KWALIFIKACJA CHM6 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 13.
Ile moli kwasu siarkowego(VI) zawiera 800 g roztworu o stężeniu 49%?
Ilustracja przedstawia wzór chemiczny kwasu siarkowego(VI) z oznaczeniem jego masy molowej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stężenie 49% (m/m) oznacza, że w 800 g roztworu jest 0,49·800 g = 392 g H2SO4.
Następnie liczbę moli liczymy ze wzoru n = m/M. Dla H2SO4 masa molowa wynosi 98 g/mol, więc n = 392/98 = 4 mol. Pozostałe odpowiedzi wynikają z błędnego przeliczenia procentu lub użycia niewłaściwej masy.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach o roztworach procentowych kluczowe są dwa kroki: (1) wyznaczenie masy substancji rozpuszczonej z masy roztworu i stężenia, (2) przeliczenie masy na liczbę moli.

Krok 1. Masa kwasu w roztworze
Stężenie 49% (najczęściej rozumiane jako stężenie masowe m/m) oznacza 49 g substancji w 100 g roztworu. Zatem masa H2SO4 w 800 g roztworu to:
m(H2SO4) = 0,49 · 800 g = 392 g.

Krok 2. Liczba moli
Korzystamy ze wzoru n = m / M, gdzie M to masa molowa. Dla kwasu siarkowego(VI) H2SO4:
M = 2·1 + 32 + 4·16 = 98 g/mol.
Podstawiamy:
n = 392 g / 98 g·mol⁻¹ = 4 mol.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • 1 mol – typowo wynika z pominięcia przeliczenia procentu (np. błędne założenie, że 49% z 800 g to 98 g) albo z użycia nieprawidłowej masy molowej.
  • 2 mole – częsty skutek przyjęcia połowy właściwej masy kwasu (np. pomylenie 49% z 24,5% lub wykonanie błędu rachunkowego przy mnożeniu 0,49·800).
  • 0,5 mola – zwykle jest efektem poważnego błędu jednostek lub wstawienia błędnej masy molowej (np. potraktowania 98 jako "98%").

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj najpierw masę substancji w roztworze (m) i dopiero potem licz mole. To ogranicza ryzyko pomylenia masy roztworu z masą składnika.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw oblicz masę substancji rozpuszczonej: m = (p/100)·m_roztworu. Potem przelicz masę na mole ze wzoru n = m/M, gdzie M to masa molowa. To dwa stałe kroki w większości zadań o roztworach.
Zwykle oznacza stężenie masowe (m/m): 49 g substancji w 100 g roztworu. W praktyce szkolnej i egzaminacyjnej, jeśli nie ma dopisku (v/v, m/v), przyjmuje się właśnie ujęcie masowe.
Bo 800 g to masa całego roztworu (kwas + woda). Mole mają dotyczyć tylko H2SO4, więc trzeba najpierw wyodrębnić jego masę ze stężenia procentowego. Pominięcie tego kroku to najczęstszy błąd.
Dla H2SO4 sumujesz masy atomowe: 2×H + 1×S + 4×O. Przy wartościach szkolnych: H≈1, S≈32, O≈16, więc M≈98 g/mol. Na egzaminie używaj wartości z tablic, jeśli są podane.
Najczęściej: (1) użycie 49 zamiast 0,49, (2) dzielenie przez 49 zamiast mnożenia, (3) pomylenie "%" z "g/100 ml". Pomaga zapis: p% = p/100 i kontrola, czy masa składnika jest mniejsza od masy roztworu.
Tak. Jeśli po obliczeniu masy składnika dostaniesz liczbę "ładną" (np. 392 g), porównaj z masą molową (98 g/mol). 392 to dokładnie 4×98, więc wynik to 4 mol. Taka kontrola redukuje ryzyko błędu rachunkowego.
Gęstość jest potrzebna, gdy stężenie odnosi się do objętości (np. m/v, v/v) albo gdy podano objętość roztworu w litrach, a potrzebujesz masy. W zadaniu z masą roztworu w gramach i % (m/m) gęstość nie jest konieczna.
Stężenie procentowe opisuje udział masy (lub objętości) składnika w roztworze, np. % (m/m). Stężenie molowe (mol/dm³) mówi, ile moli substancji przypada na 1 dm³ roztworu. Do molowego zwykle potrzebujesz objętości roztworu.
W praktyce przeliczasz ilość reagenta w roztworach roboczych, kontrolujesz zużycie surowców i przygotowujesz roztwory o wymaganych parametrach. Poprawne obliczenie moli ułatwia bilanse materiałowe i dobór ilości do reakcji lub neutralizacji.
Ćwicz schemat: % → masa składnika → mole. Rób krótkie kontrolne rachunki (czy masa składnika < masa roztworu). Powtarzaj masy molowe najczęstszych związków i pracuj na zadaniach z rosnącą liczbą etapów.
info

Statystycznie 61% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Stężenie 49% (m/m) oznacza, że w 800 g roztworu jest 0,49·800 g = 392 g H2SO4.Następnie liczbę moli liczymy ze wzoru n = m/M."

Źródła:

  • IUPAC Commission on Isotopic Abundances and Atomic Weights (CIAAW) – Standard Atomic Weights (tabela mas atomowych): https://ciaaw.org/atomic-weights.htm (dostęp 2026-02-18)
  • NIST – Atomic Weights and Isotopic Compositions (S, O, H): https://physics.nist.gov/cgi-bin/Compositions/stand_alone.pl (dostęp 2026-02-18)
  • OpenStax Chemistry 2e – rozdział o roztworach i stężeniach (mass percent): https://openstax.org/details/books/chemistry-2e (dostęp 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręcznik chemii ogólnej: dział o roztworach i stężeniach
  • Zbiór zadań z obliczeń chemicznych (stężenia, mol, masa molowa)
  • Tablice chemiczne: masy atomowe i masy molowe związków

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego