KWALIFIKACJA MED12 - CZERWIEC 2024

PYTANIE NR 16.
Ile wody należy przygotować do sporządzenia 50 litrów 2,5% roztworu roboczego środka dezynfekcyjnego?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby otrzymać 50 l roztworu 2,5%, ilość koncentratu stanowi 2,5% objętości końcowej: 0,025 × 50 l = 1,25 l. Wody potrzeba do dopełnienia do 50 l: 50 l − 1,25 l = 48,75 l, czyli 48 750 ml. Pozostałe wartości wynikają z błędnego procentu lub przeliczenia jednostek.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu chodzi o przygotowanie 50 litrów roztworu roboczego o stężeniu 2,5%. W typowych zadaniach egzaminacyjnych przyjmuje się, że mamy koncentrat (umownie 100%) i rozcieńczamy go wodą do objętości końcowej.

Krok 1: oblicz objętość koncentratu
Stężenie 2,5% oznacza, że koncentrat stanowi 2,5% objętości roztworu końcowego:
V koncentratu = 2,5% × 50 l = 0,025 × 50 l = 1,25 l.

Krok 2: oblicz objętość wody
Woda ma uzupełnić mieszaninę do łącznej objętości 50 l, więc:
V wody = 50 l − 1,25 l = 48,75 l.

Krok 3: przelicz litry na mililitry
1 litr = 1000 ml, zatem:
48,75 l = 48 750 ml.

Dlatego poprawna jest odpowiedź "48 750 ml".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "49 750 ml" – odpowiada sytuacji, jakby dodano zbyt mało koncentratu (tylko 0,25 l) lub popełniono błąd w procentach/odejmowaniu.
  • "50 000 ml" – to 50 l wody, czyli pominięcie koncentratu; w praktyce dawałoby to stężenie 0%.
  • "47 250 ml" – odpowiada większej ilości koncentratu (2,75 l), czyli innemu stężeniu niż wymagane 2,5%.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw licz procent z objętości końcowej (koncentrat), dopiero potem dopełnij wodą. Na końcu zawsze sprawdź jednostki (l ↔ ml) i sens wyniku (wody powinno być prawie 50 l przy tak niskim stężeniu).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Policz 2,5% z objętości końcowej: 0,025 × 50 l = 1,25 l koncentratu. Potem wodą dopełnij do 50 l. To standardowy schemat w zadaniach o roztworach roboczych: najpierw wyznaczasz część aktywną, a reszta to rozpuszczalnik (woda).
Stężenie 2,5% jest niskie, więc większość objętości roztworu stanowi woda. Z 50 l tylko 1,25 l to koncentrat, a pozostałe 48,75 l to woda potrzebna do dopełnienia do objętości końcowej. To intuicyjna kontrola poprawności wyniku.
Roztwór roboczy to przygotowana do użycia mieszanina koncentratu środka dezynfekcyjnego z wodą w stężeniu zalecanym do konkretnego zastosowania. Ma być skuteczny, a jednocześnie bezpieczny dla wyrobów medycznych i personelu. Zbyt małe stężenie obniża skuteczność, zbyt duże zwiększa ryzyko uszkodzeń.
Użyj przelicznika: 1 l = 1000 ml. Zatem 48,75 l × 1000 = 48 750 ml. Warto zapisać mnożenie wprost, żeby uniknąć błędu o jedno zero. To częsty etap, na którym zdający tracą punkty mimo dobrego obliczenia w litrach.
Tak, jeśli zakładasz, że 2,5% to koncentrat, a reszta to woda. Wtedy woda = 97,5% × 50 l = 0,975 × 50 l = 48,75 l. Trzeba jednak zachować spójność interpretacji procentu (część koncentratu w objętości końcowej) i pamiętać o końcowym przeliczeniu na ml.
Najczęstsze błędy to: pomylenie, co liczymy jako % (woda zamiast koncentratu), brak dopełnienia do objętości końcowej, nieprawidłowe przeliczenie litrów na mililitry oraz zaokrąglanie bez kontroli. Pomaga zapis: "koncentrat = 0,0X × objętość końcowa", a "woda = objętość końcowa − koncentrat".
Zawsze, gdy producent środka lub procedura wymaga konkretnego stężenia do uzyskania deklarowanej skuteczności i kompatybilności materiałowej. Zbyt niskie stężenie może nie zadziałać na drobnoustroje, a zbyt wysokie może uszkadzać narzędzia, uszczelki czy powierzchnie. Dlatego obliczenia i miary objętości są kluczowe w pracy technika sterylizacji.
Użyj kontroli zdroworozsądkowej: 2,5% z 50 l to "2,5 z 100", czyli ćwiartka z 10% (a 10% z 50 l to 5 l). Ćwiartka z 5 l to 1,25 l koncentratu. Skoro koncentratu jest 1,25 l, to wody musi być blisko 50 l: 50 − 1,25 = 48,75 l.
Nie, jeśli 50 000 ml oznacza ilość samej wody do przygotowania 50 l roztworu 2,5% z koncentratu. Musisz odjąć objętość koncentratu, bo roztwór końcowy ma mieć 50 l łącznie. 50 000 ml wody dawałoby 50 l wody plus koncentrat, czyli objętość większą niż 50 l.
Najczęściej stosuje się miarki, cylindry miarowe, pojemniki z podziałką, a w niektórych systemach dozowniki lub urządzenia myjąco-dezynfekujące z automatycznym dozowaniem. Niezależnie od metody warto umieć policzyć wymagane objętości, żeby wykryć błąd dozowania i prawidłowo przygotować roztwór roboczy.
info

Statystycznie 64% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Aby otrzymać 50 l roztworu 2,5%, ilość koncentratu stanowi 2,5% objętości końcowej: 0,025 × 50 l = 1,25 l."

Źródła:

  • Khan Academy (Chemistry) – "Percent concentration" (sekcja o % m/m i % v/v), https://www.khanacademy.org/science/chemistry/solutions-and-mixtures/solution-concentration/a/percent-concentration (dostęp: 2026-03-02)
  • ChemLibreTexts – "Percent Composition / Percent Concentration" (omówienie sposobu liczenia procentu w roztworach), https://chem.libretexts.org/Bookshelves/General_Chemistry/Map%3A_Chemistry_-_The_Central_Science_(Brown_et_al.)/04%3A_Reactions_in_Aqueous_Solution/4.1%3A_Concentration_Measures (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Skrypty i podręczniki z podstaw chemii roztworów (stężenia, rozcieńczanie)
  • Instrukcje producentów środków dezynfekcyjnych (sposób sporządzania roztworów roboczych)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z obliczeń stężeń i objętości w dekontaminacji

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego