KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 8.
Ile maksymalnie użytków B5 mieści się na arkuszu B1?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W serii B (ISO 216) każdy kolejny format ma połowę powierzchni poprzedniego.
Przejście z B1 do B5 to cztery "połówki" (B1→B2→B3→B4→B5), więc na jednym arkuszu B1 mieści się 24 = 16 arkuszy/użytków B5 przy maksymalnym podziale bez strat technologicznych.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu chodzi o maksymalną liczbę użytków formatu B5, jakie teoretycznie da się uzyskać z arkusza B1, zakładając idealny podział bez odpadów, spadów, marginesów chwytowych czy szczelin technologicznych. Taki model jest typowy w zadaniach egzaminacyjnych sprawdzających rozumienie zależności formatów.

Kluczowa własność formatu papieru wg ISO 216 (serie A i B) jest następująca: przejście do kolejnego numeru formatu oznacza podział arkusza na dwie równe części, czyli połowę powierzchni. Innymi słowy, gdy numer formatu rośnie o 1, liczba arkuszy mniejszego formatu możliwych do uzyskania z większego podwaja się.

Teraz liczymy, ile kroków dzieli B1 od B5:

  • B1 → B2 (1. podział na 2)
  • B2 → B3 (2. podział na 2)
  • B3 → B4 (3. podział na 2)
  • B4 → B5 (4. podział na 2)

Są to 4 kolejne podziały, więc łączny mnożnik wynosi 2 × 2 × 2 × 2 = 24 = 16. To oznacza, że z jednego arkusza B1 można uzyskać maksymalnie 16 użytków B5.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "8" odpowiadałoby trzem podziałom (23), czyli sytuacji jak dla relacji B1 → B4, a nie B1 → B5.
  • "4" odpowiadałoby dwóm podziałom (22), czyli relacji B1 → B3.
  • "32" oznaczałoby pięć podziałów (25) i pasowałoby do relacji B1 → B6.

Wskazówka egzaminacyjna: w takich zadaniach często nie trzeba znać wymiarów w milimetrach. Wystarczy policzyć liczbę przejść między formatami i zastosować potęgę dwójki. W praktyce produkcyjnej wynik teoretyczny może być mniejszy przez spady, pasery, margines chwytowy i sposób impozycji, ale tu pytanie dotyczy maksimum wynikającego z samej skali formatów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Trzeba wykonać 4 kolejne podziały: B1→B2→B3→B4→B5. Każdy krok oznacza połowę powierzchni, więc liczba mniejszych arkuszy rośnie jak 2 do potęgi liczby kroków.
"8" odpowiada trzem podziałom (23). Między B1 a B5 są cztery przejścia, więc wynik to 24=16. Pomyłka zwykle wynika z niedoliczenia jednego kroku w ciągu formatów.
Użytek to pojedynczy egzemplarz/pozycja pracy na arkuszu drukowym w impozycji (np. jedna strona, okładka lub połówka arkusza, zależnie od produktu). Liczba użytków mówi, ile sztuk można uzyskać z jednego arkusza.
W typowych zadaniach o "maksymalnej" liczbie użytków z formatów ISO zakłada się idealny podział bez strat (bez spadów, szczelin i marginesu chwytowego). W praktyce produkcyjnej te elementy zmniejszają możliwą liczbę użytków.
Policz liczbę przejść między formatami (np. B1→B5 to 4 kroki), a potem oblicz 2k. Nie musisz pamiętać wymiarów w mm, jeśli pytanie dotyczy maksymalnej liczby użytków wynikającej z samej skali formatów.
Obie serie mają tę samą zasadę połowienia powierzchni między kolejnymi numerami, ale różnią się wymiarami bazowymi (np. A0 i B0 mają inne rozmiary). W zadaniach o liczbie użytków liczy się zwykle liczba kroków, a nie konkretne wymiary.
Nie w ramach czystej relacji formatów B1→B5. Wynik 32 oznaczałby pięć połowień (25), czyli relację B1→B6. Taka odpowiedź jest typową pułapką "o jeden format dalej".
Gdy trzeba dodać spady, pasery, margines chwytowy, strefy nie do zadruku lub gdy impozycja wymusza odstępy technologiczne. W druku cyfrowym ograniczenia może też narzucać pole zadruku urządzenia i sposób cięcia.
Wystarczy znać zasadę: każdy kolejny format ma połowę pola. Między B1 a B5 są 4 kroki, więc pole B1 jest 16 razy większe od pola B5. To automatycznie daje 16 użytków przy idealnym podziale.
Najczęstsze to: mylenie serii A i B, gubienie jednego przejścia (np. liczenie B1→B5 jako 3 kroki), oraz wybór odpowiedzi "z pamięci" bez sprawdzenia potęgi dwójki. Pomaga zapisanie całego łańcucha formatów.
info

Około 68% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • Wikipedia: "ISO 216" (opis zasad formatów A/B i zależności połowienia), https://en.wikipedia.org/wiki/ISO_216 - dostęp 2026-02-27
  • Wikipedia: "Paper size" (sekcja o seriach ISO i relacji pól/połowienia), https://en.wikipedia.org/wiki/Paper_size - dostęp 2026-02-27
  • Wikipedia: "B series paper size" (opis serii B i relacji między kolejnymi formatami), https://en.wikipedia.org/wiki/B_series_paper_size - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Opis serii formatów papieru ISO 216 (A/B/C) w podręcznikach poligraficznych
  • Materiały o impozycji i pojęciu użytku (kurs DTP/prepress)
  • Tablice formatów papieru stosowanych w poligrafii (A i B) wraz z relacjami pól

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego