To zadanie sprawdza umiejętność przeliczania wydajności (uzysku) procesu. Dane mówią, że z 100 kg śmietanki uzyskuje się 36 kg masła ekstra. Jest to klasyczna proporcja prosta: im więcej śmietanki, tym więcej masła, przy stałej wydajności.
Krok 1: wyznaczenie skali produkcji.
Skoro 36 kg masła powstaje ze 100 kg śmietanki, to aby otrzymać 720 kg masła, trzeba wyprodukować partię większą w stosunku:
720 kg / 36 kg = 20.
Oznacza to, że 720 kg masła to 20 razy więcej niż 36 kg masła.
Krok 2: przeliczenie masy surowca.
Jeżeli na 36 kg masła potrzeba 100 kg śmietanki, to na 20 razy większą ilość masła potrzeba 20 razy więcej śmietanki:
100 kg × 20 = 2000 kg.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- 1200 kg wynika zwykle z błędnego przyjęcia innego przelicznika (np. mylenia 36 z 60 lub zbyt wczesnego zaokrąglania) albo z nieuwzględnienia pełnego współczynnika skali.
- 1000 kg odpowiada sytuacji, jakby współczynnik skali wynosił 10, czyli jakby docelowa produkcja była 360 kg, a nie 720 kg (błąd w ocenie proporcji).
- 2200 kg może pojawić się przy doliczeniu "zapasów" bez podstaw w treści albo przy pomyłce rachunkowej w dzieleniu 720 przez 36.
Uwaga praktyczna: informacja o zawartości tłuszczu 30% nie jest potrzebna do obliczenia, bo zadanie podaje bezpośrednio uzysk masła ze 100 kg śmietanki. Na egzaminie warto najpierw wskazać, które dane są kluczowe dla proporcji, aby nie mieszać procentu tłuszczu z wydajnością.