KWALIFIKACJA SPC2 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 11.
Ile śmietanki o zawartości tłuszczu 30% należy użyć do produkcji 720 kg masła ekstra, jeżeli ze 100 kg śmietanki otrzymuje się 36 kg masła ekstra?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skoro z 100 kg śmietanki otrzymuje się 36 kg masła, to dla 720 kg masła trzeba zwiększyć ilość śmietanki tyle razy, ile 720 jest większe od 36. Obliczamy współczynnik: 720 / 36 = 20, a następnie 100 kg × 20 = 2000 kg śmietanki.

Pełne wyjaśnienie:

To zadanie sprawdza umiejętność przeliczania wydajności (uzysku) procesu. Dane mówią, że z 100 kg śmietanki uzyskuje się 36 kg masła ekstra. Jest to klasyczna proporcja prosta: im więcej śmietanki, tym więcej masła, przy stałej wydajności.

Krok 1: wyznaczenie skali produkcji.
Skoro 36 kg masła powstaje ze 100 kg śmietanki, to aby otrzymać 720 kg masła, trzeba wyprodukować partię większą w stosunku:
720 kg / 36 kg = 20.
Oznacza to, że 720 kg masła to 20 razy więcej niż 36 kg masła.

Krok 2: przeliczenie masy surowca.
Jeżeli na 36 kg masła potrzeba 100 kg śmietanki, to na 20 razy większą ilość masła potrzeba 20 razy więcej śmietanki:
100 kg × 20 = 2000 kg.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 1200 kg wynika zwykle z błędnego przyjęcia innego przelicznika (np. mylenia 36 z 60 lub zbyt wczesnego zaokrąglania) albo z nieuwzględnienia pełnego współczynnika skali.
  • 1000 kg odpowiada sytuacji, jakby współczynnik skali wynosił 10, czyli jakby docelowa produkcja była 360 kg, a nie 720 kg (błąd w ocenie proporcji).
  • 2200 kg może pojawić się przy doliczeniu "zapasów" bez podstaw w treści albo przy pomyłce rachunkowej w dzieleniu 720 przez 36.

Uwaga praktyczna: informacja o zawartości tłuszczu 30% nie jest potrzebna do obliczenia, bo zadanie podaje bezpośrednio uzysk masła ze 100 kg śmietanki. Na egzaminie warto najpierw wskazać, które dane są kluczowe dla proporcji, aby nie mieszać procentu tłuszczu z wydajnością.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ułóż proporcję z wydajności: skoro z 100 kg śmietanki jest 36 kg masła, to dla X kg masła liczysz mnożnik X/36, a potem 100 × (X/36). To najprostszy bilans masy surowca do produktu przy stałej wydajności.
Bo zakłada się stały uzysk: im więcej śmietanki przerobisz, tym więcej masła otrzymasz w tym samym stosunku (36 kg ze 100 kg). Nie ma tu informacji o zmianie technologii, strat zależnych od wielkości partii ani ograniczeń maszynowych.
To informacja o uzysku procesu: z każdej partii 100 kg śmietanki (o podanych parametrach procesu) otrzymuje się 36 kg gotowego masła. Pozostała masa to m.in. faza wodna/maślanka oraz straty technologiczne zależne od procesu.
W tym konkretnym zadaniu nie, ponieważ wydajność (36 kg masła ze 100 kg śmietanki) jest już podana wprost i wystarcza do proporcji. Procent tłuszczu mógłby być potrzebny w innym typie zadania, gdyby nie podano uzysku.
Kluczowe jest policzenie, ile razy 720 kg jest większe od 36 kg: 720/36. Ten iloraz mówi, jak bardzo trzeba "powiększyć" partię. Potem tę samą krotność stosujesz do 100 kg śmietanki, aby dostać wymaganą masę surowca.
Bo uzysk 36% (36 kg z 100 kg) oznacza, że do uzyskania 720 kg produktu potrzeba znacznie więcej surowca niż 720 kg. Wynik 2000 kg odpowiada dokładnie skalowaniu procesu przy stałym uzysku i nie wymaga dodatkowych założeń.
Możesz wykonać kontrolę: jeśli używasz 2000 kg śmietanki, to jest to 20 × 100 kg. Przy wydajności 36 kg na każde 100 kg dostaniesz 20 × 36 kg = 720 kg masła. Taka szybka weryfikacja ogranicza błędy rachunkowe.
Najczęstsze są: pomylenie, co jest "na 100 kg" (błąd odniesienia), dzielenie nie tej liczby co trzeba (np. 36/720 zamiast 720/36), zaokrąglanie w połowie obliczeń oraz próba użycia 30% tłuszczu mimo że uzysk jest już podany.
Zasada jest identyczna: najpierw sprowadź dane do wygodnej jednostki odniesienia (np. na 1 kg albo na 100 kg), a potem zastosuj proporcję. Ważne, by konsekwentnie trzymać się tych samych jednostek w całym rachunku.
Gdy planuje się partię produkcyjną i trzeba zamówić lub przygotować odpowiednią ilość śmietanki, ocenić zdolność przerobową linii oraz zaplanować gospodarkę produktami ubocznymi. To typowe zadanie w przygotowaniu produkcji i rozliczaniu uzysku.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 64% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Skoro z 100 kg śmietanki otrzymuje się 36 kg masła, to dla 720 kg masła trzeba zwiększyć ilość śmietanki tyle razy, ile 720 jest większe od 36."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Proporcjonalność prosta" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Proporcjonalno%C5%9B%C4%87_prosta (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia (PL): "Masło" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Mas%C5%82o (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia (PL): "Śmietana" – https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%9Amietana (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii mleczarskiej (dział: produkcja masła i bilans masy)
  • Zbiory zadań z obliczeń technologicznych i wydajności
  • Materiały szkolne z matematyki: proporcje i procenty (poziom zawodowy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego