Zbieżny płaski układ sił to taki przypadek statyki, w którym wszystkie siły leżą w jednej płaszczyźnie oraz ich linie działania przecinają się w jednym wspólnym punkcie (punkt zbieżności). Ta cecha geometryczna bezpośrednio wpływa na liczbę równań równowagi, które trzeba zapisać.
W ogólnym płaskim układzie sił standardowo rozpatruje się trzy równania równowagi: sumę składowych sił w dwóch prostopadłych osiach oraz sumę momentów względem dowolnie wybranego punktu. Jednak w układzie zbieżnym sytuacja się upraszcza: jeśli jako punkt odniesienia do momentów wybierze się punkt zbieżności, to dla każdej siły ramię jest równe zeru. W praktyce oznacza to, że moment każdej siły względem punktu zbieżności wynosi 0, a więc suma momentów również jest spełniona "z definicji" i nie stanowi niezależnego warunku.
Dlatego do sprawdzenia równowagi zbieżnego płaskiego układu sił wystarczają dwa niezależne warunki:
- ΣFx = 0 (brak wypadkowej w kierunku osi X),
- ΣFy = 0 (brak wypadkowej w kierunku osi Y).
Odpowiedź "3" jest typową pułapką: odpowiada ogólnemu płaskiemu układowi sił, ale nie uwzględnia zbieżności. Odpowiedź "4" nie pasuje do klasycznych równań równowagi w statyce (w 2D nie ma niezależnie czterech równań). Odpowiedź "6" dotyczy ogólnego układu przestrzennego, gdzie analizuje się trzy składowe sił i trzy składowe momentów.
W praktyce technika-mechanika ta wiedza przydaje się np. przy analizie węzłów kratownic i układów cięgien: skoro siły zbiegają się w punkcie, można szybko wyznaczać niewiadome z dwóch równań składowych, bez zapisywania równania momentów.
