KWALIFIKACJA BUD20 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 34.
Ile wyniesie maksymalna wydajność centrali wywiewnej, jeśli wyliczona wymagana ilość powietrza usuwanego Vu z pomieszczeń jednorodzinnego budynku parterowego wynosi dla:
- kuchni z kuchenką elektryczną - 50 m3/h
- garderoby - 15 m3/h
- łazienki - 50 m3/h
- toalety - 30 m3/h
- pomieszczenia gospodarczego - 15 m3/h
- przedsionka - 15 m3/h

oraz przyjęto okresowe zwiększenie wydatku centrali o około 50%?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sumujemy wymagane strumienie wywiewu: 50 + 15 + 50 + 30 + 15 + 15 = 175 m3/h. Okresowe zwiększenie o ok. 50% oznacza przyjęcie 1,5 wartości bazowej: 175 × 1,5 = 262,5 m3/h. Taka wartość odpowiada maksymalnej wydajności centrali w trybie zwiększonym.

Pełne wyjaśnienie:

Wydajność centrali wywiewnej w najprostszym ujęciu wynika z sumy wymaganych strumieni powietrza usuwanego z poszczególnych pomieszczeń, dla których określono Vu.

Krok 1: zsumowanie Vu
kuchnia: 50 m3/h
garderoba: 15 m3/h
łazienka: 50 m3/h
toaleta: 30 m3/h
pom. gospodarcze: 15 m3/h
przedsionek: 15 m3/h
Suma: 50+15+50+30+15+15 = 175 m3/h.

Krok 2: okresowe zwiększenie wydatku o 50%
Zwiększenie "o 50%" oznacza, że do wartości bazowej dodaje się połowę tej wartości, czyli stosuje się mnożnik 1,5.
Obliczenie: 175 m3/h × 1,5 = 262,5 m3/h.

Dlatego poprawna jest odpowiedź 262,5 m3/h – jest to maksymalna (chwilowa) wydajność przy trybie intensywnym.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 175,0 m3/h to jedynie suma strumieni bez uwzględnienia zwiększenia okresowego (brak narzutu 50%).
  • 350,0 m3/h odpowiadałoby w praktyce podwojeniu (mnożnik 2,0), a nie zwiększeniu o 50% (mnożnik 1,5).
  • 437,5 m3/h jest wynikiem zbyt dużego narzutu (np. błędnego zastosowania 250% lub wielokrotnego dodania zapasu) i nie wynika z danych w zadaniu.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw policz wartość bazową (suma), a dopiero potem zastosuj procent (np. +50% = ×1,5). Zapis mnożnika zmniejsza ryzyko pomyłki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zwykle sumuje się wymagane strumienie wywiewu (Vu) dla wszystkich pomieszczeń objętych wywiewem. Otrzymana suma to wydajność bazowa. Jeśli projekt przewiduje tryb intensywny, do sumy stosuje się dodatkowy zapas (np. mnożnik 1,2–1,5), zgodnie z założeniem zadania.
Ponieważ centrala wywiewna musi w tym samym czasie odebrać łączny strumień powietrza usuwanego z całego układu. Każde pomieszczenie wnosi swój wymagany wywiew, a centrala "widzi" sumę przepływów w kanałach głównych. To podstawowy bilans objętości w instalacji.
Oznacza to, że w pewnych okresach (np. po kąpieli, podczas gotowania) centrala pracuje z większym przepływem. Matematycznie "o 50%" to dodanie połowy wartości bazowej, czyli zastosowanie mnożnika 1,5. To nie jest podwojenie, tylko wzrost o połowę.
Zwiększenie o 50% można policzyć na dwa równoważne sposoby: Vmax = Vbaz + 0,5·Vbaz albo krócej Vmax = 1,5·Vbaz. W zadaniach egzaminacyjnych mnożnik 1,5 jest najbezpieczniejszy, bo zmniejsza ryzyko pomylenia procentów.
175 m3/h jest poprawną sumą podanych strumieni Vu, ale tylko jako wydajność bazowa bez trybu intensywnego. Jeśli w treści zadania podano zwiększenie o 50%, to trzeba jeszcze uwzględnić narzut, więc sam wynik 175 m3/h nie spełnia warunku "maksymalnej" wydajności.
Najczęściej: pominięcie jednego pomieszczenia przy sumowaniu, błędne zrozumienie "o 50%" (np. pomylenie z ×2), dodanie stałej 50 zamiast 50%, oraz błędy rachunkowe w prostym dodawaniu. Pomaga zapis pośredni: suma = …, potem mnożnik = …
Nie zawsze. Zapas/tryb intensywny zależy od koncepcji instalacji (np. wentylacja mechaniczna z trybem "boost"), sterowania i wymagań użytkowych. W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest jednak to, co podano w treści: jeśli przyjęto +50%, należy to policzyć jako 1,5 wartości bazowej.
Można oszacować: suma Vu to 175 m3/h. Połowa z 175 to 87,5. Dodając 87,5 do 175 otrzymujesz 262,5 m3/h. Taki szybki "test zdrowego rozsądku" pozwala wykryć wyniki zbyt duże (jak 437,5) lub zbyt małe (jak 175).
Najczęściej w sytuacjach chwilowo większej emisji wilgoci lub zapachów: po kąpieli, podczas gotowania, przy większej liczbie osób. W praktyce realizuje się to np. przyciskiem "boost", czujnikiem wilgotności lub czasowym zwiększeniem obrotów wentylatora.
Ćwicz bilanse strumieni (sumowanie Vu/nawiewu/wywiewu), procentowe zapasy, oraz czytanie zadań pod kątem słów "maksymalna", "okresowo", "z zapasem". Rób zapisy pośrednie i pilnuj jednostek. W wielu zadaniach kluczowa jest kolejność: najpierw suma, potem narzut.
info

Około 64% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Sumujemy wymagane strumienie wywiewu: 50 + 15 + 50 + 30 + 15 + 15 = 175 m3/h."

Źródła:

  • PN-83/B-03430/Az3:2000, "Wentylacja w budynkach mieszkalnych, zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej. Wymagania" (norma – ogólne zasady strumieni wentylacji).
  • PN-EN 16798-1:2019-06, "Energetyczne właściwości budynków — Wentylacja budynków — Część 1: Parametry wejściowe środowiska wewnętrznego…" (norma – ogólne podejście do parametrów wentylacji).
  • Recknagel, Sprenger, Schramek, "Ogrzewnictwo, klimatyzacja, ciepła woda, chłodnictwo" (rozdziały dot. wentylacji i bilansów powietrza; wydanie zależne od publikacji).

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z wentylacji i klimatyzacji budynków (dobór strumieni, bilanse)
  • Normy i wytyczne projektowe dotyczące wentylacji mieszkań (strumienie minimalne i intensywne)
  • Zadania rachunkowe z procentów i bilansów strumieni powietrza w instalacjach sanitarnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego