KWALIFIKACJA BUD16 + BUD17 - CZERWIEC 2021 (test 2)

PYTANIE NR 11.
Ile powinna wynosić minimalna głębokość wykopu pod gazociąg z rur PE100 DN90, jeżeli będzie układany na podsypce piaskowej w terenie uzbrojonym, a projektowane przykrycie gazociągu wynosi 80 cm?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Minimalna głębokość wykopu to suma: grubość podsypki piaskowej + średnica zewnętrzna rury + projektowane przykrycie (od wierzchu rury do terenu). Dla rury DN90 przyjmujemy ok. 9 cm, a podsypkę 10 cm. Zatem 10 cm + 9 cm + 80 cm = 99 cm.

Pełne wyjaśnienie:

W tym zadaniu trzeba odróżnić dwa pojęcia: przykrycie oraz głębokość wykopu. Przykrycie to odległość od wierzchu rury do powierzchni terenu. Natomiast głębokość wykopu mierzy się do dna wykopu, czyli miejsca, na którym leży podsypka i rura.

Skoro projektowane przykrycie wynosi 80 cm, to znaczy, że po ułożeniu rury jej górna krawędź ma być 80 cm poniżej powierzchni terenu. Żeby uzyskać dno wykopu, trzeba jeszcze "zejść" o elementy znajdujące się pod wierzchem rury:

  • średnica zewnętrzna rury (dla DN90 w zadaniu przyjmuje się ok. 90 mm, czyli 9 cm),
  • podsypka piaskowa pod rurą (w praktyce często 5–10 cm; w zadaniach egzaminacyjnych standardowo przyjmuje się 10 cm, jeśli nie podano inaczej).

Obliczenie jest więc proste:

głębokość wykopu = 80 cm (przykrycie) + 9 cm (rura) + 10 cm (podsypka) = 99 cm.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują? Wartość 89 cm zwykle wynika z pominięcia podsypki (80 + 9), czyli błędnego założenia, że dno wykopu jest na poziomie spodu rury. Odpowiedzi 180 cm i 190 cm sugerują pomylenie jednostek albo błędne dodanie "80" do "100" bez uzasadnienia w danych zadania. Informacja o terenie uzbrojonym ma znaczenie organizacyjne (odległości od innych sieci), ale przy podanym przykryciu nie zmienia samej arytmetyki obliczenia głębokości.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przykrycie gazociągu to odległość od wierzchu rury do powierzchni terenu. Mierzy się je pionowo "w górę" od górnej krawędzi rury. Nie jest to to samo co głębokość wykopu, która uwzględnia jeszcze średnicę rury i podsypkę.
Stosuje się sumę warstw w przekroju wykopu: podsypka (pod rurą) + średnica zewnętrzna rury + przykrycie (nad rurą). Wynik daje odległość od powierzchni terenu do dna wykopu. To typowy schemat zadań z robót ziemnych.
Podsypka tworzy równe i bezpieczne podparcie rury oraz chroni ją przed punktowym naciskiem kamieni i nierówności gruntu. Ponieważ leży pod rurą, zwiększa wymaganą głębokość dna wykopu w porównaniu do samego przykrycia liczonego od wierzchu rury.
Jeżeli zadanie podaje, że rura jest układana na podsypce piaskowej, a nie podaje grubości, to w praktyce egzaminacyjnej najczęściej przyjmuje się 10 cm. W realnej pracy grubość może wynikać z projektu i warunków gruntowych, ale na teście liczy się typowa wartość.
W zadaniach szkolnych często upraszcza się, że DN90 odpowiada ok. 90 mm średnicy zewnętrznej (czyli 9 cm). W praktyce parametry zależą od systemu rur i szeregu wymiarowego, dlatego na budowie należy bazować na dokumentacji i danych producenta.
Najczęstsze pomyłki to: mylenie przykrycia z głębokością wykopu, pomijanie podsypki w obliczeniach, nieuwzględnienie średnicy rury oraz błędne przeliczenie jednostek (mm na cm). Warto zawsze narysować prosty przekrój warstw i dopiero wtedy dodać wartości.
Gdy przykrycie jest podane, teren uzbrojony zwykle nie zmienia samego rachunku (nadal sumujesz podsypkę, rurę i przykrycie). Wpływa natomiast na organizację robót i zachowanie odległości od innych sieci, co może ograniczać trasę i sposób wykonania wykopu.
Porównaj wynik z logiką przekroju: głębokość musi być większa niż samo przykrycie, bo pod wierzchem rury jest jeszcze jej średnica i podsypka. Dodatkowo na budowie weryfikuje się rzędne niwelatorem i porównuje z projektem, aby utrzymać wymagane przykrycie.
Minimalne przykrycie bywa określane w przepisach i warunkach technicznych dla sieci gazowych (np. różne wartości dla terenu zielonego i pod drogami). W zadaniu egzaminacyjnym przykrycie może być już podane jako parametr projektowy, a wtedy obliczasz z niego głębokość wykopu.
Ćwicz schemat: narysuj przekrój (teren–przykrycie–rura–podsypka–dno), zapisuj jednostki i wykonuj proste sumy. Zapamiętaj typowe wartości używane w zadaniach (np. podsypka 10 cm, przeliczenie 90 mm = 9 cm). Unikniesz wtedy pomyłek wynikających ze stresu i pośpiechu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 59% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Minimalna głębokość wykopu to suma: grubość podsypki piaskowej + średnica zewnętrzna rury + projektowane przykrycie (od wierzchu rury do terenu)."

Źródła:

  • Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie, Dz.U. 2013 poz. 640

Materiały:

  • Treść rozporządzenia dotyczącego warunków technicznych dla sieci gazowych (zakres przykryć i usytuowania).
  • Materiały dydaktyczne z robót ziemnych w gazownictwie (przekrój wykopu, podsypki i zasypki).
  • Karty katalogowe producentów rur z polietylenu (średnice zewnętrzne, zależność od szeregu wymiarowego).

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego