KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 21.
Ile kosztuje wykonanie form drukowych, potrzebnych do wydrukowania jednokolorowego wkładu książkowego o objętości 160 stron formatu A5, na maszynie półformatowej, jeżeli koszt wykonania 1 formy jest równy 30,00 zł?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Na arkuszu B2 w maszynie półformatowej standardowo mieści się 8 stron A5 na jednej stronie arkusza, czyli 16 stron A5 na arkuszu drukowanym dwustronnie. Dla 160 stron potrzeba 160/16 = 10 arkuszy. Każda strona arkusza to osobna forma: 10×2 = 20 form. Koszt: 20×30 zł = 600 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W druku offsetowym forma drukowa (płyta) jest przygotowywana osobno dla każdej strony arkusza (osobna dla strony "pierwszej" i osobna dla strony "drugiej" arkusza). Określenie jednokolorowy oznacza tylko, że obraz jest drukowany jedną farbą, ale nie znosi potrzeby wykonania form dla obu stron arkusza.

Maszyna półformatowa pracuje na arkuszu B2 (50×70 cm). Przy typowym imponowaniu formatu A5 (14,8×21 cm) na jednej stronie arkusza B2 umieszcza się 8 stron A5. To oznacza, że arkusz zadrukowany dwustronnie zawiera 16 stron A5 (8 z jednej strony + 8 z drugiej).

Kolejne kroki obliczeń są następujące:

  • Liczba stron na arkuszu: 8 na stronę arkusza, czyli 16 na arkusz dwustronny.
  • Liczba arkuszy potrzebnych dla 160 stron: 160 ÷ 16 = 10 arkuszy.
  • Liczba form: 10 arkuszy × 2 strony arkusza = 20 form.
  • Koszt: 20 form × 30,00 zł/forma = 600,00 zł.

Dlaczego pozostałe kwoty są błędne? Wynik 480,00 zł odpowiadałby 16 formom (np. błędnemu przyjęciu mniejszej liczby arkuszy lub pominięciu części stron). 540,00 zł odpowiada 18 formom i zwykle wynika z pomyłki w dzieleniu lub z niekonsekwentnego liczenia stron na arkuszu. 300,00 zł to koszt 10 form, czyli typowy skutek błędnego założenia, że na jeden arkusz (albo na całość pracy) wystarczy jedna forma lub że druk jest jednostronny.

Wskazówka egzaminacyjna: w takich zadaniach zawsze rozdziel: (1) ile stron publikacji mieści arkusz dwustronnie, (2) ile arkuszy daje wymaganą liczbę stron, (3) ile form przypada na arkusze (zwykle 2 na arkusz w druku dwustronnym), (4) dopiero na końcu policz koszt.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Forma drukowa (płyta offsetowa) to nośnik obrazu, z którego przenosi się druk na podłoże. W arkuszowym offsecie osobną formę przygotowuje się dla każdej strony arkusza (awers i rewers). Dlatego przy druku dwustronnym liczba form zwykle jest podwójna względem liczby arkuszy.
W zadaniach egzaminacyjnych "maszyna półformatowa" zazwyczaj oznacza maszynę arkuszową pracującą na formacie B2 (około 50×70 cm). To informacja potrzebna do oszacowania, ile stron danego formatu (np. A5) można zaimponować na jednej stronie arkusza.
Typowo na jednej stronie arkusza B2 mieści się 8 stron A5, więc na arkuszu drukowanym dwustronnie jest 16 stron A5. To kluczowe, bo pozwala policzyć, ile arkuszy drukarskich potrzeba dla wkładu o danej liczbie stron, a dalej ile form i jaki koszt przygotowania.
"Jednokolorowy" oznacza liczbę farb (1), a nie liczbę stron arkusza. W offsecie płyty są przypisane do stron arkusza: awers ma swoją płytę, rewers ma swoją płytę. Przy jednej farbie na każdą stronę arkusza nadal potrzebujesz osobnej formy.
Najpierw ustalasz, ile stron A5 ma jeden arkusz B2 po zadrukowaniu dwustronnym (zwykle 16). Następnie dzielisz objętość publikacji przez tę wartość: 160 ÷ 16 = 10 arkuszy. Dopiero potem wyznaczasz liczbę form i koszt.
W typowym arkuszowym offsecie liczba form = liczba arkuszy × liczba stron arkusza. Przy druku dwustronnym są 2 strony arkusza, więc zwykle: formy = arkusze × 2. Przykład: 10 arkuszy × 2 = 20 form (dla druku jednokolorowego).
Najczęstsze błędy to: pomylenie "jednokolorowy" z "jednostronny", przyjęcie 8 stron A5 na cały arkusz (zamiast 16 dwustronnie), założenie, że jedna forma wystarcza na obie strony arkusza, oraz nieuważne dzielenie objętości przez złą liczbę stron na arkuszu.
Bezpośrednio zależy od liczby stron arkusza, czyli w praktyce od liczby arkuszy i tego, czy druk jest jednostronny czy dwustronny. Liczba stron publikacji jest punktem wyjścia, ale po imponowaniu przelicza się ją na arkusze drukarskie.
Zaokrąglasz w górę wtedy, gdy dzielenie liczby stron przez liczbę stron na arkuszu nie daje wyniku całkowitego. Nie da się wykonać "części arkusza" w sensie przygotowania form i planowania produkcji. W tym zadaniu 160 ÷ 16 daje 10, więc zaokrąglenie nie jest potrzebne.
Sprawdź trzy rzeczy: (1) czy policzyłeś arkusze z uwzględnieniem druku dwustronnego, (2) czy liczba form jest równa 2× liczba arkuszy (dla dwustronnego), (3) czy koszt = formy × cena jednej formy. Jeśli wyszła liczba form nieparzysta, zwykle oznacza błąd w liczeniu.
info

Około 41% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Na arkuszu B2 w maszynie półformatowej standardowo mieści się 8 stron A5 na jednej stronie arkusza, czyli 16 stron A5 na arkuszu drukowanym dwustronnie."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): ISO 216 (formaty A i B) – https://pl.wikipedia.org/wiki/ISO_216 (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): Offset (druk) – opis technologii offsetowej i form drukowych – https://pl.wikipedia.org/wiki/Offset_(druk) (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (EN): Imposition (printing) – pojęcie i cel imponowania – https://en.wikipedia.org/wiki/Imposition (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały szkolne z technologii drukowania: offset arkuszowy, przygotowanie form i imponowanie
  • Instrukcje/opracowania do CTP i przygotowalni: zasada liczby płyt na stronę arkusza
  • Ćwiczenia z kalkulacji poligraficznej (arkusz, składka, liczba form, koszty przygotowania)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego