KWALIFIKACJA AUD3 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 35.
Ile uderzeń na sekundę powinien móc wykonać młotek filcowy w sprawnym i dobrze wyregulowanym pianinie?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W sprawnym i dobrze wyregulowanym pianinie mechanizm powinien umożliwiać szybką repetycję, czyli wielokrotne powtórzenie tego samego dźwięku bez utraty kontroli.
Wartość 5–6 uderzeń na sekundę odpowiada typowej, praktycznie osiągalnej szybkości dla poprawnie ustawionych elementów mechaniki i właściwych luzów.

Pełne wyjaśnienie:

Parametr "ile uderzeń na sekundę może wykonać młotek filcowy" odnosi się w praktyce do sprawności repetycji mechanizmu pianina: jak szybko młotek jest w stanie wrócić do położenia umożliwiającego ponowne uderzenie w strunę przy powtarzaniu tego samego klawisza. Na ten wynik wpływają m.in. tarcie w punktach obrotu, stan osi i tulejek, ustawienie odskoku, luzów oraz ogólna geometria i sprężynowanie mechaniki.

Odpowiedź "5÷6 uderzeń na sekundę" jest właściwa jako wartość rzędu, która wskazuje na instrument sprawny i dobrze wyregulowany: repetycja jest na tyle szybka, by umożliwić typowe efekty wykonawcze (powtórzenia, tryle, tremola) bez wrażenia "zacinania się" klawisza czy konieczności pełnego powrotu klawisza do spoczynku. Taki poziom jest też realistyczny w pianinie, gdzie konstrukcja i masa elementów mechaniki ograniczają skrajnie wysokie tempo.

Dlaczego pozostałe propozycje są niepoprawne?

  • "1÷2 uderzenia na sekundę" sugeruje bardzo wolną repetycję, typową raczej dla instrumentu rozregulowanego, z dużymi oporami ruchu albo z nieprawidłowymi nastawami. W praktyce taka wartość oznaczałaby odczuwalny problem w grze szybszej.
  • "3÷4 uderzenia na sekundę" może odpowiadać instrumentowi przeciętnemu lub z drobnymi niedomaganiami regulacji. Nie spełnia jednak kryterium "dobrze wyregulowanego" w sensie sprawnej, komfortowej repetycji.
  • "7÷8 uderzeń na sekundę" jest wartością bardzo wysoką jak na pianino; łatwo ją wybrać intuicyjnie (bo "lepiej = szybciej"), ale praktyczne ograniczenia mechaniki, masa młotka i bezwładność elementów zwykle nie pozwalają stabilnie osiągać takiego tempa w typowych warunkach serwisowych.

W nauce egzaminacyjnej warto zapamiętać, że pytanie dotyczy wydolności mechaniki, a nie "szybkości palców". Na wynik wpływa stan techniczny i regulacja, więc w zadaniach testowych szukaj wartości realistycznych i typowych dla poprawnie działającego pianina.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Repetycja to zdolność mechanizmu do szybkiego ponownego uderzenia młotka po zagraniu dźwięku, bez konieczności pełnego "odpuszczenia" klawisza. Zależy od geometrii, sprężyn, luzów i tarcia w mechanice. Dobra repetycja ułatwia tryle, tremola i szybkie powtórzenia.
W praktyce ocenia się ją testem powtarzania tego samego klawisza w równym tempie, obserwując czy młotek wraca i czy dźwięk powtarza się stabilnie. Pomiar "na sekundę" bywa orientacyjny; ważne jest, by repetycja była płynna i nie wymagała pełnego powrotu klawisza do spoczynku.
Ograniczenia wynikają z masy i bezwładności elementów (młotek, dźwignie), sprężynowania oraz strat energii na tarcie. Nawet przy idealnej regulacji mechanika musi fizycznie "wrócić" do położenia pozwalającego na kolejne uderzenie. Zbyt małe luzy mogą też powodować blokowanie zamiast przyspieszenia.
Kluczowe są: tarcie w osiach i tulejkach, prawidłowe luzy, ustawienie odskoku młotka, współpraca elementów mechaniki, stan sprężyn oraz równomierna regulacja na całej klawiaturze. Zużyte filce i rozregulowanie powodują spadek powtarzalności nawet wtedy, gdy strojenie jest poprawne.
Nie. Strojenie dotyczy wysokości dźwięku, a repetycja dotyczy mechaniki i regulacji. Pianino może być nastrojone poprawnie, a jednocześnie grać "ciężko" i wolno powtarzać dźwięki, jeśli mechanizm ma duże tarcie, złe nastawy lub zużyte elementy.
Regulację wykonuje się, gdy użytkownik zgłasza trudność w szybkich powtórzeniach, nierówną reakcję klawiszy albo "zacinanie się" mechaniki. Robi się ją też po większych pracach (wymiana osi, filców, naprawy mechanizmu) oraz okresowo w instrumentach intensywnie eksploatowanych.
Typowe objawy to: wolny powrót klawiszy, nierówna dynamika, opóźniony powrót młotka, trudność w powtórzeniach i brak "sprężystości" w grze. Często pojawia się też różnica w odczuciu między rejestrami. Tarcie bywa skutkiem zużycia, zabrudzeń lub nieprawidłowych osi/tulejek.
Nie zawsze. Zbyt "agresywna" regulacja pod szybkość może pogorszyć kontrolę, stabilność i równomierność, a także zwiększyć ryzyko niepożądanych zjawisk (np. podwójnych uderzeń, nierównej artykulacji). Celem jest kompromis: płynna repetycja przy zachowaniu przewidywalnej reakcji klawiatury.
Częsty błąd to wybór wartości skrajnych "bo lepiej znaczy szybciej". Inny to mylenie repetycji mechanizmu z umiejętnością wykonawczą pianisty lub przenoszenie parametrów między fortepianem a pianinem bez uwzględnienia różnic konstrukcyjnych. Pomaga kojarzenie repetycji z realnymi ograniczeniami mechaniki.
Ucz się poprzez praktykę: wykonuj podstawowe testy grywalności (powtórzenia, tryle, równomierność klawiszy) i łącz objawy z przyczynami w regulacji. Równolegle powtórz nazwy elementów mechaniki i ich funkcje. Na egzaminie zwracaj uwagę na słowa "sprawne" i "dobrze wyregulowane".
info

Około 43% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • Mario Igrec, "Pianos Inside Out: A Comprehensive Guide to Piano Tuning, Repairing, and Rebuilding", rozdziały dotyczące akcji pianina i regulacji (źródło książkowe, weryfikowalne bibliograficznie).
  • Arthur A. Reblitz, "Piano Servicing, Tuning, and Rebuilding", części o regulacji mechanizmu i testach działania (źródło książkowe, weryfikowalne bibliograficznie).

Materiały:

  • Podręczniki strojenia i regulacji pianin/fortepianów (działy: regulacja mechaniki, repetycja)
  • Instrukcje serwisowe producentów mechanik (np. opisy regulacji i testów funkcjonalnych)
  • Materiały szkoleniowe cechowe/stowarzyszeń stroicieli dotyczące regulacji i diagnostyki

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego