KWALIFIKACJA HGT12 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 11.
Ile miodu zastąpi spożycie 20 g cukru, jeżeli zgodnie z tabelami zamienności 125 g miodu zastępuje 100 g cukru?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skoro 125 g miodu zastępuje 100 g cukru, to na 1 g cukru przypada 1,25 g miodu.
Obliczamy: 20 g cukru × 1,25 = 25 g miodu. Pozostałe odpowiedzi wynikają zwykle z odwrócenia proporcji lub błędnego skalowania z 100 g na 20 g.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano przelicznik zamienności: 125 g miodu zastępuje 100 g cukru. To oznacza, że aby uzyskać równoważny efekt słodzenia według tej tabeli, ilość miodu jest większa niż ilość cukru (współczynnik > 1).

Krok 1: wyznaczenie współczynnika przeliczeniowego.
Skoro 100 g cukru odpowiada 125 g miodu, to na 1 g cukru przypada:
125 / 100 = 1,25 g miodu.

Krok 2: przeliczenie dla 20 g cukru.
Mnożymy ilość cukru przez współczynnik:
20 g × 1,25 = 25 g.
Zatem poprawna ilość to 25 g miodu.

Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe?

  • 16 g miodu to typowy skutek odwrócenia proporcji (liczenia 20 × 100/125 = 16). Taki rachunek odpowiadałby sytuacji, w której to cukier ma zastąpić miód, a nie odwrotnie.
  • 50 g miodu może wynikać z błędnego założenia, że trzeba "podwoić" wynik lub z pomylenia 20 g z 40 g podczas skalowania.
  • 62,5 g miodu to efekt niepoprawnego odniesienia do 125 g (np. uznania, że 20 g to połowa 40 g lub przyjęcia złej podstawy procentowej), bez zachowania relacji 125:100.

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu sprawdź sensowność wyniku. Skoro 100 g cukru ↔ 125 g miodu, to dla 20 g cukru wynik powinien być większy niż 20 g i wynosić 1/5 z 125 g, czyli właśnie 25 g.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw wyznacz współczynnik przeliczeniowy: podziel ilość miodu przez ilość cukru z proporcji (np. 125/100 = 1,25). Potem pomnóż masę cukru, którą chcesz zastąpić, przez ten współczynnik. To daje masę miodu w gramach.
W zadaniu przyjęto tabelę zamienności, w której 100 g cukru odpowiada 125 g miodu. To oznacza współczynnik 1,25, więc masa miodu musi być większa. Wynika to z przyjętego przelicznika tabelarycznego, a nie z samej matematyki.
Oznacza, że według danej tabeli zamienności, aby uzyskać równoważny efekt słodzenia/technologiczny, zamiast 100 g cukru można użyć 125 g miodu. W praktyce stosuje się to do skalowania receptur i zamiany surowców, gdy brakuje jednego z nich.
Najczęściej myli się kierunek proporcji (liczy 100/125 zamiast 125/100), co zaniża wynik. Drugi błąd to skalowanie "na skróty" bez policzenia współczynnika. Warto też sprawdzać sens: skoro 100 g cukru ↔ 125 g miodu, to wynik dla 20 g cukru musi być > 20 g.
Tak. Skoro 20 g to 1/5 z 100 g, to bierzemy 1/5 z 125 g miodu: 125 ÷ 5 = 25 g. Ta metoda jest szybka, ale działa wygodnie wtedy, gdy liczby łatwo się dzielą; przy innych wartościach bezpieczniej użyć współczynnika (np. 1,25).
Użyj kontroli sensowności: skoro miodu jest więcej niż cukru w proporcji 125:100, to dla 20 g cukru wynik powinien być większy niż 20 g. Dodatkowo 20 g to 1/5 z 100 g, więc wynik powinien być 1/5 z 125 g, czyli 25 g.
Stosuje się je przy modyfikowaniu receptur (np. brak surowca w magazynie), przy dostosowaniu receptury do preferencji gości, a także w produkcji, gdy ważne jest zachowanie powtarzalności. Tabele pomagają szybko przeliczyć ilości, ale trzeba pamiętać, że różne źródła mogą podawać różne przeliczniki.
Nie zawsze. Współczynnik 1,25 wynika wyłącznie z proporcji podanej w zadaniu (125 g miodu za 100 g cukru). W praktyce przeliczniki mogą się różnić zależnie od tabeli, rodzaju miodu i celu technologicznego. Na egzaminie zawsze trzymaj się danych z treści pytania.
Najczęściej: wyznaczenie współczynnika (dzielenie), skalowanie ilości (mnożenie) oraz czasem upraszczanie ułamków lub przeliczanie na porcje. Warto ćwiczyć zapisy proporcji i szybkie obliczenia w gramach, bo to częsty typ zadań w gastronomii.
Ćwicz trzy obszary: proporcje (zamienniki, przeliczniki), skalowanie receptur (na porcje i masę) oraz kontrolę sensowności (czy wynik jest większy/mniejszy zgodnie z przelicznikiem). Pomaga też zapisywanie krótkiego wzoru: ilość × (zamiennik/baza).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 66% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Skoro 125 g miodu zastępuje 100 g cukru, to na 1 g cukru przypada 1,25 g miodu.Obliczamy: 20 g cukru × 1,25 = 25 g miodu."

Materiały:

  • Materiały szkolne z technologii gastronomicznej dotyczące zamienników surowców i skalowania receptur
  • Zbiory zadań z obliczeń gastronomicznych (proporcje, wydajność, gramatura)
  • Karty receptur i instrukcje zakładowe (praktyczne przykłady przeliczeń składników)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego