KWALIFIKACJA BUD20 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 7.
Ile w m3/h wynosi natężenie przepływu wody określone jako 0,10 dm3/s ?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
0,10 dm³/s to 0,10/1000 = 0,0001 m³/s, bo 1 m³ = 1000 dm³. Następnie przeliczamy sekundę na godzinę: 0,0001 m³/s · 3600 s/h = 0,36 m³/h. Dlatego poprawny wynik to 0,36.

Pełne wyjaśnienie:

Natężenie przepływu (strumień objętości) można zapisać w różnych jednostkach, np. dm³/s albo m³/h. Aby poprawnie przeliczyć 0,10 dm³/s na m³/h, trzeba zmienić jednocześnie jednostkę objętości i jednostkę czasu.

Krok 1: dm³ na m³
Wiemy, że 1 m³ = 1000 dm³, więc 1 dm³ = 0,001 m³.
Zatem: 0,10 dm³/s = 0,10 · 0,001 m³/s = 0,0001 m³/s.

Krok 2: sekundy na godziny
W godzinie jest 3600 s, więc aby przejść z "na sekundę" na "na godzinę", mnożymy przez 3600:
0,0001 m³/s · 3600 s/h = 0,36 m³/h.

Odpowiedź "0,36" jest poprawna, bo uwzględnia oba przeliczenia: 1000 (objętość) oraz 3600 (czas).

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • "0,01" wynika zwykle z błędnego "przesunięcia przecinka" lub pominięcia jednego z przeliczeń (albo objętości, albo czasu).
  • "1000" odpowiada samej relacji między dm³ i m³, ale nie uwzględnia, że przepływ jest podany "na sekundę", a pytanie wymaga "na godzinę".
  • "3600" odpowiada relacji czasu (s→h), ale ignoruje konwersję dm³→m³, więc jest nieadekwatne.

Wskazówka egzaminacyjna: przy przepływach zapisanych w postaci ułamka zawsze sprawdź obie części jednostki (licznik i mianownik) i przelicz je osobno.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Natężenie przepływu (strumień objętości) mówi, jaka objętość wody przepływa w jednostce czasu. W praktyce instalacyjnej spotkasz m.in. dm³/s, l/s oraz m³/h. Kluczowe jest, że to wielkość "na czas", więc przy konwersji zmienia się i objętość, i czas.
Najpierw przelicz objętość: 1 dm³ = 0,001 m³, więc dzielisz przez 1000. Potem przelicz czas: z "na sekundę" na "na godzinę" mnożysz przez 3600. Czyli: wartość · (3600/1000). To daje szybki przelicznik dm³/s → m³/h.
Bo zmieniasz dwie rzeczy naraz. Liczba 1000 wynika z relacji między dm³ i m³ (1 m³ = 1000 dm³). Liczba 3600 wynika z relacji między sekundą i godziną (1 h = 3600 s). Pominięcie którejkolwiek z nich daje błędny wynik.
Tak, w praktyce technicznej przyjmuje się, że 1 dm³ = 1 litr. To ułatwia interpretację przepływów, bo np. 0,10 dm³/s to 0,10 l/s. Dopiero przy przejściu na m³/h trzeba uwzględnić, że 1 m³ odpowiada 1000 litrom.
Zapamiętaj skrót: dm³/s → m³/h mnożysz przez 3,6 (bo 3600/1000 = 3,6). Wtedy 0,10 dm³/s · 3,6 = 0,36 m³/h. To bardzo przydatne przy doborze armatury, pomp i przy czytaniu danych z projektów.
Najczęstsze błędy to: przeliczenie tylko czasu (mnożenie przez 3600 bez dzielenia przez 1000), przeliczenie tylko objętości (dzielenie przez 1000 bez zmiany sekund na godziny) oraz mechaniczne "przesuwanie przecinka". Pomaga zapisanie jednostek jako ułamka i przeliczenie licznika oraz mianownika.
Tak, oba zapisy opisują to samo: objętość na jednostkę czasu (przepływ). Różnią się tylko jednostkami, przez co liczby wyglądają inaczej. Dla instalacji sanitarnych m³/h bywa wygodne przy urządzeniach i pompach, a dm³/s (lub l/s) przy obliczeniach odcinków instalacji.
m³/h często pojawia się w kartach katalogowych pomp, wodomierzy, filtrów, stacji uzdatniania oraz w opisach wydajności urządzeń. W projektach bywa też używane do zestawień i porównań wydajności. Dlatego umiejętność konwersji z l/s lub dm³/s jest bardzo praktyczna.
Wykonaj szybkie porównanie: 0,10 dm³/s to 0,10 l/s, czyli około 6 l/min. W godzinę to około 360 l/h. A 360 l/h to 0,36 m³/h. Jeśli otrzymujesz wartości typu 3600 m³/h, to skala jest nielogicznie duża jak na tak mały przepływ wejściowy.
Warto zrobić listę najczęstszych konwersji: l/s ↔ m³/h, Pa ↔ bar, mm ↔ m, kW ↔ W. Ćwicz na krótkich zadaniach z zapisem jednostek jako ułamka. Na egzaminie zapisuj pełne jednostki w działaniach, bo to szybko pokazuje, czy mnożysz/dzielisz przez właściwy współczynnik.
info

Statystycznie 78% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "0,10 dm³/s to 0,10/1000 = 0,0001 m³/s, bo 1 m³ = 1000 dm³."

Źródła:

  • BIPM, The International System of Units (SI) – 9th edition (2019), rozdziały dot. jednostek i przedrostków oraz jednostek pochodnych; PDF: https://www.bipm.org/documents/20126/41483022/SI-Brochure-9.pdf (dostęp: 2026-03-02)
  • NIST, "The International System of Units (SI)" – informacje o jednostkach SI i konwersjach (sekunda, godzina, metry sześcienne); https://www.nist.gov/pml/owm/metric-si/si-units (dostęp: 2026-03-02)
  • Główny Urząd Miar, materiały informacyjne o układzie SI i jednostkach objętości (m³, dm³) oraz przedrostkach; https://www.gum.gov.pl/pl/ (sekcja: Układ SI / Jednostki miar) (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Tablice i ściągi z przeliczeń jednostek SI (objętość, czas, przepływ)
  • Podstawy hydrauliki instalacji sanitarnych – rozdział o wielkościach i jednostkach
  • Materiały Głównego Urzędu Miar dotyczące układu SI i przedrostków

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego