KWALIFIKACJA CES4 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 20.
Ile SiO2 zostanie wprowadzone do szkła, jeśli do zestawu dodano 40 kg skalenia zawierającego 75% tlenku krzemu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć masę SiO2 wniesioną ze skalenia, liczy się 75% z 40 kg.
75% = 0,75, więc 40 kg × 0,75 = 30 kg.
Wynik musi być mniejszy niż 40 kg, bo SiO2 stanowi tylko część masy surowca.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach dotyczących zestawu (wsadu) szklarskiego często oblicza się, ile danego tlenku wnosi konkretny surowiec. Tu surowcem jest skaleń o zawartości 75% tlenku krzemu (SiO2), a jego masa dodana do zestawu wynosi 40 kg.

Krok 1: Zamiana procentu na ułamek dziesiętny
75% oznacza 75 na 100, czyli 0,75.

Krok 2: Obliczenie masy składnika
Masa SiO2 = masa surowca × udział masowy SiO2
40 kg × 0,75 = 30 kg.

Dlaczego to ma sens?
Wynik 30 kg jest logiczny, bo stanowi 3/4 z 40 kg, a więc musi być mniejszy od masy całego skalenia. To szybkie oszacowanie pomaga wykryć typowe pomyłki rachunkowe.

Dlaczego pozostałe wartości są błędne?

  • 35 kg odpowiadałoby 87,5% z 40 kg. Taki wynik pojawia się, gdy ktoś omyłkowo przyjmie wyższy udział niż podany w treści.
  • 25 kg to 62,5% z 40 kg. Taka odpowiedź bywa skutkiem pomylenia liczb lub błędu w przeliczeniu procentu na ułamek.
  • 20 kg to 50% z 40 kg. Ten wynik często wynika z nadmiernego uproszczenia ("połowa") albo z pomyłki w obliczeniach.

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu zawsze sprawdź, czy wynik jest realistyczny (mniejszy od 40 kg) oraz czy procent został poprawnie zamieniony na 0,75.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stosuje się bilans masy: masa składnika = masa surowca × udział masowy. Jeśli surowiec ma 75% SiO2 i waży 40 kg, to mnożysz 40 × 0,75. To daje masę SiO2 wniesioną tylko z tego surowca.
Oznacza to, że w 100 kg tego skalenia znajduje się 75 kg SiO2 (udział masowy). W praktyce technologii szkła takie dane służą do obliczeń, ile konkretnego tlenku trafi do wsadu po dodaniu określonej masy surowca.
Procent to "na sto". Dlatego 75% = 75/100 = 0,75. Dopiero po tej zamianie można poprawnie mnożyć masę surowca przez udział składnika. Pozwala to uniknąć błędu polegającego na użyciu liczby 75 zamiast 0,75.
Najczęściej: (1) pomylenie 75% z 25%, (2) brak zamiany procentu na ułamek dziesiętny, (3) brak sprawdzenia, czy wynik jest mniejszy niż masa surowca, (4) błędy rachunkowe w mnożeniu. Pomaga szybkie oszacowanie: 75% to 3/4.
Nie, jeśli mówimy o masie SiO2 wniesionej z tego surowca i udział SiO2 jest mniejszy lub równy 100%. Składnik jest częścią surowca, więc jego masa nie może przekroczyć masy całego dodatku (tu 40 kg).
75% to 3/4. Dzielisz 40 kg przez 4 (otrzymasz 10 kg), a potem mnożysz przez 3 (30 kg). Taka metoda jest szybka i zmniejsza ryzyko błędów w zapisie 0,75.
Bilans SiO2 pozwala kontrolować, czy wsad zapewni oczekiwany skład chemiczny szkła. Zbyt mało lub za dużo krzemionki może wpływać na lepkość stopu, temperaturę topienia oraz właściwości wyrobu. Dlatego liczy się wkład tlenków z każdego surowca.
Wykonuje się je podczas układania receptury wsadu, przy zmianie dostawcy surowca, przy korektach dozowania oraz w kontroli jakości (np. gdy analiza chemiczna szkła odbiega od założeń). To podstawowe obliczenia w organizacji procesu wytwarzania.
Analogicznie: dla każdego składnika mnożysz masę surowca przez jego udział masowy (np. 10% → 0,10). Następnie można zsumować wkłady z różnych surowców, aby uzyskać łączną masę danego tlenku w całym zestawie (wsadzie).
Sprawdza oba elementy: matematycznie umiejętność liczenia procentów oraz technologicznie rozumienie, że surowiec wnosi do wsadu określoną masę tlenku. W praktyce pracy technologa szkła te obliczenia są podstawą planowania składu i kontroli procesu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 78% zdających egzamin. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Aby obliczyć masę SiO2 wniesioną ze skalenia, liczy się 75% z 40 kg.75% = 0,75, więc 40 kg × 0,75 = 30 kg.Wynik musi być mniejszy niż 40 kg, bo SiO2 stanowi tylko część masy surowca."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), hasło: "Procent" – definicja i sposób zapisu procentu jako ułamka dziesiętnego, https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent (dostęp: 2026-03-02)
  • Khan Academy (PL), dział: "Procenty" – obliczanie procentu danej liczby, https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic-home/arith-review-percentages (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne o procentach i proporcjach (poziom szkoły średniej/branżowej)
  • Podręczniki/opracowania z technologii szkła omawiające skład wsadu i bilanse surowcowe
  • Zadania rachunkowe z bilansowania składu wsadu (SiO2, Na2O, CaO itp.)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego