pracy netto w 1 dniu to 8 h − 0,5 h = 7,5 h."

Materiały:

  • Podręczniki i materiały do planowania i organizacji produkcji (wydajność, normowanie czasu pracy)
  • Zadania rachunkowe z obszaru "wydajność/zdolność produkcyjna" dla technika mechanika
  • Notatki z matematyki: ułamki dziesiętne, zamiana minut na godziny, proporcje

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego