KWALIFIKACJA ROL8 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 28.
Ile sprzęgieł i hamulców zastosowano w planetarnej skrzyni przekładniowej typu Powershift, pokazanej na schemacie?
Ilustracja przedstawia schemat planetarnej skrzyni przekładniowej typu Powershift, używanej w kontekście kwalifikacji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W przekładni planetarnej typu Powershift liczbę sprzęgieł i hamulców ustala się przez rozpoznanie ich symboli na schemacie i zliczenie wszystkich elementów wykonawczych. Na pokazanym schemacie występują cztery sprzęgła oraz sześć hamulców, co odpowiada liczbie możliwych zestawień członów przekładni.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie sprawdza umiejętność interpretacji schematu przekładni planetarnej typu Powershift. W takich przekładniach zmiana przełożeń (półbiegów) realizowana jest przez załączanie elementów ciernych: sprzęgieł (łączących wybrane człony) oraz hamulców (unieruchamiających wybrany człon względem obudowy).

Aby odpowiedzieć poprawnie, należy wykonać dwie czynności:

  • Rozpoznać na schemacie, które symbole odpowiadają sprzęgłom, a które hamulcom. Kluczowa jest funkcja: sprzęgło realizuje połączenie dwóch elementów ruchomych, a hamulec blokuje element względem korpusu/obudowy.
  • Zliczyć wszystkie wystąpienia tych elementów na schemacie, zwracając uwagę, by nie pominąć elementów umieszczonych w innych gałęziach/torach schematu.

Odpowiedź "Cztery sprzęgła i sześć hamulców." jest poprawna, ponieważ po zidentyfikowaniu symboli i ich policzeniu na schemacie otrzymuje się właśnie taką liczbę elementów ciernych.

Pozostałe odpowiedzi są błędne, bo wynikają typowo z jednego z następujących problemów:

  • przeoczenia jednego elementu (błąd uwagi podczas liczenia),
  • zamiany klasyfikacji elementu (uznanie hamulca za sprzęgło albo odwrotnie),
  • założenia "typowej" konfiguracji z innego modelu przekładni zamiast analizy konkretnego schematu.

Wskazówka egzaminacyjna: po pierwszym zliczeniu wróć do schematu i sprawdź drugi raz, prowadząc wzrok systematycznie (np. od lewej do prawej), oraz upewnij się, że każdy element został policzony dokładnie raz.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To przekładnia, w której część przełożeń (półbiegów) zmienia się pod obciążeniem przez załączanie elementów ciernych sterowanych zwykle hydraulicznie. Dzięki temu operator może zmienić przełożenie bez przerywania uciągu, co jest przydatne w pracy polowej i transportowej.
Rozpoznawaj je przez funkcję: sprzęgło łączy dwa obracające się człony (przenosi moment między nimi), a hamulec blokuje wybrany człon względem obudowy (unieruchamia go). Na schematach oba elementy bywają podobne, więc warto szukać, czy element "wiąże" dwa wałki czy "kotwi" do korpusu.
Bo uzyskanie różnych przełożeń w układzie planetarnym polega na odpowiednim łączeniu i unieruchamianiu członów (słońce, wieniec, jarzmo). Sprzęgła realizują połączenia między członami, a hamulce zapewniają punkt stały (blokadę) potrzebny do zmiany kinematyki i przełożenia.
Najczęściej: pominięcie jednego symbolu (zwłaszcza w "drugiej gałęzi" schematu), podwójne policzenie tego samego elementu oraz pomylenie sprzęgła z hamulcem. Pomaga systematyczne skanowanie rysunku i zaznaczanie policzonych elementów (np. na brudno na kartce).
Nie. Zależy od konstrukcji producenta, liczby półbiegów i sposobu zestawiania przełożeń w przekładni planetarnej. Na egzaminie nie zgaduj "typowej" wartości—trzeba oprzeć się na konkretnym schemacie i policzyć elementy pokazane na rysunku.
Ma znaczenie przy diagnostyce i naprawie: liczba elementów ciernych wskazuje, ile obwodów sterowania może występować, ile pakietów tarczek może się zużyć oraz które elementy odpowiadają za konkretne przełożenia. Ułatwia to interpretację objawów typu poślizg lub brak wybranych półbiegów.
Typowe objawy to poślizg (wzrost obrotów bez przyrostu prędkości), opóźnione załączanie półbiegu, szarpanie przy zmianie oraz przegrzewanie oleju przekładniowego. Przyczyną mogą być zużyte tarczki, spadek ciśnienia sterowania, nieszczelności lub zanieczyszczony filtr.
Może to być brak konkretnego przełożenia, "ciągnięcie" na biegu jałowym, nietypowe hałasy przy zmianie lub szarpnięcia wynikające z niepełnego zablokowania członu. Ponieważ hamulec unieruchamia element względem obudowy, jego usterka często objawia się błędnym zestawieniem kinematyki przekładni.
Ćwicz na wielu schematach: najpierw naucz się funkcji członów przekładni planetarnej, potem rozpoznawaj symbole sprzęgieł i hamulców i licz je bez pośpiechu. Dobrą metodą jest robienie "listy kontrolnej" policzonych elementów oraz powtórne sprawdzenie wyniku inną kolejnością skanowania rysunku.
W tego typu zadaniu zwykle nie wykonuje się obliczeń matematycznych. Kluczowa jest umiejętność identyfikacji i zliczenia elementów na schemacie oraz poprawne rozróżnienie sprzęgieł od hamulców. Dopiero inne zadania mogą wymagać obliczeń przełożeń lub prędkości.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 41% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "W przekładni planetarnej typu Powershift liczbę sprzęgieł i hamulców ustala się przez rozpoznanie ich symboli na schemacie i zliczenie wszystkich elementów wykonawczych."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu budowy i eksploatacji układów przeniesienia napędu w ciągnikach rolniczych (schematy przekładni planetarnych)
  • Instrukcje serwisowe (manuale) przekładni stosowanych w ciągnikach – rozdziały o elementach ciernych i półbiegach
  • Podręczniki do nauki czytania schematów i rysunków technicznych w mechanice pojazdowej/rolniczej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego