W praktyce serwisowej w mechatronice wiele usterek elektroniki zaczyna się od problemów w zasilaniu (tętnienia, spadki napięcia, zakłócenia). Jedną z najczęstszych przyczyn są zużyte lub uszkodzone kondensatory elektrolityczne, które pracują w filtracji i magazynowaniu energii.
Co uznajemy za objaw uszkodzenia w oględzinach?
- Wyciek elektrolitu – zwykle brązowa/pomarańczowa substancja na górze kondensatora, często w okolicy nacięć bezpieczeństwa w wieczku. Może wyglądać jak zaschnięta piana lub nalot.
- Spęcznienie – wypukłe wieczko zamiast płaskiego.
- W skrajnych przypadkach pęknięcie lub rozerwanie obudowy.
Na przedstawionej fotografii PCB w centrum widoczna jest grupa pięciu pionowych, cylindrycznych kondensatorów elektrolitycznych z metalicznymi wieczkami i nacięciami. Na każdym z tych pięciu elementów widać brązową substancję na górze, co jest typowym śladem wycieku elektrolitu. Dodatkowo w prawym dolnym rogu widać fragment kolejnego, podobnego elementu, ale jego wieczko jest czyste i płaskie, więc nie kwalifikuje się go jako uszkodzonego na podstawie tej cechy.
Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?
- Wskazania mniejsze niż pięć wynikają najczęściej z przeoczenia jednego lub dwóch kondensatorów w grupie (błąd liczenia) albo z uznania, że tylko część plam to wyciek.
- Wyniki większe mogłyby się pojawić, gdyby policzyć także element częściowo widoczny w rogu jako uszkodzony mimo braku śladów wycieku, albo gdyby pomylić inne zabrudzenia na płytce (np. resztki topnika) z elektrolitem.
Wskazówka egzaminacyjna: przed wyborem odpowiedzi najpierw zidentyfikuj typ elementu (elektrolityczny, cylindryczny) i jedno kryterium uszkodzenia (wyciek/spęcznienie), a dopiero potem policz sztuki spełniające to kryterium i wykonaj szybkie przeliczenie kontrolne.
