KWALIFIKACJA MED1 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 3.
Ile preparatu należy przygotować, aby otrzymać 2 litry 0,5% roztworu w dezynfekcji metodą zanurzeniową?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stężenie 0,5% w praktyce przygotowania roztworów roboczych oznacza zwykle 0,5 g preparatu na 100 ml roztworu. 2 litry to 2000 ml, czyli 20×100 ml. Zatem potrzeba 20×0,5 g = 10 g preparatu, aby uzyskać 2 l roztworu 0,5%.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba obliczyć, ile preparatu (masa w gramach) jest potrzebne do sporządzenia 2 litrów roztworu o stężeniu 0,5% stosowanego w dezynfekcji metodą zanurzeniową.

W typowych zadaniach szkolnych i w praktyce przygotowania roztworów roboczych przyjmuje się interpretację 0,5% jako 0,5 g/100 ml (czyli stężenie procentowe m/V). Oznacza to, że na każde 100 ml gotowego roztworu ma przypadać 0,5 g preparatu.

Krok 1: przelicz objętość.
2 litry = 2000 ml.

Krok 2: ustal, ile to "setek mililitrów".
2000 ml / 100 ml = 20.

Krok 3: oblicz masę preparatu.
Skoro na 100 ml potrzeba 0,5 g, to na 20 takich porcji potrzeba: 20 × 0,5 g = 10 g.

Dlatego odpowiedź "10 g" jest poprawna.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "5 g" wynika zwykle z pomyłki, jakby przygotowywano tylko 1 litr (1000 ml) zamiast 2 litrów albo jakby 2 litry traktowano jako 10×100 ml, a nie 20×100 ml.
  • "15 g" bywa skutkiem przypadkowego mnożenia bez kontroli jednostek lub błędnego zaokrąglenia liczby porcji 100 ml.
  • "20 g" może wynikać z pomylenia 0,5% z 1% lub z błędnego odczytania, że 0,5% to 1 g/100 ml.

W kontekście gabinetu stomatologicznego taki rachunek pomaga przygotować roztwór o właściwym stężeniu: zbyt niskie stężenie może obniżyć skuteczność procesu, a zbyt wysokie może zwiększać koszty i ryzyko niepożądanego oddziaływania na materiały oraz bezpieczeństwo pracy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej oznacza to 0,5 g preparatu w 100 ml gotowego roztworu (stężenie procentowe m/V). Dzięki temu można liczyć proporcją: ile "setek ml" ma roztwór i ile gramów przypada na każdą taką porcję.
1 litr to 1000 ml, więc 2 litry to 2000 ml. Ten krok jest kluczowy, bo stężenia procentowe w takich zadaniach często odnoszą się do 100 ml, a nie do 1 litra.
Jeśli 0,5% traktujesz jako 0,5 g/100 ml, to 2 l = 2000 ml = 20×100 ml. Masa preparatu = 20 × 0,5 g = 10 g. To prosta proporcja bez skomplikowanych wzorów.
Można tak liczyć, ale trzeba pamiętać o jednostkach: procent jako ułamek dotyczy relacji "część do całości", a tu pytanie jest o gramy preparatu. Najbezpieczniej przejść na zapis 0,5 g/100 ml i operować ml oraz g.
W chemii istnieją różne definicje procentów (m/m, m/V, V/V). W zadaniach szkolnych i w praktyce przygotowania roztworów roboczych często przyjmuje się m/V. W realnej pracy zawsze warto sprawdzić etykietę i instrukcję producenta.
Najczęstsze to: pominięcie przeliczenia litrów na ml, traktowanie 0,5% jak 0,5 (czyli 50%), oraz liczenie na 1 litr zamiast na 2 litry. Pomaga zapis w postaci "g na 100 ml" i policzenie liczby porcji 100 ml.
Stosuje się ją dla narzędzi i elementów, które można całkowicie zanurzyć w roztworze roboczym. Kluczowe jest pełne pokrycie powierzchni oraz przygotowanie właściwego stężenia i objętości, aby proces był skuteczny i powtarzalny.
Za niskie stężenie może obniżyć skuteczność procesu, bo ilość substancji czynnej w kontakcie z powierzchnią jest niewystarczająca. W praktyce może to prowadzić do pozostawania zanieczyszczeń biologicznych i zwiększać ryzyko zakażeń krzyżowych.
Nie jest to zalecane. Roztwór roboczy do dezynfekcji powinien być przygotowany przez dokładne odmierzenie ilości preparatu i objętości wody, zgodnie z wymaganą proporcją. To wspiera bezpieczeństwo pacjenta i personelu oraz powtarzalność procedur.
Zrób "test rozsądku": 0,5% to mało, więc wynik nie powinien być ogromny, ale 2 litry to dużo więcej niż 100 ml. Skoro na 100 ml jest 0,5 g, to na 2000 ml (20× więcej) będzie 20×0,5 g, czyli 10 g.
info

Statystycznie 63% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Stężenie 0,5% w praktyce przygotowania roztworów roboczych oznacza zwykle 0,5 g preparatu na 100 ml roztworu."

Źródła:

  • OpenStax Chemistry 2e, Chapter 3. "Solutions and Colloids" (sekcje o wyrażaniu stężenia procentowego) — https://openstax.org/details/books/chemistry-2e (dostęp 2026-03-01)
  • Khan Academy, "Percent concentration" / materiały o stężeniach roztworów — https://www.khanacademy.org/science (wyszukiwanie w serwisie: percent concentration) (dostęp 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręcznik/kompendium z chemii ogólnej: dział o roztworach i stężeniach
  • Materiały szkolne dla asystentki stomatologicznej: dezynfekcja, przygotowanie roztworów roboczych, metoda zanurzeniowa
  • Instrukcje stosowania producentów preparatów dezynfekcyjnych (karty charakterystyki i instrukcje rozcieńczania)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego