KWALIFIKACJA BPO1 - STYCZEŃ 2009

PYTANIE NR 28.
Ile rowków wpustowych znajduje się na wale.
Ilustracja przedstawia rysunek techniczny wału, który jest częścią egzaminu zawodowego dla technika bezpieczeństwa i higieny
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna odpowiedź to "5", ponieważ na załączonej ilustracji wału można zidentyfikować pięć oddzielnych rowków wpustowych.
Aby uniknąć pomyłki, należy zliczać rowki systematycznie (np. kolejno po obwodzie/na wszystkich widokach) i nie mylić ich z krawędziami stopni wału lub liniami pomocniczymi.

Pełne wyjaśnienie:

Rowek wpustowy to wybranie w wale (lub piaście), przeznaczone do współpracy z wpustem i przenoszenia momentu obrotowego. W zadaniach opartych o rysunek/ilustrację najważniejsze jest poprawne rozpoznanie, które linie i kształty przedstawiają rzeczywiste wybrania, a które są tylko krawędziami stopni wału, promieniami przejść, cieniowaniem albo liniami pomocniczymi.

Odpowiedź "5" wynika z tego, że na ilustracji wału widocznych jest pięć odrębnych rowków wpustowych. Poprawną metodą jest policzenie ich w sposób uporządkowany: wybrać punkt startowy, zliczać każdy kolejny rowek tylko raz, a następnie wykonać kontrolę (np. ponowne zliczenie w odwrotnym kierunku) w celu wyeliminowania przeoczeń.

Dlaczego pozostałe propozycje są niepoprawne?

  • "4" zwykle wynika z pominięcia jednego rowka, np. słabiej widocznego na rysunku lub częściowo zasłoniętego przez sposób przedstawienia elementu.
  • "3" to typowy efekt zlania dwóch sąsiadujących wybrań w jedno albo błędnego uznania części rowków za inne cechy konstrukcyjne (np. stopień wału).
  • "6" może pojawić się, gdy osoba licząca podwójnie potraktuje ten sam rowek (np. raz na jednym widoku i drugi raz na innym) lub uzna linię konstrukcyjną za dodatkowy rowek.

Z perspektywy technika BHP umiejętność rozpoznawania elementów takich jak rowki wpustowe bywa przydatna podczas identyfikacji zagrożeń od części ruchomych (pochwycenie, skaleczenie) oraz oceny, czy osłony i zabezpieczenia w strefie napędu są adekwatne do budowy zespołu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rowek wpustowy to wzdłużne wybranie wykonane w wale (lub piaście), w które wchodzi wpust. Taki układ pomaga przenosić moment obrotowy między wałem a osadzonym elementem (np. kołem pasowym) i ogranicza ich wzajemny poślizg.
Najczęściej widać go jako regularne, podłużne wybranie o prostych krawędziach. Pomaga porównanie widoków (np. widok z boku i przekrój) oraz zwrócenie uwagi, czy "wnęka" ma stałą szerokość i jest opisana jak cecha konstrukcyjna, a nie linia pomocnicza.
Bo liczba rowków wpustowych jest cechą konkretnego elementu przedstawionego na rysunku. Bez ilustracji (albo bez opisu jej zawartości) nie da się tego ustalić z samej definicji rowka – trzeba go po prostu zidentyfikować i policzyć na przedstawieniu.
Stosuj metodę systematyczną: wybierz punkt startowy i licz kolejno w jednym kierunku. Po policzeniu wykonaj kontrolę (policz ponownie w odwrotną stronę). Jeśli są różne widoki, upewnij się, że nie liczysz tego samego rowka dwa razy.
Tak. Częstą pomyłką jest uznanie krawędzi stopnia wału, promienia przejścia, fazy lub linii wymiarowej za rowek. Dlatego warto szukać cech typowych dla wybrania: powtarzalnego kształtu i logicznego położenia względem elementu osadzanego.
Elementy wałów i połączeń (np. rowki, wpusty) często występują w strefach napędów. Dla BHP istotne jest rozpoznanie miejsc mogących powodować urazy (pochwycenie, zahaczenie, skaleczenie) oraz ocena, czy osłony i zabezpieczenia skutecznie ograniczają dostęp do części ruchomych.
Najczęstsze to pochwycenie odzieży lub rękawic, wkręcenie włosów, uderzenie przez element wirujący oraz skaleczenia o krawędzie i wystające części. W praktyce wymaga to oceny ryzyka i doboru osłon oraz procedur bezpiecznej pracy przy maszynie.
Pośrednio tak, bo więcej wybrań i krawędzi może zwiększać ryzyko zahaczenia/skaleczenia, a także wskazuje na konstrukcję połączenia w strefie napędu. W ocenie ryzyka kluczowe są jednak: dostępność strefy niebezpiecznej, prędkość obrotowa i skuteczność osłon.
Najczęściej: liczenie "na oko" bez metody, pomijanie słabo widocznego elementu, podwójne zliczenie tego samego elementu na innym widoku oraz mylenie linii konstrukcyjnych z cechami rzeczywistymi. Pomaga wolniejsze tempo i ponowne sprawdzenie wyniku.
Szczególnie wtedy, gdy pytanie dotyczy liczby, położenia lub identyfikacji elementów (np. rowków, otworów, osłon). W takich zadaniach odpowiedź wynika z analizy ilustracji, więc kluczowa jest uważna obserwacja i unikanie pomyłek percepcyjnych.
info

Około 78% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z rysunku technicznego maszyn (rozpoznawanie rowków, wpustów, wielowypustów)
  • Instrukcje BHP i procedury kontroli maszyn (listy kontrolne przeglądów)
  • Podstawy budowy maszyn dla służb BHP (elementy napędów i połączeń wał–piasta)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego