KWALIFIKACJA PGF5 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 9.
Ile maksymalnie użytków o wymiarach 148 x 210 mm brutto zmieści się na arkuszu SRA3 (320 x 450 mm) podczas wykonywania impozycji?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby ustalić liczbę użytków, dzieli się wymiary arkusza 320×450 mm przez format użytku 148×210 mm, sprawdzając oba ułożenia. Najkorzystniej wypada układ 2×2: 2×148=296 mieści się w 320, a 2×210=420 mieści się w 450. Daje to maksymalnie 4 użytki.

Pełne wyjaśnienie:

W impozycji "maksymalnie zmieści się" oznacza, że szukamy największej całkowitej liczby prostokątów 148×210 mm, które można ułożyć na prostokącie 320×450 mm bez nachodzenia na siebie. Najprostsza metoda to sprawdzenie, ile razy dany wymiar użytku mieści się w danym wymiarze arkusza, a wynik zawsze zaokrąglamy w dół do liczby całkowitej.

Wariant 1 (148 wzdłuż 320, 210 wzdłuż 450):
W poprzek: 320 / 148 = 2 (bo 2×148=296, a 3×148=444 > 320).
Wzdłuż: 450 / 210 = 2 (bo 2×210=420, a 3×210=630 > 450).
Łącznie: 2×2 = 4 użytki.

Wariant 2 (obrót o 90°: 210 wzdłuż 320, 148 wzdłuż 450):
W poprzek: 320 / 210 = 1 (2×210=420 > 320).
Wzdłuż: 450 / 148 = 3 (3×148=444, a 4×148=592 > 450).
Łącznie: 1×3 = 3 użytki, czyli mniej niż 4.

Dlatego poprawna jest odpowiedź "4 użytki".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "2 użytki" – to wynik zbyt ostrożny; w układzie 2×2 mieści się więcej.
  • "6 użytków" – wymagałoby np. układu 3×2 lub 2×3. Układ 3 w poprzek jest niemożliwy (3×148=444 > 320), a 3 wzdłuż dla 210 też (3×210=630 > 450). Po obrocie nadal nie uzyskamy 6.
  • "8 użytków" – wymagałoby układu 4×2 lub 2×4. 4×148=592 > 450 i 4×210=840 > 450, więc taki układ nie ma szans.

Uwaga praktyczna: w realnej produkcji często trzeba zostawić miejsce na chwyt, pasery i odstępy między użytkami. Ponieważ w treści podano tylko wymiary arkusza i użytku (brutto), zadanie traktuje się jako czyste dopasowanie geometryczne bez dodatkowych marginesów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Policz, ile razy wymiar użytku mieści się w wymiarze arkusza w poziomie i w pionie, zawsze zaokrąglając w dół do liczby całkowitej. Zrób to dla obu orientacji (także po obrocie użytku o 90°), a potem wybierz większy wynik.
Bo zmiana orientacji często pozwala lepiej wykorzystać arkusz. Ten sam użytek 148×210 mm może dać inny wynik na arkuszu 320×450 mm po obrocie, gdy jeden z wymiarów "pasuje" lepiej do krótszego lub dłuższego boku arkusza.
"Brutto" to wymiar użytku przed ostatecznym docięciem, często uwzględniający spady lub zapas technologiczny. W zadaniach rachunkowych bywa traktowany jako docelowy rozmiar prostokąta do ułożenia na arkuszu, bez dodatkowych odstępów.
Geometria wskazuje, że 4 prostokąty 148×210 mm można ułożyć w układzie 2×2. W praktyce produkcyjnej wynik może się zmienić, jeśli trzeba zostawić miejsce na chwyt, znaczniki, pasery lub przerwy między użytkami.
Najczęściej: zaokrąglanie w górę (zamiast w dół), pomylenie boków arkusza (320 z 450), nieuwzględnienie, że wynik musi być całkowity, oraz brak sprawdzenia wariantu po obrocie użytku o 90°.
Aby uzyskać 6, trzeba ułożyć 3×2 lub 2×3. Tymczasem 3 użytki po 148 mm nie mieszczą się w 320 mm (3×148=444), a 3 użytki po 210 mm nie mieszczą się w 450 mm (3×210=630). Po obrocie nadal nie wyjdzie 6.
W programie do impozycji/RIP ustawia się marginesy arkusza (np. na chwyt) oraz odstępy między użytkami, aby było miejsce na znaczniki cięcia i kontrolę pasowania. To zmniejsza efektywne pole i czasem obniża liczbę użytków w porównaniu z "czystą" matematyką.
Gdy liczba użytków na SRA3 jest zbyt mała i powoduje duże zużycie papieru lub dłuższy czas druku. Większy arkusz bywa korzystny też wtedy, gdy potrzebujesz większych marginesów na chwyt i znaczniki lub chcesz zmieścić więcej użytków w jednej formie.
Oceń minimalnie wymagane wymiary układu 4×2 albo 2×4. Dla 4 użytków w jednym kierunku trzeba co najmniej 4×148=592 mm lub 4×210=840 mm. To wyraźnie przekracza 450 mm, więc 8 użytków nie ma możliwości zmieszczenia się na SRA3.
Ćwicz zadania na dopasowanie formatów (A4/A5/A6) do arkuszy (SRA3 itp.), zawsze sprawdzając obrót i zaokrąglanie w dół. W praktyce przećwicz też impozycję w narzędziu DTP/RIP: ustaw marginesy, odstępy, znaczniki i porównaj wyniki z obliczeniami.
info

Statystycznie 44% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Aby ustalić liczbę użytków, dzieli się wymiary arkusza 320×450 mm przez format użytku 148×210 mm, sprawdzając oba ułożenia."

Źródła:

  • ISO 216:2007, "Writing paper and certain classes of printed matter — Trimmed sizes — A and B series" (format A5 = 148×210 mm)
  • ISO 217:2013, "Paper — Untrimmed sizes — Basic and supplementary sizes for general purposes" (formaty surowe, w praktyce obejmujące SRA)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw DTP i przygotowalni (temat: impozycja, użytki, formaty arkuszy)
  • Dokumentacja producenta prasy cyfrowej/RIP (sekcje o impozycji i marginesach technologicznych)
  • Normy formatów papieru (ISO 216 dla serii A oraz ISO 217 dla formatów surowych, w tym SRA)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego