KWALIFIKACJA DRM8 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 10.
Ile wyniesie zużycie ogółem tarcicy przy zużyciu netto 0,5 m3 i wskaźniku wydajności dla tarcicy 50%?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wskaźnik wydajności 50% oznacza, że zużycie netto stanowi połowę zużycia ogółem. Dlatego zużycie ogółem oblicza się jako: 0,5 m3 / 0,5 = 1 m3. Wynik jest większy od netto, bo uwzględnia straty/odpady procesu.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach z bilansu materiałowego w technologii drewna często rozróżnia się:

  • zużycie netto – ilość materiału, która "wchodzi" w wyrób (efekt użyteczny),
  • zużycie ogółem (brutto) – ilość materiału pobrana/zużyta w procesie, obejmująca także straty (odpady, ubytki technologiczne).

Wskaźnik wydajności 50% oznacza, że uzysk użyteczny stanowi 50% ilości zużytej ogółem. Matematycznie zapisuje się to jako zależność:

wydajność = zużycie netto / zużycie ogółem

Stąd po przekształceniu:

zużycie ogółem = zużycie netto / wydajność

Podstawiamy dane z treści zadania. Najpierw zamieniamy 50% na ułamek dziesiętny: 50% = 0,5. Następnie liczymy:

zużycie ogółem = 0,5 m3 / 0,5 = 1 m3

Odpowiedź "1 m3" jest więc poprawna.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "2 m3" może wynikać z intuicji "50% to razy 2", ale bez sprawdzenia zależności; w tym przypadku przekształcenie prowadzi do 1 m3, nie 2 m3.
  • "3 m3" i "4 m3" są zbyt duże dla tych danych; odpowiadałyby znacznie mniejszej wydajności niż 50%.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj wzór w postaci ilorazu (netto/ogółem) i dopiero potem podstawiaj liczby. To ogranicza ryzyko odwrócenia dzielenia i pomyłek procentowych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej stosuje się zależność: zużycie ogółem = zużycie netto / wydajność, gdzie wydajność wstawia się jako ułamek (np. 50% = 0,5). To pozwala uwzględnić straty technologiczne i odpady, które nie wchodzą do wyrobu netto.
Wydajność 50% oznacza, że z każdej jednostki materiału pobranej do procesu tylko połowa staje się efektem użytecznym (netto), a druga połowa to straty (np. odpady, ubytki). Innymi słowy: netto stanowi 1/2 ogółem.
Zużycie ogółem obejmuje nie tylko materiał, który trafi do wyrobu, ale też wszystko, co zostanie utracone w procesie: przycięcia, wyrównania, naddatki technologiczne i odpady. Dlatego przy wydajności mniejszej niż 100% ogółem zawsze rośnie względem netto.
Procenty zamienia się na ułamek dziesiętny przez podzielenie przez 100. Czyli 50% = 50/100 = 0,5. Ten krok jest kluczowy, bo wstawienie "50" zamiast "0,5" całkowicie zniekształci wynik obliczeń zużycia.
Tak, ale tylko po poprawnym przekształceniu. Dla 50% łatwo zauważyć, że ogółem jest "dwa razy" większe od netto, więc wynik można też uzyskać mnożąc netto × 2. Ogólnie jednak bezpieczniej trzymać się wzoru: netto / wydajność.
Najczęstsze pomyłki to: mylenie dzielenia z mnożeniem, błędna zamiana procentów (np. 50% jako 50), nieuwzględnienie jednostek m3 oraz wybór "na oko" większej liczby bez policzenia. Pomaga zapisanie wzoru przed podstawieniem danych.
Zużycie netto to ta część materiału, która finalnie znajduje się w wyrobie lub półwyrobie i stanowi efekt użyteczny procesu. Nie obejmuje odpadów i ubytków technologicznych. W zadaniach egzaminacyjnych netto jest zwykle dane, a z niego wyznacza się zużycie ogółem.
Zużycie ogółem (brutto) to ilość tarcicy pobrana do procesu, czyli suma tego, co stało się wyrobem (netto) oraz strat. Jest to wartość potrzebna m.in. do planowania zakupów i rozchodu magazynowego. Przy wydajności 50% ogółem = 2 × netto.
Takie obliczenia wykonuje się przy planowaniu produkcji, przygotowaniu zlecenia, wycenie kosztów materiałowych i porównywaniu efektywności partii surowca. W praktyce pozwala to określić, ile m3 tarcicy trzeba pobrać z magazynu, aby uzyskać wymaganą ilość elementów.
Warto opanować definicje netto/ogółem, pamiętać zamianę procentów na ułamki i ćwiczyć przekształcanie prostych wzorów. Pomaga też kontrola sensu wyniku: jeśli wydajność < 100%, to zużycie ogółem musi wyjść większe niż netto. To szybki test poprawności.
info

Statystycznie 68% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wskaźnik wydajności 50% oznacza, że zużycie netto stanowi połowę zużycia ogółem.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z technologii drewna dotyczące bilansu materiałowego i uzysku
  • Zadania ćwiczeniowe z obliczeń procentowych w produkcji drzewnej
  • Instrukcje zakładowe/technologiczne opisujące wskaźniki uzysku i normy zużycia (jeśli dostępne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego