W tego typu zadaniu nie wyznacza się konkretnej wartości obrotów w obr/min, tylko liczbę różnych prędkości wrzeciona, jakie można otrzymać dzięki przełączaniu skrzynki prędkości pokazanej na rysunku. Kluczowe jest rozpoznanie, ile jest stopni przełączania (np. wybór jednej z kilku par kół, sprzęgieł, przesuwek) oraz czy poszczególne stopnie mogą działać niezależnie, czy są wzajemnie wykluczające.
Metoda postępowania jest następująca:
- Najpierw identyfikujesz na schemacie elementy przełączane i ich możliwe położenia (ile wariantów ma dany stopień).
- Następnie ustalasz, które wybory można łączyć jednocześnie (czyli które przełożenia tworzą realną drogę przeniesienia napędu do WR).
- Na końcu zliczasz liczbę unikalnych prędkości, czyli takich, które rzeczywiście różnią się od siebie. Jeśli dwa różne ustawienia dają tę samą prędkość, w praktyce nie zwiększa to liczby prędkości.
Odpowiedź "8" oznacza, że pokazana skrzynka umożliwia uzyskanie ośmiu odrębnych nastaw prędkości obrotowej wrzeciona WR.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- "6" zwykle wynika z pominięcia jednego stopnia przełączania albo z błędnego założenia, że dwa warianty są niedostępne, choć schemat dopuszcza ich realizację.
- "10" to częsty skutek doliczenia konfiguracji, które na rysunku wyglądają możliwe, ale w rzeczywistości są wykluczane przez mechanizm przełączania (nie da się włączyć dwóch biegów naraz) albo dają powtórzenia.
- "12" najczęściej bierze się z mechanicznego mnożenia liczby kół/gałęzi bez sprawdzenia, czy każda kombinacja tworzy poprawną drogę mocy do WR oraz czy nie ma powtarzających się prędkości.
Na egzaminie warto zawsze najpierw rozpisać stopnie przełączania i ich warianty, a dopiero potem liczyć kombinacje. To zmniejsza ryzyko pomyłek wynikających z "liczenia na oko".
