W praktyce sterylizacji medycznej roztwór roboczy przygotowuje się przez rozcieńczenie koncentratu do określonego stężenia w objętości końcowej. Kluczowe jest zrozumienie, że zapis 1,5% oznacza udział koncentratu w gotowym roztworze, a nie "dodatek do wody" bez kontroli objętości końcowej.
Dla objętości końcowej 10 l roztworu 1,5%:
Najpierw wyznaczamy udział wody: 100% − 1,5% = 98,5%.
Następnie liczymy objętość wody: 10 l × 0,985 = 9,85 l.
Objętość koncentratu to różnica do objętości końcowej: 10 l − 9,85 l = 0,15 l, czyli 150 ml.
Dlaczego "9,85 l" jest poprawne? Bo po dodaniu 0,15 l koncentratu otrzymujemy łącznie 10 l roztworu, w którym udział koncentratu wynosi 0,15/10 = 0,015 = 1,5%.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- "9 985 ml" to 9,985 l wody. Wtedy koncentratu byłoby tylko 0,015 l (15 ml), co daje 0,015/10 = 0,0015 = 0,15% — roztwór dziesięciokrotnie za słaby.
- "985 ml" oznacza 0,985 l wody, co wymagałoby dodania aż 9,015 l koncentratu; to nie odpowiada stężeniu 1,5% i jest nielogiczne w kontekście roztworu roboczego.
- "9,95 l" wody oznacza 0,05 l (50 ml) koncentratu, a więc 50 ml/10 l = 0,5% — także nie 1,5%.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze wykonaj szybką kontrolę: oblicz, ile ml koncentratu przypada na 10 l. Dla 1,5% powinno wyjść 150 ml. Jeśli wynik jest rzędu 15 ml lub 50 ml, to znak, że popełniono błąd miejsca dziesiętnego lub procentu.