KWALIFIKACJA BUD2 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 32.
Ile maksymalnie może wynosić odchylenie górnej powierzchni deskowania nadproża od poziomu, jeśli długość deskowania wynosi 2,5 m, a dopuszczalne odchylenie to ±10 mm/m?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Maksymalne odchylenie oblicza się, mnożąc dopuszczalną tolerancję na 1 m przez długość deskowania: 10 mm/m × 2,5 m = 25 mm. Znak ± oznacza dopuszczalność w obie strony (w górę i w dół), ale wartość maksymalna bezwzględna wynosi 25 mm.

Pełne wyjaśnienie:

Dopuszczalne odchylenie podano jako ±10 mm na każdy 1 metr długości. Oznacza to, że im dłuższy element (tu: deskowanie nadproża), tym większe może być odchylenie mierzone na całej długości.

Krok 1: zapisz dane
• długość deskowania: 2,5 m
• tolerancja: 10 mm/m

Krok 2: wykonaj przeliczenie proporcjonalne
Skoro na 1 m dopuszcza się 10 mm, to na 2,5 m dopuszcza się:
10 mm/m × 2,5 m = 25 mm

Wniosek
Maksymalne odchylenie (wartość bezwzględna) wynosi 25 mm. Zapis ± informuje jedynie, że odchylenie może wystąpić w obu kierunkach (powyżej lub poniżej poziomu), ale "maksymalnie" dotyczy liczby 25 mm.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 15 mm – odpowiadałoby długości 1,5 m przy 10 mm/m; to typowy błąd skalowania.
  • 20 mm – to wynik pasujący do 2,0 m; często wynika z zaokrąglenia 2,5 m w dół lub pośpiechu.
  • 10 mm – to tolerancja "na 1 metr", a nie na całą długość 2,5 m; błąd polega na przepisaniu wartości z treści bez przeliczenia.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz zapis mm/m, zawsze zadaj sobie pytanie: "ile metrów ma element?" i pomnóż. Dopiero potem porównuj z odpowiedziami.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pomnóż wartość tolerancji mm/m przez długość elementu w metrach. Np. 10 mm/m i 2,5 m daje 10×2,5=25 mm. To odchylenie maksymalne dla całej długości (wartość bezwzględna), a znak ± oznacza dwa kierunki odchyłki.
Oznacza, że na każdym 1 m długości dopuszcza się odchyłkę do 10 mm zarówno "na plus", jak i "na minus" względem poziomu. W praktyce przy ocenie całego elementu przelicza się to na jego długość, aby uzyskać maksymalną dopuszczalną wartość w mm.
Ponieważ tolerancja jest podana jako wielkość proporcjonalna do długości. Skoro 1 m może "odjechać" o 10 mm, to 2,5 m może "odjechać" odpowiednio więcej, czyli 2,5 razy. To standardowy typ przeliczenia w zadaniach z odchyłkami i tolerancjami.
W uproszczeniu: 25 mm to maksymalna dopuszczalna odchyłka od poziomu na całej długości 2,5 m, wynikająca z podanej tolerancji liniowej. Nie mówi to automatycznie o "krzywiźnie" w środku, tylko o dopuszczalnym odchyleniu względem poziomu w przyjętym pomiarze.
Najczęściej: (1) przepisanie 10 mm zamiast przeliczenia na całość, (2) zaokrąglenie 2,5 m do 2 m, (3) pomylenie mm/m z mm całkowitymi, (4) błąd rachunkowy na liczbach dziesiętnych. Pomaga zapisanie jednostek przy każdym kroku.
Zrób kontrolę "na oko": skoro 2,5 m to więcej niż 2 m, wynik musi być większy niż 20 mm; i mniejszy niż 30 mm (bo 3 m dałoby 30 mm). Jeśli odpowiedź jest poza tym zakresem, prawie na pewno jest błędna.
Deskowanie nadproża to forma (z desek lub systemowych elementów), która nadaje kształt nadprożu podczas betonowania i utrzymuje mieszankę do czasu związania. Wymaga prawidłowego wypoziomowania i stabilnego podparcia, aby gotowy element miał właściwą geometrię.
Poziom (np. łata z poziomicą, niwelator) służy do sprawdzenia, czy górna powierzchnia deskowania jest ustawiona zgodnie z projektem. Odchylenia mogą wpływać na wysokość elementu, grubość betonu i późniejsze dopasowanie innych robót. Dlatego porównuje się pomiar z dopuszczalną tolerancją.
Nie zawsze. W praktyce tolerancje mogą zależeć od rodzaju elementu, wymagań projektu, technologii i dokumentów odbiorowych. W zadaniach egzaminacyjnych przyjmuje się wartość podaną w treści i na jej podstawie wykonuje obliczenie, bez dopowiadania dodatkowych norm.
Ćwicz typowe schematy: przeliczanie mm/m, cm/m, spadków (%), długości i pól. Rób notatki z jednostkami i zawsze zapisuj krok "tolerancja × długość". Na egzaminie to ogranicza błędy pośpiechu i ułatwia sprawdzenie wyniku.
info

Statystycznie 70% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Tolerancja (technika)" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Tolerancja_(technika) (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL): "Milimetr" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Milimetr (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL): "Proporcjonalność (matematyka)" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Proporcjonalno%C5%9B%C4%87 (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z matematyki zawodowej: proporcje, jednostki, tolerancje
  • Podręczniki/poradniki do robót ciesielskich i deskowań (rozdziały o kontroli wymiarów i odchyłkach)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z obliczeń tolerancji i odchyłek w budownictwie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego