KWALIFIKACJA HGT3 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 13.
Ile wody powinna dodać pokojowa, przygotowując roztwór na bazie 0,5 litra koncentratu, jeżeli wymaga on rozcieńczenia w stosunku 1:4?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stosunek 1:4 oznacza 1 część koncentratu i 4 części wody. Jeśli koncentratu jest 0,5 l (1 część), to wody trzeba dodać 4 razy więcej: 0,5 l × 4 = 2,0 l. Wtedy otrzymuje się łącznie 2,5 l roztworu roboczego.

Pełne wyjaśnienie:

Stosunek rozcieńczenia 1:4 należy czytać jako: 1 część koncentratu oraz 4 części wody. Kluczowe jest to, że liczby w stosunku opisują ilości składników, a nie objętość roztworu końcowego.

Skoro w zadaniu podano 0,5 l koncentratu, to jest to ta "1 część". Wody musi być cztery razy tyle, czyli:

0,5 l × 4 = 2,0 l

Zatem poprawna ilość wody do dolania wynosi 2,0 l. Dla kontroli sensowności można obliczyć objętość roztworu końcowego: 0,5 l koncentratu + 2,0 l wody = 2,5 l roztworu roboczego.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "1,0 l" wynika zwykle z pomyłki w mnożeniu (×2 zamiast ×4) albo z błędnego wniosku, że wody ma być tylko "trochę więcej" niż koncentratu.
  • "0,5 l" to typowy efekt zakotwiczenia na wartości z treści zadania (powtórzenie liczby 0,5 l), ale przy rozcieńczeniu 1:4 wody musi być wyraźnie więcej niż koncentratu.
  • "4,0 l" pojawia się, gdy ktoś interpretuje 1:4 jako "dodać 4 litry wody" niezależnie od ilości koncentratu albo błędnie przyjmuje 0,5 l jako "4 części".

W praktyce hotelowej poprawne rozcieńczenie ma znaczenie dla skuteczności sprzątania, bezpieczeństwa pracy i oszczędności środka. Dlatego warto zawsze przeliczać "części" na rzeczywiste litry i sprawdzić wynik prostą kontrolą: w stosunku 1:4 wody ma być cztery razy więcej niż koncentratu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rozcieńczenie 1:4 oznacza, że na 1 część koncentratu przypadają 4 części wody. To proporcja składników, a nie gotowej mieszaniny. Przykładowo 0,5 l koncentratu wymaga 2,0 l wody, aby zachować stosunek 1 do 4.
Traktuj 0,5 l jako "1 część". W stosunku 1:4 wody są "4 części", więc liczysz: 0,5 l × 4 = 2,0 l. Tyle wody dolewasz do koncentratu, a objętość roztworu końcowego wynosi 2,5 l.
Bo liczba "4" w zapisie 1:4 nie oznacza 4 litrów, tylko cztery części wody w tej samej skali co koncentrat. Jeśli 1 część to 0,5 l, to 4 części to 4 × 0,5 l = 2,0 l, a nie 4,0 l.
Nie. Zapis 1:4 oznacza 1 część koncentratu + 4 części wody, czyli łącznie 5 części mieszaniny. Pomyłka "4 części łącznie" prowadzi do zbyt dużego stężenia środka i może pogorszyć efekt sprzątania lub uszkodzić powierzchnie.
Najczęściej myli się znaczenie proporcji (np. bierze się 1:4 jako "do 4 litrów"), przelicza się błędnie "części" na litry lub powtarza liczbę z treści (np. 0,5 l). Pomaga zasada: w 1:4 wody ma być cztery razy więcej niż koncentratu.
Zrób kontrolę logiczną: przy 1:4 wody musi być wyraźnie więcej niż koncentratu (dokładnie 4×). Jeśli koncentratu jest 0,5 l, to woda nie może wyjść 0,5 l ani 1,0 l. Poprawny rząd wielkości to około 2 l.
Roztwory robocze przygotowuje się przed sprzątaniem pokoi i części wspólnych, gdy używa się koncentratów do mycia podłóg, łazienek czy powierzchni. Prawidłowe rozcieńczenie jest ważne dla skuteczności, bezpieczeństwa personelu i ograniczenia kosztów zużycia chemii.
Nie jest to zalecane. "Na oko" łatwo zrobić roztwór zbyt stężony lub zbyt słaby. Lepiej użyć miarki, butelki z podziałką lub systemu dozowania. Przy 0,5 l koncentratu w stosunku 1:4 potrzebujesz dokładnie 2,0 l wody.
Zbyt stężony roztwór może zostawiać smugi, powodować podrażnienia skóry i dróg oddechowych, a także niszczyć powierzchnie (np. armaturę, uszczelki, powłoki). Może też zwiększać koszty. Dlatego proporcje rozcieńczania trzeba liczyć i stosować konsekwentnie.
Najpierw liczysz wodę: 0,5 l × 4 = 2,0 l. Następnie sumujesz składniki: 0,5 l koncentratu + 2,0 l wody = 2,5 l roztworu końcowego. To przydatne do planowania, czy starczy na dany zakres sprzątania.
info

Około 79% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Stosunek 1:4 oznacza 1 część koncentratu i 4 części wody."

Źródła:

  • Wikipedia: Dilution (chemistry) — https://en.wikipedia.org/wiki/Dilution_(equation) (dostęp 2026-02-27)
  • ChemLibreTexts: Dilutions and Concentrations — https://chem.libretexts.org/Bookshelves/Analytical_Chemistry/Book%3A_Analytical_Chemistry_2.1_(Harvey)/04%3A_Evaluating_Analytical_Data/4.04%3A_Dilutions (dostęp 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): Proporcja — https://pl.wikipedia.org/wiki/Proporcja (dostęp 2026-02-27)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z matematyki: proporcje i skala (dział o stosunkach)
  • Instrukcje producentów środków czystości (karty techniczne z tabelami rozcieńczeń)
  • Podręczniki/notesy szkolne z chemii gospodarczej i zasad dozowania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego