KWALIFIKACJA MED1 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 5.
Ile ml koncentratu środka dezynfekcyjnego należy użyć, aby uzyskać 1,5 litra roztworu wodnego o stężeniu 0,5%?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stężenie 0,5% oznacza, że objętość koncentratu stanowi 0,5% objętości roztworu końcowego. 1,5 l = 1500 ml, więc 0,5% z 1500 ml to 1500 × 0,005 = 7,5 ml. Tyle koncentratu należy odmierzyć, a następnie dopełnić wodą do 1,5 l.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba obliczyć, ile wynosi 0,5% objętości roztworu końcowego o objętości 1,5 litra. W praktyce przygotowywania roztworów roboczych w gabinecie często przyjmuje się, że podane stężenie procentowe odnosi się do udziału koncentratu w objętości roztworu.

Krok 1: zamiana jednostek
1,5 l = 1500 ml.

Krok 2: zapis procentu jako ułamka
0,5% = 0,5/100 = 0,005.

Krok 3: obliczenie wymaganej objętości koncentratu
1500 ml × 0,005 = 7,5 ml.

Wniosek
Poprawna ilość koncentratu to 7,5 ml. Następnie uzupełnia się wodą do objętości 1,5 l (nie dolewa się 1,5 l wody, tylko dopełnia do tej objętości).

Dlaczego pozostałe wartości są błędne?

  • 5 ml wynika zwykle z nieprawidłowego przeliczenia (np. potraktowania 1,5 l jak 1000 ml albo błędu w zamianie procentu na ułamek).
  • 12,5 ml może wynikać z pomylenia 0,5% z 0,83% lub z wykonania obliczeń dla innej objętości (np. 2,5 l).
  • 15 ml to typowy efekt podwojenia wyniku (mylenie 0,5% z 1% lub nieuwzględnienie, że 0,5% to połowa 1%).

Wskazówka egzaminacyjna
Najpierw zawsze sprowadź litry do mililitrów, a procent do ułamka dziesiętnego. Dopiero potem wykonaj jedno mnożenie. To minimalizuje ryzyko pomyłek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stężenie 0,5% oznacza, że w 100 ml roztworu końcowego znajduje się 0,5 ml koncentratu (przy typowym założeniu procentu objętościowego). Czyli na każdy 1 litr roztworu przypada 5 ml koncentratu.
Użyj prostego przelicznika: 1 l = 1000 ml. Zatem 1,5 l = 1,5 × 1000 ml = 1500 ml. Przeliczanie na ml ułatwia obliczenie procentu i odmierzenie koncentratu strzykawką lub miarką.
Zamień procent na ułamek: 0,5% = 0,5/100 = 0,005. Potem pomnóż: 1500 ml × 0,005 = 7,5 ml. To objętość koncentratu potrzebna do uzyskania roztworu 0,5% o objętości 1,5 l.
Procent to "na sto". Dlatego dzielisz przez 100: 0,5 ÷ 100 = 0,005. Wartość 0,05 odpowiadałaby 5%, czyli stężeniu dziesięć razy większemu. Ten błąd jest częsty, bo oba zapisy wyglądają podobnie.
W typowych zadaniach o rozcieńczaniu chodzi o objętość roztworu końcowego. Najpierw odmierz koncentrat, a potem dopełnij wodą do 1,5 l. Dolewanie 1,5 l wody zmieniłoby stężenie na niższe.
Zapamiętaj skrót: 0,5% = 5 ml na 1 litr. Skoro 1,5 l to "półtora litra", to 5 ml × 1,5 = 7,5 ml. To szybka kontrola poprawności obliczenia.
Najczęstsze błędy to: brak zamiany litrów na ml, zła zamiana procentu na ułamek (0,5% mylone z 0,5), oraz pomylenie "dopełnij do objętości" z "dolej tyle wody". Pomaga zapis kroków i kontrola wyniku metodą 5 ml/l.
W zadaniach szkolnych zwykle tak się przyjmuje, ale w praktyce znaczenie procentu zależy od definicji (m/m, m/v, v/v) i instrukcji producenta. Na egzaminie, jeśli nie ma doprecyzowania, stosuje się standardowe podejście procentowe i rachunek jak w zadaniu.
Do małych objętości najwygodniejsza jest strzykawka lub menzurka z podziałką. Ważne, by odczyt wykonać na poziomie menisku i na stabilnym podłożu. Dokładność odmierzania wpływa na skuteczność dezynfekcji.
Zbyt niskie stężenie może nie zapewnić skutecznej dezynfekcji, a zbyt wysokie może uszkadzać powierzchnie, narzędzia i działać drażniąco. Asystentka stomatologiczna musi umieć przygotować roztwór zgodnie z zaleceniami, by zapewnić bezpieczeństwo pacjentów i personelu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 66% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Stężenie 0,5% oznacza, że objętość koncentratu stanowi 0,5% objętości roztworu końcowego."

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – Procent, https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent - accessed 2026-02-28
  • Wikipedia (PL) – Stężenie procentowe, https://pl.wikipedia.org/wiki/St%C4%99%C5%BCenie_procentowe - accessed 2026-02-28
  • Khan Academy (PL) – Procenty (materiał o obliczaniu procentu liczby), https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic-home/arith-review-percentages - accessed 2026-02-28

Materiały:

  • Materiały szkolne z matematyki: procenty i ułamki dziesiętne
  • Instrukcje producentów środków dezynfekcyjnych (tabele rozcieńczeń)
  • Notatki/ściąga: schemat obliczania stężeń i przeliczników jednostek

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego