KWALIFIKACJA SPC4 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 12.
Ile schabu z kością otrzyma się z rozbioru 400 kg tusz, jeżeli uzysk tego elementu z tuszy wynosi 10%?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Uzysk 10% oznacza, że masa schabu z kością stanowi 0,10 masy rozbieranych tusz.
Dlatego z 400 kg surowca otrzyma się: 400 × 0,10 = 40 kg. Pozostałe odpowiedzi wynikają z błędnego przeliczenia procentu lub zastosowania niewłaściwego działania.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach z rozbioru tusz pojęcie uzysku opisuje, jaka część masy całkowitej surowca (tusz) przechodzi do danego elementu (tu: schab z kością). Gdy uzysk wynosi 10%, oznacza to, że na każde 100 kg tusz przypada średnio 10 kg tego elementu.

Najprościej przeliczyć procent na ułamek dziesiętny:

  • 10% = 10/100 = 0,10

Następnie liczymy masę elementu:

  • masa schabu = 400 kg × 0,10 = 40 kg

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • 20 kg może wynikać z błędnego założenia, że 10% to 1/20 całości albo z pomylenia 10% z 5% (0,05).
  • 30 kg często jest efektem "zgadywania" lub omyłkowego przyjęcia 7,5% zamiast 10%.
  • 10 kg może pojawić się, gdy ktoś myli 10% z 10 kg niezależnie od masy wsadu albo nieświadomie liczy 1% (4 kg) i błędnie skaluje wynik.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj wzór w jednej linijce: masa elementu = masa tusz × uzysk, a uzysk zamień na postać dziesiętną (np. 10% → 0,10). To ogranicza ryzyko pomyłek rachunkowych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Uzysk to udział masy danego elementu (np. schabu) w masie całej rozbieranej tuszy, podany najczęściej w procentach. Informuje, ile kilogramów elementu otrzymasz z określonej masy surowca i służy do planowania produkcji oraz kontroli wydajności.
Najpierw zamień procent na ułamek dziesiętny (np. 10% = 0,10). Potem użyj wzoru: masa elementu = masa surowca × uzysk. Na końcu podaj wynik w kilogramach i sprawdź, czy ma sens (np. 10% z 400 kg nie może dać 200 kg).
Bo 10% oznacza 10 na 100, czyli 0,10 całości. Zatem 400 × 0,10 = 40. Wynik 4 kg odpowiadałby 1% (0,01), bo 400 × 0,01 = 4. To częsta pomyłka wynikająca z błędnego przesunięcia przecinka.
W przypadku 10% wystarczy "przesunąć przecinek" o jedno miejsce: 10% = 0,10. Dla 5% będzie 0,05, a dla 12% będzie 0,12. Następnie mnożysz masę surowca przez tę wartość, zachowując jednostkę kg.
Nie musi. Procent uzysku bywa zależny od sposobu rozbioru, klasyfikacji elementów, wymagań odbiorcy oraz jakości i umięśnienia tusz. W zadaniu egzaminacyjnym uzysk jest jednak dany wprost, więc liczy się poprawne przeliczenie procentu na masę.
Najczęstsze to: mylenie 10% z 10 kg, liczenie 400/10 zamiast 400×0,10, pomylenie 10% z 1% (błąd przecinka) oraz brak kontroli sensowności wyniku. Pomaga zapisanie wzoru i szybkie oszacowanie (10% to "jedna dziesiąta").
Zrób kontrolę logiczną: 10% to 1/10 całości, więc wynik powinien być około 1/10 masy wsadu. Dla 400 kg będzie to około 40 kg. Jeśli wyjdzie 200 kg lub 4 kg, to znak, że procent został źle zinterpretowany.
Tylko wtedy, gdy są podane w treści zadania. W tym typie pytania egzaminacyjnego uzysk jest już wartością, która opisuje rezultat rozbioru, więc dodatkowych strat nie dolicza się "z własnej inicjatywy". Liczysz dokładnie to, co wynika z danych.
Wtedy odwracasz działanie: uzysk [%] = (masa elementu / masa tusz) × 100%. Przykładowo, gdy element waży 40 kg, a tusze 400 kg, uzysk wynosi (40/400)×100% = 10%. To przydatne w kontroli wydajności.
Ćwicz rachunek procentowy na przykładach z masą surowca (kg) i uzyskiem (%). Ucz się zapisywać krótkie wzory, wykonuj kontrolę sensowności wyniku i pamiętaj o jednostkach. Dodatkowo warto przećwiczyć zadania na bilans surowca i planowanie ilości elementów.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 75% zdających egzamin. średnio łatwe

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent - dostęp 2026-02-28
  • https://www.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-percentages - dostęp 2026-02-28
  • https://epodreczniki.pl/ - wyszukiwanie treści: "procenty" (portal e-podręczniki), dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • materiały szkolne z rachunku procentowego (poziom podstawowy)
  • instrukcje zakładowe dotyczące rozbioru i bilansu surowca (uzyski elementów)
  • zadania rachunkowe z technologii przetwórstwa mięsa dotyczące bilansowania surowca

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego