KWALIFIKACJA OGR3 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 40.
Ile m3 ziemi urodzajnej należy przygotować do założenia rabaty o wymiarach 10 m x 15 m przy założeniu, że norma zużycia ziemi na 100 m2 przy warstwie grubości 15 cm wynosi 10,3 m3?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pole rabaty wynosi 10 m × 15 m = 150 m2. Norma podaje 10,3 m3 na 100 m2 (dla warstwy 15 cm), więc dla 150 m2 trzeba pomnożyć przez 150/100 = 1,5. Otrzymujemy 10,3 × 1,5 = 15,45 m3 ziemi urodzajnej.

Pełne wyjaśnienie:

Aby obliczyć potrzebną ilość ziemi, korzysta się z normy podanej na jednostkę powierzchni. Najpierw wyznacza się powierzchnię rabaty, a potem przelicza normę na tę powierzchnię.

1) Obliczenie powierzchni rabaty
Rabata ma wymiary 10 m × 15 m, więc jej pole wynosi:
10 × 15 = 150 m2.

2) Zastosowanie normy zużycia
Podana norma to 10,3 m3 na 100 m2 (przy warstwie 15 cm). Oznacza to, że dla innej powierzchni należy użyć proporcji:
150 m2 to 150/100 = 1,5 "porcji" po 100 m2.

3) Przeliczenie objętości ziemi
Potrzebna objętość ziemi to:
10,3 m3 × 1,5 = 15,45 m3.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • Wartość 1,545 m3 wynika zwykle z błędnego przesunięcia przecinka (np. potraktowania mnożenia przez 1,5 jak dzielenia przez 10).
  • Wartość 154,45 m3 to typowy błąd skali (np. nieprawidłowe przemnożenie przez 10 lub 100), niezgodny z faktem, że norma dla 100 m2 wynosi tylko 10,3 m3.
  • Wartość 1545,0 m3 oznaczałaby ogromną ilość ziemi jak na 150 m2 i 15 cm warstwy; to skutek skrajnego błędu w przeliczeniu skali.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź "rząd wielkości". Skoro dla 100 m2 potrzeba 10,3 m3, to dla 150 m2 wynik powinien być nieco większy niż 10,3 m3 (około półtora razy), czyli kilkanaście m3, a nie setki czy tysiące.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pole prostokąta liczysz ze wzoru: a × b. Dla 10 m i 15 m otrzymasz 10 × 15 = 150 m2. To pole jest podstawą do dalszego przeliczania norm materiałowych podawanych na 1 m2 lub 100 m2.
To informacja, że na powierzchnię 100 m2 trzeba przewidzieć 10,3 m3 ziemi, jeśli układasz warstwę o podanej grubości (tu 15 cm). Przy innej powierzchni stosuje się proporcję, aby policzyć objętość dla całej rabaty.
Najpierw liczysz współczynnik: 150/100 = 1,5. Następnie mnożysz normę przez ten współczynnik: 10,3 × 1,5. Wynik daje objętość ziemi potrzebną na 150 m2 przy tej samej grubości warstwy.
Ponieważ 150 m2 to większa powierzchnia niż 100 m2. Gdy powierzchnia rośnie, rośnie też zapotrzebowanie na ziemię przy tej samej grubości warstwy. Dzielenie stosuje się, gdy przeliczasz normę na mniejszą powierzchnię.
Tak, jeśli znasz grubość warstwy. Liczysz: objętość = pole × grubość, ale grubość musisz podać w metrach, czyli 15 cm = 0,15 m. Dla 150 m2 otrzymasz 150 × 0,15 = 22,5 m3. To pokazuje, że normy mogą uwzględniać inne założenia.
Najczęstsze błędy to: złe pole (np. dodanie boków zamiast mnożenia), pominięcie przelicznika 150/100, błędne przesunięcie przecinka oraz brak kontroli "rządu wielkości" (wychodzą setki m3 zamiast kilkunastu). Pomaga zapis działań z jednostkami.
Jednostkę m3 stosuje się, gdy rozliczasz materiał objętościowo: ziemię urodzajną, humus, podłoża, kruszywa, korę. W praktyce ułatwia to zamówienie transportu (np. wywrotka) i wykonanie przedmiaru robót przy warstwie o określonej grubości.
Kontrola sensowności chroni przed błędem skali. Jeśli dla 100 m2 potrzeba 10,3 m3, to dla 150 m2 wynik powinien być zbliżony do 1,5 razy więcej, czyli kilkanaście m3. Gdy wychodzą setki lub tysiące, prawie na pewno jest błąd w proporcji lub przecinku.
Rozbij 1,5 na 1 + 0,5. Wtedy: 10,3 × 1 = 10,3 oraz 10,3 × 0,5 = 5,15 (połowa). Dodaj: 10,3 + 5,15 = 15,45. To szybka metoda na egzaminie.
Potrzebujesz albo: pola rabaty i grubości warstwy (w metrach), albo pola rabaty i normy zużycia (np. m3 na 100 m2). Dodatkowo warto wiedzieć, czy przewiduje się zapas na ubytki, osiadanie i profilowanie terenu.
info

Około 65% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że pole rabaty wynosi 10 m × 15 m = 150 m2.

Źródła:

  • Wikipedia (PL) "Pole powierzchni" – wzory na pole prostokąta, https://pl.wikipedia.org/wiki/Pole_powierzchni (dostęp: 2026-03-04)
  • Wikipedia (PL) "Proporcjonalność prosta" – zasada skalowania wielkości, https://pl.wikipedia.org/wiki/Proporcjonalno%C5%9B%C4%87_prosta (dostęp: 2026-03-04)
  • Wikipedia (PL) "Metr sześcienny" – jednostka objętości i interpretacja m3, https://pl.wikipedia.org/wiki/Metr_szescienny (dostęp: 2026-03-04)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do kosztorysowania i przedmiarowania robót ogrodniczych (działy: objętości i normy materiałowe)
  • Materiały dydaktyczne z matematyki zawodowej: pola figur, objętości, proporcje
  • Karty techniczne dostawców ziemi/humusu (informacje o jednostkach sprzedaży i przelicznikach)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego