KWALIFIKACJA GIW1 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 23.
Ile powinno wynosić stężenie wodnego roztworu trójetylenoglikolu TEG, stosowanego do osuszania gazu ziemnego w instalacji kolumnowej?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
TEG w kolumnowych instalacjach osuszania gazu powinien mieć bardzo wysokie stężenie, bo tylko wtedy ma dużą zdolność pochłaniania pary wodnej i pozwala osiągnąć niską zawartość wody w gazie. Przedziały 30–50% lub 80–90% są zbyt niskie dla typowego "lean TEG".

Pełne wyjaśnienie:

W osuszaniu (dehydratacji) gazu ziemnego metodą glikolową trójetylenoglikol (TEG) pełni rolę higroskopijnego absorbentu. W kolumnie kontaktowej (absorberze) wilgotny gaz przepływa w przeciwprądzie do ciekłego TEG, a para wodna przechodzi z fazy gazowej do cieczy. Skuteczność tego przeniesienia masy zależy m.in. od temperatury, liczby stopni kontaktu, natężenia przepływów oraz właśnie od stężenia TEG.

Odpowiedź "Powyżej 95%" jest poprawna, ponieważ w praktyce technologicznej wymaga się, aby "lean TEG" (glikol po regeneracji, kierowany z powrotem do absorbera) był możliwie mało uwodniony. Im wyższe stężenie glikolu, tym większy "napęd" do pochłaniania wody z gazu i tym łatwiej uzyskać niską zawartość wody w produkcie (mniejsze ryzyko hydratów, korozji i problemów eksploatacyjnych).

  • "40 ÷ 50%" – tak rozcieńczony roztwór ma niewielką zdolność osuszania; w absorberze szybko nasyca się wodą i nie pozwala osiągnąć wymaganej suchości gazu.
  • "80 ÷ 90%" – to nadal poziom zbyt niski dla typowego procesu, bo obecność istotnej ilości wody w glikolu ogranicza jego chłonność i podnosi zawartość wody w gazie na wylocie.
  • "Około 30%" – wartość skrajnie niska; odpowiadałaby bardziej roztworom pomocniczym w innych zastosowaniach, a nie absorbentowi do głębokiego osuszania gazu.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli pytanie dotyczy TEG używanego do osuszania w instalacji kolumnowej, szukaj odpowiedzi mówiącej o bardzo wysokim stężeniu (roztwór "prawie czysty"), bo to warunek uzyskania dobrej jakości osuszonego gazu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
TEG (trójetylenoglikol) to higroskopijna ciecz stosowana jako absorbent do usuwania pary wodnej z gazu ziemnego. W absorberze "wyciąga" wodę z gazu, a następnie jest regenerowany (odwadniany) i wraca do obiegu, co pozwala utrzymać suchy gaz do przesyłu.
Im wyższe stężenie TEG (mniej wody w glikolu), tym większa zdolność pochłaniania pary wodnej z gazu i lepszy efekt osuszania. Rozcieńczony glikol szybko traci "chłonność" i nie zapewnia wymaganej jakości gazu, zwiększając ryzyko hydratów i korozji.
W kolumnie kontaktowej wilgotny gaz przepływa w przeciwprądzie do ciekłego TEG. Woda przechodzi z gazu do glikolu (absorpcja). Następnie "rich TEG" trafia do regeneracji, gdzie usuwa się z niego wodę, aby uzyskać "lean TEG" o wysokim stężeniu i ponownie zasilić absorber.
Zbyt niskie stężenie TEG oznacza mniejszą zdolność osuszania, czyli wyższą zawartość wody w gazie na wylocie. W praktyce może to prowadzić do tworzenia hydratów, zatykania armatury, spadków ciśnienia, korozji oraz problemów z dotrzymaniem parametrów jakościowych gazu.
W typowym ujęciu egzaminacyjnym tak wysoka wartość dotyczy "lean TEG", czyli glikolu po regeneracji, kierowanego do absorbera. Po absorpcji (jako "rich TEG") glikol zawiera więcej wody, więc jego stężenie efektywne jest niższe i wymaga odwadniania w regeneracji.
Stężenie kontroluje się poprzez pomiary właściwości roztworu (np. gęstości, refrakcji lub innych parametrów laboratoryjnych, zależnie od zakładu) oraz poprzez obserwację jakości gazu na wylocie. Dodatkowo nadzoruje się pracę układu regeneracji, bo to on decyduje o "suchości" glikolu.
Przedział 80–90% brzmi "wysoko", więc działa efekt zakotwiczenia i skłonność do wybierania wartości pośredniej. W procesie glikolowym wymagany jest jednak bardzo "suchy" TEG, dlatego w pytaniach egzaminacyjnych zwykle właściwa jest odpowiedź wskazująca stężenie powyżej 95%.
Znaczenie mają m.in. temperatura i ciśnienie w absorberze, intensywność kontaktu faz (wypełnienie/półki), natężenie przepływu glikolu, stan wymienników i filtrów oraz jakość regeneracji (odprowadzanie wody). Nawet dobry TEG nie zadziała właściwie przy złej hydraulice kolumny.
Do spadku stężenia może dojść przy niewydolnej regeneracji (np. zbyt niska temperatura odwadniania, problemy z odprowadzaniem pary wodnej), przy przedostawaniu się wody do obiegu lub przy nieprawidłowych nastawach. Objawem bywa pogorszenie jakości osuszonego gazu.
Utrwal schemat obiegu: absorber → rich TEG → regeneracja → lean TEG. Naucz się, które parametry są "wysokie" lub "niskie" (stężenie glikolu, zawartość wody w gazie). Ćwicz rozpoznawanie roli urządzeń: kolumna kontaktowa, wymienniki, układ regeneracji i filtracji.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 51% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "TEG w kolumnowych instalacjach osuszania gazu powinien mieć bardzo wysokie stężenie, bo tylko wtedy ma dużą zdolność pochłaniania pary wodnej i pozwala osiągnąć niską zawartość wody w gazie."

Źródła:

  • Campbell, John M.: "Gas Conditioning and Processing", Vol. 2 (The Equipment Modules), rozdziały o dehydracji glikolowej (TEG), kolejne wydania (źródło książkowe – weryfikacja w literaturze procesowej).
  • GPSA Engineering Data Book, rozdział "Dehydration" (Glycol Dehydration) – opis wymagań jakościowych i stężeń roztworów glikolowych w praktyce przemysłowej.
  • Perry's Chemical Engineers' Handbook, sekcje dotyczące absorpcji oraz procesów odwadniania gazów (tło procesowe: wpływ stężenia absorbentu na zdolność pochłaniania wody).

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z przygotowania i uzdatniania gazu ziemnego (osuszanie glikolowe, regeneracja glikolu)
  • Instrukcje eksploatacji instalacji osuszania glikolem (procedury kontroli stężenia i regeneracji)
  • Literatura procesowa z zakresu absorpcji i destylacji (kolumny, reboilery, bilanse wody)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego