KWALIFIKACJA DRM4 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 8.
Ile rozcieńczalnika należy dodać do 100 litrów kleju, jeżeli receptura przewiduje rozcieńczanie kleju w proporcji 20:1?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Proporcja 20:1 oznacza 20 części kleju na 1 część rozcieńczalnika.
Skoro mamy 100 l kleju, to ilość rozcieńczalnika wynosi 100/20 = 5 l. Pozostałe wartości wynikają z błędnego przeliczenia lub odwrócenia stosunku.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu kluczowe jest poprawne odczytanie proporcji 20:1 z receptury. W praktyce technologicznej zapis taki bywa rozumiany jako 20 części kleju : 1 część rozcieńczalnika. Przy takim rozumieniu na każde 20 "części" kleju dodaje się 1 "część" rozcieńczalnika.

Mamy 100 litrów kleju. Skoro 20 części kleju odpowiada 100 l, to 1 część kleju to 100/20 = 5 l. Jednak nas interesuje nie "1 część kleju", tylko "1 część rozcieńczalnika" przypadająca na 20 części kleju. W tej proporcji liczba części rozcieńczalnika jest dokładnie 1/20 ilości kleju, więc ilość rozcieńczalnika obliczamy bezpośrednio: 100/20 = 5 l.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Wartości 6 l, 7 l i 8 l mogą wynikać z pomylenia proporcji z innym stosunkiem (np. 15:1, 14:1, 12,5:1) albo z obliczania "na oko" bez rachunku.
  • Częstym błędem jest też odwrócenie zapisu i potraktowanie 20:1 jako rozcieńczalnik:klej. Wtedy wyniki byłyby skrajnie inne (dużo większa ilość rozcieńczalnika), co pokazuje, jak ważne jest doprecyzowanie, czego dotyczy licznik i mianownik.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści jest "dodać rozcieńczalnika do 100 l kleju", najczęściej 100 l oznacza ilość kleju przed rozcieńczeniem. Wtedy ilość dodatku liczysz jako ułamek tej ilości wynikający z receptury.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej zapis 20:1 oznacza 20 części kleju na 1 część rozcieńczalnika. Czyli ilość rozcieńczalnika stanowi 1/20 ilości kleju. Zawsze warto sprawdzić w recepturze, czego dotyczy pierwszy i drugi człon proporcji.
Jeśli 20:1 oznacza klej:rozcieńczalnik, to rozcieńczalnika jest 1/20 ilości kleju. Dla 100 l: 100 ÷ 20 = 5 l. To najszybsza metoda bez rozpisywania "części".
Dzielisz przez 20, bo proporcja mówi, że rozcieńczalnik to 1 część na 20 części kleju, czyli 1/20 ilości kleju. Dzielenie przez 21 pojawia się, gdy szukasz wielkości "1 części" w mieszaninie 20+1, ale tu punkt odniesienia to 100 l samego kleju.
"Części" to umowna jednostka recepturowa, która zachowuje proporcje składników. Może oznaczać litry, gramy lub inną miarę, o ile jest taka sama dla wszystkich składników. Potem przeliczasz je na realne ilości (np. litry) znając ilość jednego składnika.
W typowych zadaniach szkolnych 100 l oznacza ilość kleju przed dodaniem rozcieńczalnika, bo pytanie brzmi "ile dodać do 100 l kleju". Gdyby chodziło o mieszaninę końcową, treść zwykle mówiłaby o "100 l roztworu/mieszaniny".
Najczęstsze błędy to: odwrócenie stosunku (mylenie kolejności składników), dzielenie przez 21 zamiast 20, oraz liczenie "na skróty" bez sprawdzenia, czego dotyczy 100 l. Pomaga zapisanie słowami: "20 kleju na 1 rozcieńczalnika".
Możesz zrobić kontrolę zdroworozsądkową: jeśli na 20 jednostek kleju przypada 1 jednostka dodatku, to dodatek to około 5% ilości kleju. 5% z 100 l to 5 l, więc wynik jest spójny. Taka kontrola szybko wyłapuje pomyłki rzędu 6–8 l.
Nie zawsze. W praktyce należy kierować się recepturą i kartą techniczną kleju, bo niektóre kleje mają ograniczenia co do rozcieńczania (wpływ na wytrzymałość spoiny, czas wiązania, lepkość). Na egzaminie liczy się jednak przeliczenie proporcji z podanej receptury.
Najpewniej użyć naczynia z czytelną podziałką (miarka, kanister z podziałką) lub odmierzyć 5 × 1 l. Ważne jest zachowanie dokładności, bo zbyt duży dodatek obniża lepkość i może pogorszyć jakość spoiny klejowej w wyrobach z drewna.
Stosujesz ten sam schemat: jeśli zapis oznacza klej:rozcieńczalnik, to ilość rozcieńczalnika to objętość kleju ÷ pierwsza liczba. Dla 10:1 byłoby 100 ÷ 10 = 10 l, a dla 5:1 byłoby 100 ÷ 5 = 20 l (przy tej samej ilości kleju).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 61% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Proporcja 20:1 oznacza 20 części kleju na 1 część rozcieńczalnika.Skoro mamy 100 l kleju, to ilość rozcieńczalnika wynosi 100/20 = 5 l."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Proporcja (matematyka)" https://pl.wikipedia.org/wiki/Proporcja_(matematyka) (dostęp: 2026-03-04)
  • Wikipedia (PL): "Stosunek (matematyka)" https://pl.wikipedia.org/wiki/Stosunek_(matematyka) (dostęp: 2026-03-04)

Materiały:

  • Podręcznik/kompendium do matematyki: dział "proporcje i ułamki" (poziom szkoły branżowej)
  • Materiały dydaktyczne z technologii klejenia drewna (instrukcje przygotowania klejów w stolarstwie)
  • Karty techniczne (TDS) stosowanych klejów – sekcja o rozcieńczaniu i mieszaniu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego