KWALIFIKACJA GIW2 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 37.
Ile powietrza Q przepływa przez wyrobisko korytarzowe, w którym powietrze płynie z maksymalną, dopuszczoną przepisami prędkością v, a przekrój wyrobiska S wynosi 12,0 m2?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Korzystamy z zależności aerologicznej Q = v × S. Dla wyrobiska korytarzowego maksymalna dopuszczalna prędkość przepływu powietrza wynosi 8 m/s, a pole przekroju S = 12,0 m2. Zatem Q = 8 × 12,0 = 96,0 m3/s, co odpowiada poprawnej odpowiedzi.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu oblicza się strumień objętości powietrza (wydatek wentylacyjny) przepływający przez wyrobisko korytarzowe. W wentylacji kopalń jednym z podstawowych związków jest:

Q = v × S

  • Q – strumień objętości powietrza [m3/s],
  • v – średnia prędkość powietrza w przekroju [m/s],
  • S – pole przekroju wyrobiska [m2].

Pytanie mówi, że powietrze płynie z maksymalną, dopuszczoną przepisami prędkością w wyrobisku korytarzowym. Zgodnie z podanym w kontekście wymaganiem przepisowym, dla wyrobisk korytarzowych przyjmuje się v = 8 m/s.

Następnie wykonujemy proste podstawienie:

  • S = 12,0 m2
  • v = 8 m/s
  • Q = 8 × 12,0 = 96,0 m3/s

Dlatego odpowiedź "96,0 m3/s" jest poprawna.

Pozostałe wartości są błędne, bo wynikają z przyjęcia innej prędkości niż dopuszczalna dla korytarza albo z pomyłki rachunkowej:

  • "60,0 m3/s" odpowiada prędkości 5 m/s (bo 5 × 12 = 60), która dotyczy innych sytuacji niż korytarz.
  • "120,0 m3/s" odpowiada prędkości 10 m/s (10 × 12 = 120) i może kojarzyć się z wyjątkowymi warunkami, ale nie jest standardową maksymalną wartością dla korytarza w ujęciu tego zadania.
  • "144,0 m3/s" odpowiada prędkości 12 m/s (12 × 12 = 144), typowej dla innych wyrobisk/sytuacji, a nie dla wyrobiska korytarzowego.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdzaj analizę jednostek (m/s × m2 = m3/s). To szybko wychwytuje błędy w rozumieniu wzoru lub w podstawianiu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stosuje się wzór Q = v × S, gdzie v to prędkość powietrza [m/s], a S pole przekroju wyrobiska [m²]. Wynik Q otrzymasz w [m³/s]. Kluczowe jest podstawienie właściwej prędkości dopuszczalnej dla danego typu wyrobiska.
Q oznacza strumień objętości (wydatek) powietrza, czyli ile metrów sześciennych powietrza przepływa przez przekrój wyrobiska w ciągu sekundy. Jednostką jest zwykle m³/s. Parametr ten służy do oceny skuteczności przewietrzania rejonu robót.
Ponieważ zadanie łączy obliczenia z wymaganiami bezpieczeństwa. W kopalni prędkość przepływu jest ograniczana przepisami: zbyt duża może powodować dyskomfort, pylenie i większe opory przepływu, a zbyt mała grozi niedostatecznym przewietrzaniem i gromadzeniem gazów.
Jeśli v podasz w [m/s], a S w [m²], to wynik Q będzie w [m³/s]. Warto robić krótką analizę jednostek przed wyborem odpowiedzi, bo pomaga wyłapać błędy podstawienia lub pomyłki w przeliczeniach.
W zadaniach egzaminacyjnych zwykle przyjmuje się wartość maksymalną wynikającą z przepisów dla korytarzy jako punkt odniesienia. W praktyce dopuszczalne prędkości mogą zależeć od warunków ruchu (np. obecności regularnego ruchu ludzi) i od organizacji przewietrzania.
Najpierw zweryfikuj rachunek: Q = v × S. Potem oceń rząd wielkości: przy przekroju kilkunastu m² i prędkości kilku m/s otrzymuje się zwykle dziesiątki m³/s. Jeśli wyszły setki lub ułamki, często oznacza to błąd w danych lub jednostkach.
Bo przy stałym przekroju S = 12 m² różne odpowiedzi odpowiadają różnym prędkościom: np. 5 m/s daje 60 m³/s, 8 m/s daje 96 m³/s, 10 m/s daje 120 m³/s. To typowe "pułapki" oparte na pomyleniu wartości dopuszczalnych dla różnych wyrobisk.
Najczęstsze błędy to: wybór złej prędkości (z innego typu wyrobiska), pomyłka w mnożeniu, nieuwzględnienie przecinka w polu przekroju oraz brak kontroli jednostek. Pomaga zapisanie danych z jednostkami i szybkie sprawdzenie: m/s × m² = m³/s.
Wykorzystuje się je m.in. przy kontrolach przewietrzania wyrobisk, przy doborze wentylacji pomocniczej oraz przy ocenie, czy w danym przekroju i przy danej prędkości uzyskuje się wymagany wydatek powietrza. To także baza do dalszych obliczeń oporów i strat energii.
Opanuj na pamięć podstawowe zależności (np. Q = v × S) i typowe wartości dopuszczalnych prędkości dla różnych wyrobisk, a potem przećwicz krótkie zadania rachunkowe. Ucz się też rozpoznawać "podstawienia" typu 5/8/10/12 m/s i szybko sprawdzać wyniki.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 57% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Korzystamy z zależności aerologicznej Q = v × S."

Źródła:

  • Rozporządzenie Ministra Energii z 23 listopada 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących prowadzenia ruchu podziemnych zakładów górniczych, § 145, Dz.U. 2017 poz. 1118

Materiały:

  • Teksty przepisów ruchu podziemnych zakładów górniczych w zakresie wentylacji (dział o przewietrzaniu i prędkościach powietrza)
  • Skrypty/opracowania z aerologii górniczej: podstawowe wielkości i zależności (Q, v, S)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych GIW.2 z obliczeń wentylacyjnych (proste podstawienia, analiza jednostek)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego