KWALIFIKACJA PGF5 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 15.
Ile razy należy złamać arkusz formatu A3, aby uzyskać ośmiostronicowy folder formatu A5?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Arkusz A3 po każdym złamaniu "na pół" przechodzi o jeden format niżej: A3→A4 (1. złamanie), A4→A5 (2. złamanie). Dwie operacje falcowania dają więc format A5, a jednocześnie 2 złamania tworzą 8 stron (2×2×2).

Pełne wyjaśnienie:

Aby odpowiedzieć, trzeba połączyć dwie zależności: zmianę formatu oraz wzrost liczby stron po falcowaniu.

1) Format po złamaniu
W serii A każdy kolejny format ma połowę powierzchni poprzedniego. Złożenie arkusza na pół odpowiada przejściu o jeden "stopień" w dół: A3 po jednym złamaniu daje A4, a po drugim złamaniu daje A5. Zatem do uzyskania A5 z A3 potrzebne są dwa złamania.

2) Liczba stron po złamaniach
Każde złamanie podwaja liczbę powstałych kart, a więc i stron w prostej składce: 1 złamanie daje 4 strony, 2 złamania dają 8 stron, 3 złamania dałyby 16 stron itd. Wymagane jest 8 stron, co również wskazuje na dwa złamania.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Jednokrotnie." Po jednym złamaniu z A3 otrzymuje się A4 i typowo 4 strony, więc nie spełnia ani formatu A5, ani 8 stron.
  • "Trzykrotnie." Trzy złamania zmniejszają format bardziej niż do A5 (w praktyce prowadzą dalej) i dają 16 stron, czyli za dużo.
  • "Czterokrotnie." Cztery złamania dają jeszcze mniejszy format i 32 strony, więc nie odpowiada wymaganiom folderu 8‑stronicowego A5.

Wniosek: właściwe jest dwukrotne złamanie arkusza A3.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Każde złożenie (złamanie) na pół podwaja liczbę powstałych kart, a więc i stron. W praktyce: 1 złamanie → 4 strony, 2 złamania → 8 stron, 3 złamania → 16 stron. To szybka reguła do zadań o folderach i składkach.
Formaty serii A są zdefiniowane tak, że każdy kolejny ma połowę powierzchni poprzedniego. Złożenie arkusza na pół zmniejsza powierzchnię użytkową o połowę, więc A3 po jednym złożeniu odpowiada A4, a po kolejnym A5.
To wyrób, który po złożeniu ma 8 stron do czytania (licząc obie strony każdej karty). Najczęściej oznacza to składkę uzyskaną przez dwa złamania arkusza. W zadaniach egzaminacyjnych przyjmuje się standardowe liczenie stron jak w broszurze.
Przy składaniu "na pół" przechodzisz kolejne stopnie serii A: A3 → A4 → A5. To oznacza, że do zejścia z A3 do A5 potrzebujesz dwóch kroków (dwóch złamań). Ta zależność jest kluczowa w planowaniu prostych folderów.
Nie, bo jedno złamanie A3 daje format A4, a nie A5. Żeby uzyskać A5, musisz wykonać dwa kolejne złożenia. Jedno złamanie nie spełni też zwykle warunku 8 stron (da 4 strony).
Dwa złamania stosuje się m.in. przy folderach 8‑stronicowych, prostych instrukcjach, ulotkach informacyjnych i wkładkach. W przygotowalni i introligatorni pozwala to dobrać ustawienia falcerki oraz zaplanować dalsze operacje (np. bigowanie, cięcie).
Najczęściej myli się format docelowy (A5) z formatem po pierwszym złożeniu (A4) albo liczbę stron z liczbą kartek. Częsty jest też automatyczny wybór "trzykrotnie", bo 8 kojarzy się z 2³, bez sprawdzenia wymaganego formatu.
Falcowanie to mechaniczne zaginanie (złamywanie) arkusza w celu uzyskania składki i stron. Bigowanie to wykonanie rowka (linii zgięcia), które ułatwia późniejsze złożenie, szczególnie na grubszym papierze. W folderach często stosuje się oba procesy.
Użyj prostej kontroli: 1 złamanie daje 4 strony, potem liczba stron podwaja się przy każdym kolejnym złamaniu. Jeśli wynik nie pasuje do wymaganych stron (np. 8), wróć do analizy. Dodatkowo sprawdź, czy format po złożeniach zgadza się z A5.
Tak, bo złożenia mogą być równoległe lub krzyżowe i wpływają na układ krawędzi oraz orientację wyrobu. W zadaniach typu A3→A5 zwykle chodzi o standardowe złożenie "na pół" prowadzące do kolejnych formatów serii A. Na produkcji dobiera się kierunek do projektu i włókien papieru.
info

Statystycznie 66% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Arkusz A3 po każdym złamaniu "na pół" przechodzi o jeden format niżej: A3→A4 (1."

Źródła:

  • ISO 216:2007, "Writing paper and certain classes of printed matter — Trimmed sizes — A and B series" (zależności formatów serii A)
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Format_papieru - sekcja o formatach serii A (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z introligatorstwa: falcowanie i podstawowe rodzaje składek
  • Opis serii formatów A (ISO 216) i relacji A3/A4/A5
  • Instrukcje producentów falcerek: zasady złożeń równoległych i krzyżowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego