KWALIFIKACJA ROL4 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 8.
Ile ton ziemniaków należy wysadzić na 1 ha, jeśli masa sadzeniaka wynosi 70 g?
Ilustracja przedstawia tabelę dotyczącą zapotrzebowania na materiał sadzeniakowy w zależności od wielkości bulw.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Masa wysadzeniaków na 1 ha wynika z iloczynu masy jednego sadzeniaka i liczby sadzeniaków na hektar. Dla sadzeniaka 70 g (=0,07 kg) typowa obsada rzędu ok. 49–57 tys. szt./ha daje 0,07×(49–57 tys.) ≈ 3,4–4,0 t/ha, więc ten zakres jest właściwy.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba powiązać masę pojedynczego sadzeniaka z łączną masą sadzeniaków potrzebnych na 1 ha. Zależność jest prosta:

masa na 1 ha = liczba sadzeniaków na 1 ha × masa 1 sadzeniaka.

Najczęstszy błąd na egzaminach wynika z jednostek: 70 g to 0,07 kg, a 1000 kg to 1 t. Gdyby pominąć przeliczenie gramów na kilogramy, wynik byłby błędny o rząd wielkości.

W praktyce (i w zadaniach rachunkowych) przyjmuje się pewien typowy zakres obsady sadzeniaków na hektar. Dla masy 70 g, aby otrzymać wynik w tonach zbliżony do podanego prawidłowego przedziału, obsada musi być w przybliżeniu:

  • dla 3,4 t/ha: 3400 kg / 0,07 kg ≈ 48 600 szt./ha,
  • dla 4,0 t/ha: 4000 kg / 0,07 kg ≈ 57 100 szt./ha.

To pokazuje, skąd bierze się zakres 3,4–4,0 t/ha: odpowiada on typowej liczbie sadzeniaków na 1 ha w zadaniach (rzędu kilkudziesięciu tysięcy sztuk).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe? Przedziały 1,8–2,3 t/ha oraz 2,6–3,3 t/ha odpowiadałyby znacznie mniejszej obsadzie (zbyt małej jak na standardowe założenia), natomiast 4,1–5,0 t/ha oznaczałoby bardzo wysoką obsadę lub większą masę sadzeniaka niż 70 g. W tym zadaniu, przy masie 70 g i typowych założeniach obsady, poprawny jest przedział 3,4–4,0 t/ha.

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu zawsze zrób szybkie sprawdzenie sensowności wyniku (czy wychodzą "tony na hektar", a nie np. setki kilogramów lub dziesiątki ton).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
70 g to 0,07 kg, bo 1 kg = 1000 g. W rachunkach na t/ha najwygodniej przejść na kg: wtedy wynik w kg dzielisz przez 1000, aby otrzymać tony.
Sadzeniak to bulwa ziemniaka przeznaczona do rozmnażania (sadzenia), a nie do bezpośredniej konsumpcji. W obliczeniach kluczowa jest jego masa, bo wpływa na to, ile ton materiału potrzeba na 1 ha.
Sama masa sadzeniaka nie wystarcza, bo trzeba wiedzieć, ile sztuk trafi na 1 ha. Masa całkowita to iloczyn liczby sadzeniaków i masy jednego. W zadaniach egzaminacyjnych często zakłada się typową obsadę.
1) Zamień masę sadzeniaka na kg (np. 70 g = 0,07 kg).
2) Pomnóż przez liczbę sadzeniaków/ha (obsadę).
3) Otrzymane kg podziel przez 1000, aby dostać t/ha.
Tak, bo sadzeniaki są ciężkim materiałem. Jeśli obsada jest wysoka albo sadzeniaki mają większą masę, tonaż rośnie. Warto jednak sprawdzać, czy wynik nie wynika z błędu jednostek (g vs kg).
Najczęstsze są: potraktowanie 70 g jako 70 kg, brak podzielenia przez 1000 przy przejściu z kg na t, oraz mieszanie "na sztukę" z "na hektar". Pomaga zapisanie jednostek przy każdym kroku.
Przedział uwzględnia zmienność założeń (np. obsady, rozstawy, praktyki gospodarstwa) oraz zaokrąglenia w rachunkach. Na egzaminie wybiera się zakres, w którym mieści się obliczony wynik.
Zwykle przed sezonem sadzenia: przy zakupie materiału sadzeniakowego, planowaniu transportu i magazynowania oraz kalkulacji kosztów. Taki rachunek pomaga też ocenić, czy zapas sadzeniaków jest wystarczający na planowaną powierzchnię.
Tak. Im cięższe sadzeniaki (lub im większa obsada), tym więcej ton trzeba kupić lub przygotować, co podnosi koszt materiału sadzeniakowego i logistykę. Dlatego masa sadzeniaka jest ważnym parametrem w planowaniu.
Możesz wykonać kontrolę wsteczną: policz, jakiej obsadzie odpowiada wynik (kg/ha podziel przez 0,07 kg). Jeśli wychodzi kilkadziesiąt tysięcy sztuk/ha, wynik zwykle mieści się w typowych założeniach zadaniowych.
info

Około 48% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że masa wysadzeniaków na 1 ha wynika z iloczynu masy jednego sadzeniaka i liczby sadzeniaków na hektar.

Materiały:

  • Brak możliwości weryfikacji źródła - wiedza ogólna z dziedziny agrotechniki ziemniaka
  • Podręczniki i skrypty z produkcji roślinnej (dział: ziemniak, sadzeniaki, obsada i rozstawa)
  • Zadania rachunkowe z produkcji roślinnej: przeliczenia obsady i norm wysiewu/wysadzania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego