KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 17.
Ile maksymalnie użytków o wymiarach 190 × 330 mm zmieści się na arkuszu drukowym formatu B1?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Arkusz B1 ma 707×1000 mm. Trzeba sprawdzić dwa ułożenia użytku 190×330 mm. Dla 190 wzdłuż 707: ⌊707/190⌋=3 i ⌊1000/330⌋=3, czyli 9. Po obrocie: ⌊707/330⌋=2 i ⌊1000/190⌋=5, czyli 10. Maksimum to 10 użytków.

Pełne wyjaśnienie:

Arkusz drukowy formatu B1 (wg ISO 216) ma wymiary 707 × 1000 mm. Aby policzyć, ile maksymalnie użytków 190 × 330 mm zmieści się na arkuszu, wykonuje się upakowanie prostokątów w siatce: dzieli się długości boków arkusza przez odpowiednie boki użytku i zaokrągla wynik w dół (bo "ułamek użytku" nie może się zmieścić).

Wariant 1 (bez obrotu):
Ułóż 190 mm wzdłuż 707 mm oraz 330 mm wzdłuż 1000 mm.
Wtedy liczba użytków w rzędzie to ⌊707/190⌋ = 3, a w kolumnie ⌊1000/330⌋ = 3. Razem daje to 3 × 3 = 9 użytków.

Wariant 2 (obrót użytku o 90°):
Ułóż 330 mm wzdłuż 707 mm oraz 190 mm wzdłuż 1000 mm.
Wtedy ⌊707/330⌋ = 2 oraz ⌊1000/190⌋ = 5. Razem 2 × 5 = 10 użytków.

Ponieważ pytanie dotyczy wartości maksymalnej, wybiera się większy wynik z porównanych wariantów. Dlatego poprawna jest odpowiedź "10 użytków."

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "9 użytków." – to wynik poprawny tylko dla jednego ułożenia, ale nie jest maksymalny, bo po obrocie uzyskuje się 10.
  • "8 użytków." – zaniża wynik; typowo wynika z błędu rachunkowego albo z pomylenia wymiarów użytku/arkusza.
  • "12 użytków." – jest niemożliwe przy tych wymiarach w prostym układzie siatkowym, bo wymagałoby np. 3 sztuk po 330 mm na boku 707 mm (3×330=990>707) lub 6 sztuk po 190 mm na boku 1000 mm (6×190=1140>1000).

Uwaga praktyczna: w realnej produkcji często uwzględnia się spady, marginesy technologiczne i znaki kontrolne, co zmniejsza liczbę użytków. Tutaj jednak pytanie ma charakter teoretyczny i sprawdza czystą umiejętność obliczenia maksymalnego upakowania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Format B1 wg ISO 216 ma wymiary 707 × 1000 mm. W zadaniach egzaminacyjnych ta wartość jest zwykle przyjmowana jako dana do obliczeń upakowania użytków (bez uwzględniania marginesów technologicznych, jeśli nie podano inaczej).
Użytek to pojedynczy element/projekt (np. strona, etykieta, ulotka) powielany na arkuszu drukowym. Liczba użytków na arkuszu wpływa na zużycie papieru, koszt druku i sposób późniejszego cięcia oraz falcowania.
Najczęściej dzielisz wymiary arkusza przez wymiary użytku w obu orientacjach (także po obrocie o 90°), a wyniki zaokrąglasz w dół. Potem mnożysz liczbę w rzędzie przez liczbę w kolumnie i wybierasz większy rezultat.
Bo arkusz ma inne proporcje niż użytek. Ułożenie "na długo" lub "na szeroko" może diametralnie zmienić liczbę sztuk w rzędzie i kolumnie. Sprawdzenie tylko jednego wariantu często daje wynik nie-maksymalny.
Nie, chyba że treść zadania wyraźnie to narzuca. W praktyce produkcyjnej spady, znaki pasowania i marginesy są konieczne, ale w zadaniach typowo "teoretycznych" chodzi o czyste upakowanie geometryczne i porównanie orientacji.
Najczęstsze to: policzenie tylko jednego ułożenia, pomylenie wymiarów formatów ISO (A/B), zaokrąglenie w górę zamiast w dół oraz pomyłki w dzieleniu (np. uznanie, że 707/330 daje 3 zamiast 2).
Aby uzyskać 12 w prostym układzie siatkowym, trzeba by mieć np. 3 sztuki po 330 mm na boku 707 mm (co się nie mieści) albo 6 sztuk po 190 mm na boku 1000 mm (też się nie mieści). To szybki test realności wyniku.
Możesz sprawdzić "wąskie gardło": czy krotność jednego boku użytku nie przekracza boku arkusza (np. 3×330>707). Takie sprawdzenie nie zastąpi obliczeń, ale pozwala szybko odrzucić oczywiście zawyżone odpowiedzi.
Na etapie planowania produkcji: doboru formatu arkusza, przygotowania impozycji, kalkulacji nakładu i kosztu papieru. To także podstawa przy decyzjach, czy zmiana formatu netto (np. minimalna korekta wymiaru) zmniejszy odpad.
Warto opanować tabelę formatów A i B (zwłaszcza A0/A1/B1/B2), ćwiczyć dzielenie z zaokrągleniem w dół oraz robić zadania na dwa ułożenia (z obrotem). Pomaga też nawyk dopisywania jednostek mm przy każdym kroku.
info

Statystycznie 52% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Arkusz B1 ma 707×1000 mm. Trzeba sprawdzić dwa ułożenia użytku 190×330 mm. Dla 190 wzdłuż 707: ⌊707/190⌋=3 i ⌊1000/330⌋=3, czyli 9."

Źródła:

  • ISO Online Browsing Platform (OBP): ISO 216 — Writing paper and certain classes of printed matter — Trimmed sizes — A and B series (wymiary serii B, w tym B1), https://www.iso.org/obp/ui/#iso:std:iso:216:ed-2:v1:en (dostęp 2026-03-01)
  • Wikipedia: "ISO 216" (tabela formatów A i B, w tym B1=707×1000 mm), https://en.wikipedia.org/wiki/ISO_216 (dostęp 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw poligrafii: formaty papieru ISO i arkusze drukowe
  • Ćwiczenia z impozycji i arkuszowania (zadania na upakowanie użytków)
  • Tablice/ściągi z wymiarami formatów A/B/C (ISO 216) do nauki przed egzaminem

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego